Σανγκ Ιλ Λι: "Η τέχνη κληρονομείται και οι ψυχές ενώνονται στη σκηνή"

H ταινία της εβδομάδας που έρχεται με τις καλύτερες κριτικές, είναι ο Εθνικός Θησαυρός του Σανγκ-Ιλ Λι. H ταινία από την Ιαπωνία έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο Δεκαπενθήμερο Σκηνοθετών (Quinzaine des Cineastes) στο τελευταίο Φεστιβάλ Καννών, στη συνέχεια προβλήθηκε στα Φεστιβάλ του Τορόντο και του Μπουσάν, ενώ στις ΗΠΑ προβλήθηκε στο AFI Fest στο Λος Άντζελες και στο Φεστιβάλ του Πάλμ Σπρινγκς. Ως Επίσημη Πρόταση της Ιαπωνίας για το Όσκαρ Διεθνούς Ταινίας βρέθηκε στη Βραχεία Λίστα των 15 ταινιών, ενώ κέρδισε τελικά μια Υποψηφιότητα για το Όσκαρ Μακιγιάζ και Κομμώσεων. Στην Ελλάδα έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

H ταινία αναδείχθηκε στη Νο1 επιτυχία όλων των εποχών ιαπωνικής ταινίας live action στο Box Office της Ιαπωνίας (για πρώτη φορά μετά από 22 χρόνια σπάει το ρεκόρ της ταινίας στην 1η θέση), ενώ πρόσφατα κέρδισε 10 Βραβεία της Ακαδημίας Κινηματογράφου Ιαπωνίας, ανάμεσα τους και το Βραβείο Καλύτερης Ταινίας της χρονιάς.

Η αφήγηση ξεκινά στο Ναγκασάκι το 1964. Μετά τον θάνατο του πατέρα του, αρχηγού μιας συμμορίας Γιακούζα, ο 14χρονος ταλαντούχος Κικούο γίνεται προστατευόμενος ενός διάσημου ηθοποιού του θεάτρου Καμπούκι. Μαζί με τον Σουνσούκε, τον γιο του ηθοποιού, αποφασίζει να αφιερώσει τη ζωή του σε αυτό το παραδοσιακό θεατρικό είδος. Για δεκαετίες, οι δύο νέοι μεγαλώνουν και εξελίσσονται μαζί, από τη σχολή έως τα μεγαλύτερα θέατρα του της Ιαπωνίας, μέσα σε δόξα, αποθέωση και σκάνδαλα, αδερφοσύνη και προδοσίες. Ένας από τους δύο θα γίνει ο σπουδαιότερος ηθοποιός της τέχνης του Καμπούκι.

Το Καμπούκι αποτελεί ένα παραδοσιακό αμιγώς ιαπωνικό είδος ποιητικού θεάτρου με παράδοση αιώνων, που στηρίζεται στη χορογραφία, τη μουσικότητα, την εκφραστικότητα και την ακρίβεια των χειρονομιών, των κινήσεων και των μορφασμών καθώς και του μακιγιάζ και των κοστουμιών, με ιστορίες που θυμίζουν την πυκνότητα των χαϊκού. Ο συντηρητισμός της ιαπωνικής κοινωνίας απαγόρεψε γρήγορα την παρουσία των γυναικών σε ρόλους αναθέτοντάς τους στους οναγκάτα, άνδρες ηθοποιούς που δημιούργησαν μια αληθινά ξεχωριστή υποκριτική τέχνη. Ταυτόχρονα η τέχνη του Καμπούκι εξελίχτηκε σε μεγάλο βαθμό σε οικογενειακή υπόθεση που μεταβιβαζόταν από γενιά σε γενιά αφήνοντας ελάχιστο ως καθόλου χώρο για «εισβολείς».

Με καμβά τον αυστηρό, ακριβή όσο και μαγικό κόσμο του θεάτρου Καμπούκι ο σπουδαίος Σανγκ-ιλ Λι υπογράφει μια εκθαμβωτική saga, έναν στοχασμό πάνω στη δημιουργία, την φιλοδοξία, τις έννοιες της οικογένειας και της φιλίας ακολουθώντας χωρίς ανάσα τους δύο ήρωές του σε μια σκληρή όσο και συγκινητική «μονομαχία» που διατρέχει δεκαετίες με τερματισμό το φευγαλέο «ιερό δισκοπότηρο»  της τελειότητας μέσα από την τέχνη.

To ΜΟVE ΙΤ έγραψε για τον Εθνικό Θησαυρό εδώ.

Ο Σανγκ Ιλ Λι μιλά για την ταινία του

Πριν από δεκαπέντε χρόνια είχα την ιδέα να κάνω μια ταινία για τους Οναγκάτα (άνδρες ηθοποιούς που ερμηνεύουν γυναικείους χαρακτήρες) σε παραστάσεις του θεάτρου Καμπούκι. Έκανα μεγάλη έρευνα τότε και τώρα αναλογίζομαι ότι η ταινία μου ξεκίνησε από εκείνη την παλαιότερη ιδέα. Ήθελα να γράψω μια ιστορία βασισμένη σε έναν πραγματικό ηθοποιό, αλλά τότε το σχέδιο ήταν υπερβολικά φιλόδοξο για μένα. 

Αργότερα, είχα την ευκαιρία να μιλήσω με τον συγγραφέα Shūichi Yoshida, του οποίου το μυθιστόρημα VILLAIN είχα διασκευάσει στον κινηματογράφο. Του ανέφερα την ιδέα για μια ταινία γύρω από το θέατρο Καμπούκι και την βρήκε ενδιαφέρουσα. Μετά από δύο χρόνια άκουσα ότι το νέο του μυθιστόρημα θα εστίαζε στον κόσμο του Καμπούκι. Ήθελα να μάθω πώς θα αναπαριστούσε αυτόν τον κόσμο και πού θα επικεντρωνόταν.

Αρχικά δεν σκέφτηκα να διασκευάσω το βιβλίο του, ΕΘΝΙΚΟΣ ΘΗΣΑΥΡΟΣ - KOKUHO, γιατί μια προηγούμενη προσπάθεια μου δεν είχε λειτουργήσει. Σιγά σιγά όμως άρχισε να υπάρχει ενθουσιασμός με την προοπτική να γίνει ταινία το KOKUHO. Ήμουν σίγουρος για ένα πράγμα. Η ταινία θα μπορούσε να προχωρήσει μόνο αν βρίσκαμε έναν ηθοποιό ικανό να ερμηνεύσει τον πρωταγωνιστή, τον Κικούο, γιατί αυτός θα κουβαλούσε την ταινία.

Ευτυχώς είχα την τύχη να συναντήσω τον ηθοποιό Ριο Γιοσιζάβα. Χωρίς υπερβολή, το σχέδιο δεν θα προχωρούσε χωρίς αυτόν. Ο Ρίο Γιοσιζάβα είναι η ταινία. Ο Κικούο, ο ήρωας που παίζει, είναι η ραχοκοκαλιά της ταινίας. Αποφάσισα να εστιάσω στις επιτυχίες και τις αποτυχίες του, στην πορεία της ζωής του, προς τα πού τον οδηγούσε και πού καταλήγει. Αυτό διαμόρφωσε την ταινία. Ως γιος ενός αφεντικού της μαφίας, η ζωή του Κικούο εναλλάσσεται μέσα από τις ευλογίες και τις κατάρες της καταγωγής του καθώς μπαίνει στον κόσμο του Καμπούκι.

Αυτή ήταν η πλοκή αλλά αυτό που ήταν ακόμα πιο σημαντικό ήταν να δείξουμε την βαθιά σύνδεση του Κικούο με τον Σουνσούκε. Υπάρχει ένα στοιχείο γιν-γιανγκ στη σχέση τους και οι ψυχές μοιάζουν να ενώνονται στη σκηνή. Αναπτύσσοντας το σενάριο, επέλεξα σκηνές από θεατρικά έργα του Καμπούκι που συμβολικά θα έδειχναν τις καλές και τις κακές στιγμές στις ζωές αυτών των δύο ανδρών μαζί και πώς γίνονται ένα. Ο Κικούο και ο Σουνσούκε βρίσκονται μέσα στον μοναδικό κόσμο του Καμπούκι όπου η τέχνη κληρονομείται, διατηρώντας την μοναδική αυτή τέχνη ανάμεσα στις γενιές ηθοποιών.

Το αρχικό μου ενδιαφέρον για τους Οναγκάτα εξηγεί τον ενθουσιασμό για το Καμπούκι. Υπάρχει μια διαχρονική αξία στους Οναγκάτα, μια ανδρόγυνη αποτύπωση του άλλου. Είναι μοναδικοί,  αισθησιακοί με ένα σοφιστικέ τρόπο, ο αισθησιασμός τους σε αγγίζει αναπάντεχα. Δεν ξέρω από πού προέρχεται, ίσως από την εντατική εκπαίδευση; Αλλά δεν ήθελα να προσλάβουμε καταρτισμένους ηθοποιούς του Καμπούκι για να κάνουν τις σκηνές των παραστάσεων αντί για τους πρωταγωνιστές μας. Ήμουν σίγουρος ότι έπρεπε να κάνουν τις σκηνές του θεάτρου οι ίδιοι ώστε να εμφυσήσουμε ζωή στην ταινία και να είμαστε πιο αυθεντικοί.

Ο χαρακτήρας του Κικούο είναι σε ένα ταξίδι ζωής για να βρει ένα φευγαλέο «θέαμα». Πιστεύω ότι αυτό είναι το θέαμα που ο Ρίο Γιοσιζάβα είδε και ένιωσε όσο προσπαθούσε να κατακτήσει τον απαιτητικό ρόλο ενός ηθοποιού του Καμπούκι.