"Mankind’s Folly": Η Αρκτική ξεπαγώνει και μας απειλεί

Το νέο μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ του Γιώργου Αυγερόπουλου, Mankind’s Folly (83’) είναι μια διεθνής παραγωγή της SmallPlanet σε συμπαραγωγή με το γαλλογερμανικό ARTE G.E.I.E. και την ΕΡΤ, με τη συμμετοχή του RTS (Ελβετία) και την υποστήριξη του ΕΚΚΟΜΕΔ

Το Mankind’s Folly, γυρισμένο στην Αρκτική που σύμφωνα με τους επιστήμονες θερμαίνεται τέσσερις φορές πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, ακολουθεί δύο ανθρώπους εκατέρωθεν του Βερίγγειου πορθμού: Τον Νικήτα στην Ανατολική Σιβηρία και τη Μάρθα στη Βόρεια Αλάσκα. Και οι δυο παρακολουθούν τον κόσμο τους να καταρρέει. Το permafrost – το επί χιλιετηρίδες παγωμένο έδαφος που φυλάκισε μέσα του την εποχή των μαμούθ – τώρα ξεπαγώνει με πρωτοφανείς ρυθμούς και κατακρημνίζεται, απειλώντας όχι μόνο τα σπίτια και τις ζωές τους, αλλά και ολόκληρο τον πλανήτη.

Την ίδια στιγμή, ρώσικες και αμερικάνικες πετρελαϊκές εταιρείες που επεκτείνονται ταχύτατα στην Αρκτική, τοποθετούν ειδικές συσκευές κάτω από τις εγκαταστάσεις τους, για να κρατήσουν το permafrost τεχνητά παγωμένο ώστε να αντέχει τις βαριές εγκαταστάσεις τους, προκειμένου να συνεχίσουν την ίδια δραστηριότητα που ευθύνεται για το λιώσιμό του. Ο θεατής καλείται να αναρωτηθεί γι’ αυτό το καφκικό παράδοξο, για μια καταστροφή πλανητικής κλίμακας και εν τέλει για το ίδιο το σύστημα με το οποίο έχουμε οργανώσει τις κοινωνίες μας.

Σύμφωνα με την σύνοψη: Από τις δύο πλευρές του Βερίγγειου Πορθμού, ο Νικήτα στην Ανατολική Σιβηρία και η Μάρθα στη Βόρεια Αλάσκα παρακολουθούν τον κόσμο τους να καταρρέει. Το επί χιλιετηρίδες παγωμένο έδαφος, το permafrost, που σφράγισε μέσα του την εποχή των μαμούθ, τώρα ξεπαγώνει με πρωτοφανείς ρυθμούς και κατακρημνίζεται, συμπαρασύροντας ό,τι έχει χτιστεί πάνω του, όλες τις υποδομές του ανθρώπου παντού στην Αρκτική. Σπίτια, δίκτυα ηλεκτρισμού, αγωγοί ορυκτών καυσίμων, δρόμοι, οικισμοί αλλά και ολόκληρες πόλεις κινδυνεύουν.

Ωστόσο, το λιώσιμο του permafrost δεν αποτελεί μόνο ένα τοπικό πρόβλημα που βιώνουν ο Νικήτα και η Μάρθα. Είναι μια ωρολογιακή βόμβα από το παρελθόν που έχει ήδη ενεργοποιηθεί και απειλεί όλο τον πλανήτη. Καθώς το μόνιμα παγωμένο έδαφος ξεπαγώνει, φέρνει στην επιφάνεια τεράστιες ποσότητες προϊστορικών φυτών και ζώων που είχε εγκλωβίσει μέσα του, και οι οποίες αποσυντίθενται στον 21ο αιώνα, απελευθερώνοντας στην ατμόσφαιρα διοξείδιο του άνθρακα και μεθάνιο — αέρια που επιταχύνουν την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Την ίδια στιγμή, οι μεγαλόστομες δεσμεύσεις των ηγετών για την κλιματική κρίση ξεθωριάζουν, χαμένες μέσα σε πολέμους και οικονομική αβεβαιότητα. Η «ενεργειακή ασφάλεια» έχει γίνει η νέα προτεραιότητα. Στην Αρκτική, όπου βρίσκονται τεράστια, ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα ορυκτών καυσίμων, οι γεωτρήσεις επεκτείνονται πιο γρήγορα από ποτέ. Στη Σιβηρία, η Ρωσία συνεχίζει την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου παρά τις διεθνείς κυρώσεις. Στην Αλάσκα, δίπλα στην κοινότητα της Μάρθας, εγκρίθηκε πρόσφατα ένα τεράστιο έργο εξόρυξης.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η Αρκτική θερμαίνεται τέσσερις φορές πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Μιλούν για σημεία χωρίς επιστροφή, για αλυσιδωτές επιπτώσεις που δεν θα μπορούν να ανακοπούν. Όμως οι φωνές τους σκεπάζονται από πολιτικές σκοπιμότητες και οικονομικά συμφέροντα.

Η ιστορία του Νικήτα και της Μάρθας δεν είναι δύο τοπικές τραγωδίες. Είναι μια τελευταία προειδοποίηση από τον παγωμένο Βορρά. Μια προειδοποίηση για όλους μας.

Το φιλμ βραβεύτηκε πρόσφατα με τον Ειδικό Έπαινο (Special Commendation) του Prix Europa 2025 στο Βερολίνο, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση στην κατηγορία του ανάμεσα σε 21 ντοκιμαντέρ που επελέγησαν να διαγωνιστούν στην τελική φάση του θεσμού.

Προβάλλεται από 15 Iανουαρίου 2026 στις αίθουσες.