Πάπας Λέων: "Το καλό σινεμά αναγνωρίζει τον πόνο και τον εξερευνά"

Σε μια από τις πιο εντυπωσιακές στιγμές δημοσιότητας του νέου Πάπα, ο Λέων ΙΔ΄ άνοιξε τις πόρτες του Βατικανού σε αστέρες του Χόλιγουντ, προτρέποντάς τους να συνεχίσουν να λειτουργούν ως «προσκυνητές της φαντασίας» και υπερασπιστές ενός σινεμά που κινδυνεύει.

Εάν κάποιος ήθελε μια εικόνα-βιτρίνα για το πώς ο νέος Πάπας Λέων ΙΔ΄ σκοπεύει να συνδεθεί με τον έξω κόσμο, δύσκολα θα έβρισκε καλύτερη από το εντυπωσιακό star gathering στην Αίθουσα Κλημεντίνη. Κέιτ Μπλάνσετ, Βίγκο Μόρτενσεν, Μόνικα Μπελούτσι, Κρις Πάιν, Γκας Βαν Σαντ, Τζουζέππε Τορνατόρε και πολλοί ακόμη πέρασαν από τον πιο θεαματικό “κόκκινο τάπητα” που έχει δει ποτέ το Βατικανό. Ο Σπάικ Λι το χαρακτήρισε «μια σπουδαία μέρα», και δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί.

Ο Πάπας δεν έχασε χρόνο πριν απευθυνθεί στους καλλιτέχνες με τρόπο που θύμιζε λιγότερο κήρυγμα και περισσότερο keynote ομιλία σε φεστιβάλ: τους κάλεσε να συνεχίσουν το έργο τους ως «προσκυνητές της φαντασίας» και ανθρώπους που «βοηθούν να φέρουμε ελπίδα». Και όταν μίλησε για την «ανησυχητική παρακμή» της κινηματογραφικής αίθουσας, ακούστηκε σαν να εκπροσωπεί και τους κλασικούς σινεφίλ που εξακολουθούν να υπερασπίζονται το μεγάλο πανί.

Οι παρατηρήσεις του ήταν ξεκάθαρες και έντονες: «Η βία, η φτώχεια, η εξορία, η μοναξιά, ο εθισμός και οι ξεχασμένοι πόλεμοι είναι ζητήματα που χρειάζεται να αναγνωριστούν και να αφηγηθούν. Το καλό σινεμά δεν εκμεταλλεύεται τον πόνο· τον αναγνωρίζει και τον εξερευνά. Αυτό έχουν κάνει όλοι οι μεγάλοι σκηνοθέτες». 

Κι αν η συνάντηση είχε χαρακτήρα PR για το Βατικανό, είχε εξίσου χαρακτήρα ανύψωσης ηθικού για μια βιομηχανία που περνά κρίση: μετά την πρόσφατη απεργία στο Χόλιγουντ και τις συνεχιζόμενες χρηματοδοτικές δυσκολίες, ο Πάπας ήταν ξεκάθαρα με το μέρος του κλάδου. «Τα σινεμά είναι η χτυπούσα καρδιά των κοινοτήτων», είπε, κερδίζοντας το πιο δυνατό χειροκρότημα της ημέρας. Και πρόσθεσε: «Περισσότεροι από λίγοι άνθρωποι λένε ότι η τέχνη του σινεμά και η κινηματογραφική εμπειρία βρίσκονται σε κίνδυνο. Προτρέπω τους θεσμούς να μην εγκαταλείψουν, αλλά να συνεργαστούν για να επιβεβαιώσουν την κοινωνική και πολιτιστική αξία αυτής της δραστηριότητας»

Μετά την ομιλία, ο Πάπας πέρασε σχεδόν τελετουργικά μοιράζοντας ευλογία και χειραψίες. Η Μπλάνσετ, που ηγήθηκε της σειράς, δήλωσε: «Μας παρότρυνε πραγματικά να επιστρέψουμε στις δουλειές μας και να εμπνεύσουμε τους ανθρώπους». Ο Σπάικ Λι του παρέδωσε μια φανέλα των Νιου Γιορκ Νικς με το όνομα Leo και τον αριθμό 14. Όσο πιο viral-ready γίνεται.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι, παρά την κινηματογραφοφιλική ομιλία, κανένας από τους παρευρισκόμενους σκηνοθέτες δεν βρέθηκε στη λίστα με τις αγαπημένες ταινίες του Πάπα —την οποία αποκάλυψε το Βατικανό: The Sound of Music, It’s a Wonderful Life, και φυσικά το Life Is Beautiful του Ρομπέρτο Μπενίνι. Οι επιλογές, μάλλον προβλέψιμες, αλλά σίγουρα δημοφιλείς.

Για έναν Πάπα που θεωρείται πιο ήρεμος και κατασταλαγμένος από τον χαρισματικό Φραγκίσκο, η συνάντηση αυτή μοιάζει με μια πρωτοβουλία που γεφυρώνει το χάσμα ανάμεσα σε θρησκευτικό θεσμό και mainstream κουλτούρα, ενώ παράλληλα ισχυροποιεί τη δημόσια εικόνα ενός Ποντίφικα που εξακολουθεί να χτίζει ταυτότητα. Για το Χόλιγουντ, ήταν μια από εκείνες τις στιγμές όπου η βιομηχανία —κουρασμένη από απεργίες, οικονομικά ρήγματα και streaming-ανασφάλειες— πήρε μια ανάσα. Για το Βατικανό, ήταν μια selfie με το σύγχρονο πολιτισμό. Και για τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄, ίσως η πρώτη μεγάλη επιβεβαίωση ότι κατανοεί τη δύναμη της εικόνας όσο και τη δύναμη του λόγου.