Οι streamers πατάνε φρένο: Η Ευρώπη μειώνει τηλεοπτική παραγωγή για 2η χρονιά

Η Ευρώπη διανύει μια από τις πιο αμήχανες μεταβατικές περιόδους της τηλεοπτικής της ιστορίας: η παραγωγή μυθοπλασίας μειώνεται για δεύτερη συνεχή χρονιά και οι streaming πλατφόρμες – κάποτε οι μεγάλοι «σωτήρες» του περιεχομένου – φαίνεται πως πατάνε φρένο.

Η νεότερη έκθεση από το Ευρωπαϊκό Οπτικοακουστικό Παρατηρητήριο (ΕΟΠ) είναι «ζόρικη» για το χρηματιστήριο του streaming. Η μυθοπλασία στην Ευρώπη γνωρίζει ύφεση για δεύτερη συνεχή χρονιά, με τους Streamers – τον αναπτυξιακό «κινητήρα» (growth engine) των τελευταίων ετών – να βλέπουν τις αναθέσεις τους να πέφτουν κατακόρυφα κατά 7% το 2024.

Ξεκινώντας από τα βασικά: το 2024 η παραγωγή τίτλων μυθοπλασίας στην Ευρώπη έπεσε κατά 5% σε σχέση με το 2023. Τα επεισόδια μειώθηκαν κατά 3%, οι ώρες παραγωγής παρέμειναν καθηλωμένες και οι streamers μείωσαν τις παραγγελίες τους κατά 7%. Το τελευταίο είναι και το πιο εντυπωσιακό: η κατηγορία που μέχρι χθες αποτελούσε το «growth engine» της αγοράς, τώρα αρχίζει να συρρικνώνεται. 

Και δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο: η έρευνα σημειώνει ότι η πτώση στις παραγγελίες από streamers έχει ξεκινήσει ήδη από το 2023. Οι πλατφόρμες που μέχρι πριν δύο χρόνια κυνηγούσαν οποιοδήποτε format με τρεις χαρακτήρες και ένα δυνατό logline, σήμερα κινούνται πιο επιφυλακτικά, πιο αργά και κυρίως πιο οικονομικά. 

Ο μέσος ετήσιος όγκος παραγωγής παραμένει τεράστιος — 1.200 τίτλοι, 23.000 επεισόδια, 14.000 ώρες — αλλά αυτά τα νούμερα αφορούν κυρίως το παλιό καλό ευρωπαϊκό μοντέλο: telenovelas και soaps, που εξακολουθούν να αποτελούν το 60% των συνολικών ωρών. Αν θέλει κανείς να δει πραγματικά πού «ζει» η ευρωπαϊκή τηλεόραση, δεν χρειάζεται να ψάξει τα high-end dramas αλλά τις καθημερινές σειρές που κρατούν ζωντανούς τους προγραμματισμούς.

Οι σειρές 13 επεισοδίων ή λιγότερων εξακολουθούν να αποτελούν το 52% των τίτλων — ευρωπαϊκή παράδοση που δύσκολα αλλάζει. Από το 2015 έως το 2024, πάνω από 2.000 εταιρείες παρήγαγαν τουλάχιστον έναν τίτλο· όμως μόλις 3% από αυτές το έκαναν σταθερά κάθε χρονιά. Το 54% όλων των σεζόν που παράγονται ετησίως είναι πρώτες σεζόν — ενδεικτικό του πόσο συχνά δοκιμάζονται νέες σειρές χωρίς να φτάνουν σε δεύτερο κύκλο.

Γερμανία, Ελλάδα και Πολωνία παραμένουν πρωταγωνίστριες σε ώρες παραγωγής λόγω των soaps και των telenovelas. Στην κορυφή των πιο επιθυμητών χωρών για streamers βρίσκεται η τριάδα Ισπανία-Ηνωμένο Βασίλειο-Πολωνία, που συγκεντρώνει το 48% όλων των τίτλων που οι πλατφόρμες παρήγγειλαν την τελευταία δεκαετία — με 17%, 16% και 15% αντίστοιχα.

Στο επίπεδο των οργανισμών, οι δημόσιοι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς παραμένουν οι «στυλοβάτες» της αγοράς: το 56% των τίτλων της Ευρώπης το 2024 προήλθε από αυτούς. Ωστόσο, οι ιδιωτικοί broadcasters παράγουν περισσότερες ώρες (59%), βασισμένοι κυρίως στη συντριπτική τους εξάρτηση από καθημερινές σειρές. Οι streamers συνεισφέρουν μόλις το 6% των συνολικών ωρών, παρότι κατέχουν το 14% των τίτλων.

Οι διεθνείς συμπαραγωγές παραμένουν στο 9% του συνόλου — πάνω από 100 τίτλοι τον χρόνο — και, όπως πάντα, συγκεντρώνονται σχεδόν αποκλειστικά σε high-end dramas και τηλεταινίες. Ο ευρωπαϊκός κλάδος τηλεοπτικής μυθοπλασίας βρίσκεται σε μια περίοδο αναδίπλωσης, όχι ανάπτυξης. Το παιχνίδι των streamers αλλάζει, οι δημόσιοι φορείς παραμένουν σταθεροί, οι ιδιωτικοί κρατούν την καθημερινή παραγωγή ζωντανή και η αγορά συλλογικά προσπαθεί να βρει την ισορροπία της ανάμεσα στο oversupply του παρελθόντος και στη νέα εποχή «προσεκτικών επενδύσεων».