Οι Ισπανοί σκηνοθέτες ψήφισαν τις καλύτερες ταινίες του 21ου αιώνα

Η πρόσφατη ψηφοφορία που διοργάνωσε το El Diario, καλώντας την αφρόκρεμα της ισπανικής σκηνοθετικής διανόησης να ορίσει τα κινηματογραφικά τοπόσημα του 21ου αιώνα, δεν αποτελεί μια απλή παράθεση τίτλων, αλλά μια πράξη αισθητικής αντίστασης. 

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με αφορμή τη λίστα των New York Times, η οποία ανέδειξε το Parasite στην κορυφή των ταινιών του αιώνα. Η El Diario αποφάσισε να δει τι σκέφτονται οι Ισπανοί δημιουργοί – και το αποτέλεσμα δείχνει ξεκάθαρα ότι οι κινηματογραφικές προτεραιότητες αλλάζουν δραστικά μόλις φύγουμε από τον αγγλοσαξονικό φακό.

Σκηνοθέτες όπως ο Πέδρο Αλμοδόβαρ, η Κάρλα Σιμόν, ο Όλιβερ Λάσε και ο Αλεχάντρο Αμενάμπαρ κλήθηκαν να επιλέξουν τις ταινίες που τους σημάδεψαν περισσότερο τα τελευταία 25 χρόνια. Στην κορυφή βρέθηκε το Mulholland Drive του Ντέιβιντ Λιντς, με το In the Mood for Love του Γουόνγκ Καρ-Γουάι να ακολουθεί στη δεύτερη θέση.

Αν αυτό μοιάζει με δήλωση, είναι. Το Mulholland Drive παραμένει εδώ και χρόνια το απόλυτο arthouse τοτέμ: αινιγματικό, σπασμένο, αδιάφορο για «ξεκάθαρα μηνύματα». Το In the Mood for Love συνεχίζει να λειτουργεί ως το κατεξοχήν παράδειγμα σινεμά της αίσθησης, της καταπιεσμένης επιθυμίας και της σιωπής.

Ακόμη πιο εντυπωσιακές, όμως, είναι οι απουσίες. Καμία θέση στην πρώτη 25άδα για ταινίες όπως Moonlight, There Will Be Blood, The Social Network, No Country for Old Men. 

Τι σημαίνει αυτό; Ότι οι Ισπανοί σκηνοθέτες δεν συγκινούνται από το σινεμά του άμεσου σχολίου και της ξεκάθαρης θέσης όσο από το σινεμά της ατμόσφαιρας, της αμφισημίας και της μνήμης. Όχι από το «τι λέει» μια ταινία, αλλά από το «πώς μένει».

Η λίστα της El Diario δεν επιχειρεί να ακυρώσει τις αμερικανικές επιλογές· απλώς τις αγνοεί επιδεικτικά. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ειλικρινές σχόλιο για το πώς ο 21ος αιώνας του σινεμά διαβάζεται διαφορετικά ανάλογα με το ποιος κρατά την κάμερα – ή το ψηφοδέλτιο.

1. Mulholland Drive (David Lynch)

2. In the Mood for Love (Wong Kar-wai)

3. La Ciénaga (Lucrecia Martel)

4. The Piano Teacher (Michael Haneke)

5. A Separation (Asghar Farhadi)

6. The Gleaners & I (Agnès Varda)

7. Amour (Michael Haneke)

8. Talk to Her (Pedro Almodóvar)

9. Under the Skin (Jonathan Glazer)

10. Portrait of a Lady on Fire (Céline Sciamma)

11. Toni Erdmann (Maren Ade)

12. Spirited Away (Hayao Miyazaki)

13. A Prophet (Jacques Audiard)

14. Eternal Sunshine of the Spotless Mind (Michel Gondry)

15. The Zone of Interest (Jonathan Glazer)

16. Petite Maman (Céline Sciamma)

17. Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives (Apichatpong Weerasethakul)

18. Volver (Pedro Almodóvar)

19. The Wonders (Alice Rohrwacher)

20. The Turin Horse (Béla Tarr)

21. Yi Yi (Edward Yang)

22. 4 Months, 3 Weeks, 2 Days (Cristi Mungiu)

23. Phantom Thread (Paul Thomas Anderson)

24. Werckmeister Harmonies (Bela Tarr)

25. The White Ribbon (Michael Haneke)