Αφιέρωμα: Οι κορυφαίες ταινίες των 70s

Πενήντα τέσσερα χρόνια μετά την πρώτη του προβολή, το “The Godfather” εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως ένα κινηματογραφικό σημείο-αριστούργημα, γύρω από το οποίο εξακολουθεί να περιστρέφεται η ίδια η ιδέα του αμερικανικού κινηματογράφου. Η ψηφοφορία σχεδόν 150 κριτικών, κινηματογραφιστών και ιστορικών που το ανέδειξε κορυφαία ταινία της δεκαετίας του 1970, επιβεβαιώνει κάτι που δύσκολα αμφισβητείται εδώ και δεκαετίες: το έργο του Φράνσις Φορντ Κόπολα παραμένει ένα από τα θεμέλια πάνω στα οποία οικοδομήθηκε ο σύγχρονος αμερικανικός κινηματογράφος.

ΣΧΕΤΙΚΑAφιέρωμα: Σινεμά και θεωρίες συνωμοσίας

Η ψηφοφορία συγκέντρωσε σχεδόν 150 κριτικούς, ιστορικούς του κινηματογράφου και δημιουργούς και το πιο εντυπωσιακό στοιχείο, είναι η σχεδόν απόλυτη κυριαρχία του ίδιου του Κόπολα. Τέσσερις ταινίες του βρέθηκαν μέσα στην πρώτη δεκάδα: το “The Godfather” στην πρώτη θέση, το “The Godfather, Part II” στην τέταρτη, το “Apocalypse Now” στην έκτη και το “The Conversation” στη δέκατη. Μέσα σε λιγότερο από μία δεκαετία, ο Κόπολα παρέδωσε μια οικογενειακή τραγωδία, μια πολιτική παραβολή, μια υπαρξιακή ταινία παρακολούθησης και ένα πολεμικό έπος που εξακολουθούν να διδάσκονται, να αναλύονται και να επηρεάζουν δημιουργούς μισό αιώνα αργότερα. Δύσκολα μπορεί κανείς να εντοπίσει αντίστοιχη δημιουργική ακολουθία στην ιστορία του αμερικανικού κινηματογράφου, όπου μέσα σε μία μόνο δεκαετία ένας δημιουργός να μετασχημάτισε τόσες διαφορετικές κινηματογραφικές φόρμες χωρίς να επαναλαμβάνει τον εαυτό του.

Ο Μπερνάρντο Μπερτολούτσι κατακτά την υψηλότερη θέση ανάμεσα στις μη αγγλόφωνες ταινίες με το “The Conformist”, που βρίσκεται στο Νο14. Ένα έργο το οποίο εξακολουθεί να θεωρείται σημείο αναφοράς για τη φωτογραφία του κινηματογράφου και να επηρεάζει μέχρι σήμερα τον τρόπο με τον οποίο κινηματογραφείται η πολιτική, η εξουσία και η επιθυμία.

Στη 18η θέση βρίσκεται το “Jeanne Dielman” της Σαντάλ Άκερμαν, η υψηλότερα καταταγμένη ταινία γυναίκας σκηνοθέτριας. Η παρουσία του δεν μοιάζει καθόλου τυπική. Αντίθετα, υπενθυμίζει ότι η δεκαετία του 1970 δεν χαρακτηρίστηκε μόνο από τη λεγόμενη «Νέα Χολιγουντιανή» γενιά, αλλά και από δημιουργούς που αμφισβήτησαν εκ θεμελίων τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο ο κινηματογράφος αντιλαμβάνεται τον χρόνο, τον χώρο και την καθημερινότητα.

Από την άλλη πλευρά, ο Ρόμπερτ Άλτμαν καταφέρνει να τοποθετήσει τέσσερις ταινίες μέσα στην πρώτη σαραντάδα, επιβεβαιώνοντας ότι η πολυφωνία και η ειρωνική ματιά του εξακολουθούν να θεωρούνται αναπόσπαστο κομμάτι της εποχής. 

Και μόνο η ανάγνωση των τίτλων που θα δείτε παρακάτω, αποκαλύπτει το εύρος της κινηματογραφικής παραγωγής εκείνης της περιόδου και δείχνει ότι δεν πρόκειται απλώς για μια δεκαετία με λίγες εμβληματικές κορυφές, αλλά για ένα δημιουργικό οικοσύστημα εξαιρετικής ποικιλίας.

Γι' αυτό και η συζήτηση για τα 70s επιστρέφει διαρκώς. Όχι από νοσταλγία, αλλά επειδή αποτελούν το σημείο όπου η βιομηχανία κατάφερε να ισορροπήσει ανάμεσα στην εμπορική επιτυχία και την καλλιτεχνική φιλοδοξία. Οι σκηνοθέτες είχαν χώρο να πειραματιστούν, τα στούντιο αποδέχονταν μεγαλύτερο δημιουργικό ρίσκο και το κοινό ήταν διατεθειμένο να ακολουθήσει έργα που δεν αντιμετώπιζαν τον θεατή ως παθητικό καταναλωτή.

1) The Godfather (Francis Ford Coppola)
2) Chinatown (Roman Polanski)
3) Taxi Driver (Martin Scorsese)
4) The Godfather, Part II (Francis Ford Coppola)
5) Jaws (Steven Spielberg)
6) Apocalypse Now (Francis Ford Coppola)
7) Nashville (Robert Altman)
8) The Conversation (Francis Ford Coppola)
9) All The Presidents Men (Alan J. Pakula)
10) Network (Sidney Lumet)

11) Alien (Ridley Scott)
12) Annie Hall (Woody Allen)
13) Barry Lyndon (Stanley Kubrick)
14) The Conformist (Bernardo Bertolucci)
15) Dog Day Afternoon (Sidney Lumet)
16) Days Of Heaven (Terrence Malick)
17) McCabe & Mrs. Miller (Robert Altman)
18) Jeanne Dielman, 23 Commerce Quay, 1080 Brussels (Chantal Akerman)
19) Badlands (Terrence Malick)
20) Star Wars (George Lucas)

21) Close Encounters Of The Third Kind (Steven Spielberg)
22) The Exorcist (William Friedkin)
23) A Clockwork Orange (Stanley Kubrick)
24) One Flew Over The Cuckoos Nest (Milos Forman)
25) The Last Picture Show (Peter Bogdanovich)
26) Stalker (Andrei Tarkovsky)
27) Killer Of Sheep (Charles Burnett)
28) All That Jazz (Bob Fosse)
29) The Deer Hunter (Michael Cimino)
30) The Discreet Charm Of The Bourgeoisie (Luis Bunuel)

31) The French Connection (William Friedkin)
32) A Woman Under The Influence (John Cassavetes)
33) Aguirre, Wrath of God (Werner Herzog)
34) American Graffiti (George Lucas)
35) The Long Goodbye (Robert Altman)
36) Amarcord (Frederico Fellini)
37) Cries And Whispers (Ingmar Bergman)
38) Mean Streets (Martin Scorsese)
39) Solaris (Andrei Tarkovsky)
40) 3 Women (Robert Altman)

41) Celine And Julie Go Boating (Jacque Rivette)
42) Halloween (John Carpenter)
43) Dawn Of The Dead (George Romero)
44) Rocky (John G. Avildsen)
45) Cabaret (Bob Fosse)
46) Day For Night (Francois Truffault)
47) Shampoo (Hal Ashby)
48) Being There (Hal Ashby)
49) Don’t Look Now (Nicolas Roeg)
50) Carrie (Brian De Palma)