Ο Μάρτιν Σκορσέζε γράφει στην κόρη του για το σινεμά...

Κάπου στα διαλείματα του promo της νέας του ταινίας ‘The Wolf of Wall Street’, ο μάστορας Martin Scorsese βρήκε χρόνο να γράψει ένα γράμμα στην κόρη του, εξηγώντας της γιατί το μέλλον του κινηματογράφου διαγράφεται λαμπρό. Και η απάντηση αυτού....επειδη οι ταινίες πλέον γίνονται γρήγορα και φθηνά (και ως γνωστόν, ο χρόνος είναι χρήμα). «Μπορείς να έχεις όμορφες εικόνες με προσιτές οικονομικά κάμερες. Μπορείς να ηχογραφήσεις τον ήχο. Μπορείς να κάνεις edit, mix και color-correct στο σπίτι. Αυτό έχει ήδη συμβεί», αναφέρει ο Marty στο γράμμα του προς την κόρη του, Francesca, που δημοσιεύεται στην Ιταλική Espresso, σπεύδοντας να ξεκαθαρίσει ωστόσο ότι «τα εργαλεία δεν κάνουν την ταινία, εσύ είσαι αυτός που την κάνει».

Ολόκληρο το γράμμα:

Αγαπημένη Francesca,

Σου γράφω αυτό το γράμμα για το μέλλον. Κοιτάζω το μέλλον μέσα από το φακό του δικού μου κόσμου. Μέσα από το φακό του κινηματογράφου, ο οποίος βρίσκεται στο κέντρο του συγκεκριμένου κόσμου.

Τα τελευταία χρόνια, έχω συνειδητοποιήσει ότι η ιδέα του κινηματογράφου που μεγάλωσα, που υπάρχει στις ταινίες που σου δείχνω από τότε που ήσουν παιδί, και που ήταν ακμάζουσες όταν ξεκίνησα να δημιουργώ εικόνες, έρχεται στο τέλος της. Δεν αναφέρομαι στις ταινίες που έχουν ήδη γίνει. Αναφέρομαι σ 'αυτές που πρόκειται να έρθουν.

Δεν θέλω να γίνω ‘απελπισμένος’. Δεν γράφω αυτά τα λόγια σε πνεύμα ηττοπάθειας. Αντιθέτως, πιστεύω ότι το μέλλον είναι λαμπρό.

Εννίοτε γνωρίζαμε ότι οι ταινίες ήταν business, και ότι η τέχνη του κινηματογράφου κατέστη δυνατή επειδή ‘συντονίστηκε’ με τις επιχειρηματικές συνθήκες. Κανένας από εμάς που ξεκινήσαμε στη δεκαετία του '60 και του '70 δεν είχε ψευδαισθήσεις σε αυτό. Ξέραμε ότι θα πρέπει να δουλέψουμε σκληρά προκειμένου να προστατεύσουμε ό, τι αγαπάμε. Γνωρίζαμε επίσης ότι ίσως θα πρέπει να περάσουμε από κάποιες σκοτεινές περιόδους. Και υποθέτω ότι συνειδητοποιήσαμε, σε κάποιο επίπεδο, ότι μπορεί να αντιμετωπίσουμε μια εποχή όπου κάθε ‘άβολο’ ή απρόβλεπτο στοιχείο της κινηματογραφικής διαδικασίας θα ελαχιστοποιηθεί, ίσως ακόμη και να εξαλειφθεί. Και το πιο απρόβλεπτο στοιχείο όλων; Ο κινηματογράφος. Και οι άνθρωποι που ασχολούνται με αυτόν.

Δεν θέλω να επαναλάβω όσα έχουν ειπωθεί και γραφτεί από τόσους άλλους πριν από εμένα, για όλες τις αλλαγές στον τομέα, και με ενθαρρύνουν οι εξαιρέσεις στη γενική τάση της κινηματογράφησης – Wes Anderson,Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ, David Fincher, Αλεξάντερ Πέιν, Coen Brothers, James Gray και Paul Thomas Anderson-που έχουν καταφέρει να φτιάξουν τις εικόνες τους. Και ο Paul δενκατάφερε απλώς να κάνει το The Master σε 70mm, αλλά επίσης το έδιξε με αυτό τον τρόπο σε κάποιες πόλεις. Όποιος ενδιαφέρεται για τον κινηματογράφο θα πρέπει να είναι ευγνώμων.

Υποκινούμαι επίσης από τους καλλιτέχνες που συνεχίζουν να κάνουν τις εικόνες τους, σε ολόκληρο τον κόσμο, στη Γαλλία, στη Νότια Κορέα, στην Αγγλία, στην Ιαπωνία, στην Αφρική. Είναι όλο και πιο δύσκολο, αλλά καταφέρνουν και ολοκληρώνουν τις ταινίες τους.

Όμως, δεν νομίζω ότι είμαι απαισιόδοξος όταν λέω ότι η τέχνη του σινεμά και η κινηματογραφική επιχείρηση βρίσκονται τώρα σε ένα σταυροδρόμι. Η Audio-visual entertainment και αυτό που γνωρίζουμε ως κινηματογράφο – κινούμενες εικόνες που ‘συλλαμβάνονται’ από ιδιώτες- δείχνει να έχει λάβει νέες κατευθύνσεις. Στο μέλλον, πιθανότατα θα βλέπεις όλο και λιγότερο από αυτό που αναγνωρίζουμε ως κινηματογράφο στις multiplex οθόνες και όλο και περισσότερο σε μικρές αίθουσες, online και πιθανότατα σε χώρους και συνθήκες που δεν μπορώ να προβλέψω.

Γιατί, λοιπόν, είναι το μέλλον τόσο φωτεινό; Επειδή για πρώτη φορά στην ιστορία της εν λόγω μορφής τέχνης, μπορούν πράγματι να γίνουν ταινίες με πολύ λίγα χρήματα. Αυτό ήταν ανήκουστο, όταν μεγάλωνα εγώ και οι ταινίες εξαιρετικά χαμηλού προϋπολογισμού ήταν πάντοτε η εξαίρεση και όχι ο κανόνας. Τώρα, συμβαίνει το αντίθετο. Μπορείς να λάβεις όμορφες εικόνες με προσιτές φωτογραφικές μηχανές. Μπορείς να ηχογραφείς ήχο. Μπορείτε να επεξεργαστείς, να κάνεις mix και color-correct σπίτι. Αυτό έχει ήδη συμβεί.

Ωστόσο, δίνοντας βαρύτητα αποκλειστικά στον εξοπλισμό της κινηματογράφησης και στα πλεονεκτήματα της τεχνολογίας που που οδήγησαν σε αυτή την κινηματογραφική επανάσταση κινηματογράφου, υπάρχει ένα σημαντικό πράγμα που θα πρέπει να θυμάσαι: τα εργαλεία δεν κάνουν την ταινία, εσύ είσαι εκείνος που κάνει την ταινία. Είναι ελευθερία το να έχεις μια φωτογραφική μηχανή και να ξεκινάς να ‘γυρίζεις’ και στη συνέχεια να τα βάζεις όλα μαζί με το Final Cut Pro. Ωστόσο, το να κάνεις μια ταινία – αυτή που θέλεις να κάνεις - είναι κάτι άλλο. Δεν υπάρχουν εκπτώσεις.

Αν ήταν ζωντανός σήμερα ο Τζον Κασσαβέτης, φίλος και μέντορας μου, θα χρησιμοποιούσε σίγουρα ολόκληρο το σύνολο του διαθέσιμου εξοπλισμού. Αλλά θα έλεγε τα ίδια πράγματα που έλεγε πάντοτε – ότι θα πρέπει να είσαι απολύτως αφοσιωμένος στην δουλειά, θα πρέπει να δίνεις ολόκληρο τον εαυτό σου και θα πρέπει να προστατεύεις τη σπίθα αυτού που σε ώθησε να βάλεις την εικόνα στην πρώτη θέση. Θα πρέπει να το προστατεύεις με τη ζωή σου. Στο παρελθόν, επειδή οι ταινίες ήταν τόσο ακριβές, έπρεπε να τις προστατεύουμε από εξαντλήσεις και συμβιβασμούς. Στο μέλλον, θα πρέπει να παλέψετε ενάντια σε κάτι άλλο: στον πειρασμό να ‘πας με το ρεύμα’ και να αφήσεις την ταινία να παρασυρθεί και να... φύγει μακρυά.

Αυτό δεν είναι ένα θέμα που απασχολεί μόνο τον κινηματογράφο. Δεν υπάρχουν εκπτώσεις σε τίποτα. Δεν λέω ότι θα πρέπει όλα να είναι δύσκολα. Αυτό που λέω είναι ότι η φωνή που σε προκαλεί θα πρέπει να είναι η δική σου φωνή - είναι το λεγόμενο εσωτερικό φως, όπως το έθεσαν οι Quakers.

Αυτό είσαι εσύ. Αυτό είναι η αλήθεια.

Με όλη μου την αγάπη,

Ο Μπαμπάς.

E.K.