Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ: «Τα ’90s ήταν η τελευταία σπουδαία εποχή των στούντιο»

Ο Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ δεν μασάει τα λόγια του. Σε νέα του συνέντευξη στο The New Yorker, ο σκηνοθέτης του Boyhood και του Before Sunrise δηλώνει χωρίς περιστροφές ότι η δεκαετία του ’90 ήταν «η τελευταία μεγάλη εποχή των στούντιο» — και πως το σημερινό Χόλιγουντ έχει παραδοθεί οριστικά στους αλγόριθμους. 

ΣΧΕΤΙΚΑBlue moon

Με δύο νέες ταινίες (Blue Moon και Nouvelle Vague) να παίζουν στα φεστιβάλ, ο Λινκλέιτερ είναι φέτος στο προσκήνιο και πάντα μιλά εύστοχα: «Ακόμα κι όταν ξεκινούσα, στις αρχές των ’90s, μιλούσαν για το τέλος του σινεμά. Κι όμως, ήμασταν τότε σε μια πραγματικά καλή εποχή. Ήταν η τελευταία σπουδαία εποχή των στούντιο. Έκαναν περισσότερες ταινίες, έπαιρναν ρίσκα με νέους δημιουργούς. Δηλαδή, έλα τώρα, μου έδωσαν έξι εκατομμύρια δολάρια να κάνω μια ταινία χωρίς σταρ — αλλά κάποια στιγμή αποφάσισαν ότι “όχι, δεν το κάνουμε πια αυτό”. Νιώθω πως όλο αυτό έχει φύγει με τον άνεμο — ή μάλλον, έχει φύγει με τον αλγόριθμο. Καμιά φορά μιλάω με φίλους μου από τα ’90s και λέμε “Θεέ μου, αυτό δεν θα μπορούσαμε να το κάνουμε σήμερα.” […] Είχα την τύχη να συμμετάσχω σε αυτό που μοιάζει πάντα με την τελευταία καλή εποχή του κινηματογράφου...»

Ο Λινκλέιτερ υπήρξε παιδί της ανεξάρτητης έκρηξης των ’90s, μιας εποχής όπου οι δημιουργοί είχαν ακόμη πρόσβαση στη μηχανή των στούντιο χωρίς να υποχρεώνονται να παραδοθούν ολοκληρωτικά στη λογική της αγοράς. Από τον Ταραντίνο ως τον Π.Τ. Άντερσον, από τον Στίβεν Σόντερμπεργκ ως τον Αλεξάντερ Πέιν, οι σκηνοθέτες εκείνης της δεκαετίας λειτουργούσαν σαν οι τελευταίοι auteurs που μπορούσαν να κάνουν “προσωπικό” σινεμά υπό το λογότυπο της Miramax ή της Universal. 

Και δεν έχει άδικο. Σήμερα, οι δημιουργοί που θέλουν να κάνουν πρωτότυπο σινεμά πρέπει να το κάνουν εκτός των στούντιο. Οι πλατφόρμες, όσο κι αν υπόσχονται ελευθερία, λειτουργούν με κριτήρια που ελάχιστα έχουν να κάνουν με την καλλιτεχνική έκφραση. Όπως θα το έλεγε ο ίδιος, «όλα είναι data».

Ακόμα κι έτσι, ο Λινκλέιτερ δεν βλέπει μόνο μαυρίλα. Παραδέχεται ότι το διεθνές σινεμά ζει μια από τις καλύτερες στιγμές του: «Μετά το Parasite, βλέπεις ότι οι ταινίες απ’ όλο τον κόσμο μπορούν να αγγίξουν το mainstream. Κι αυτό είναι υπέροχο...»