Δέκα πολύχρωμες ημέρες στο 6ο Queer Wave Film Festival Κύπρου

Το τελευταίο δεκαήμερο μας βρήκε χωμένες στη σκοτεινή αίθουσα προβολών του Nicosia Municipal Arts Centre (NiMAC), να παρακολουθούμε αχόρταγα το υπέρ-εντατικό πρόγραμμα που για 6η συνεχή χρόνια φέρνει στο νησί το Queer Wave, το Φεστιβάλ ΛΟΑΤΚΙΑ+ Κινηματογράφου της Κύπρου. Ταινίες και δρώμενα που διαφορετικά ίσως να μην έβρισκαν καν τον δρόμο προς τις κυπριακές μας οθόνες, παρέλασαν από την ασυνήθιστα μα παιχνιδιάρικα διαμορφωμένη αίθουσα του NiMAC και μας μετέφεραν (για πρώτη φορά ή όχι) στο πολύχρωμο, τολμηρό, ευαίσθητο, περιθωριοποιημένο σύμπαν δημιουργών από όλο τον κόσμο.

Το Φεστιβάλ, γεννημένο από μια πιλοτική διοργάνωση διαδικτυακά το 2020, στην 6η του αισίως χρονιά, στο σύνολό του έχει προσφέρει στους σινεφίλ της Κύπρου πάνω από 250 κυπριακές πρεμιέρες ΛΟΑΤΚΙ+ τίτλων από τον παγκόσμιο κινηματόγραφο. Φέτος, από τις 12 έως τις 21 Σεπτεμβρίου, είχαμε τη δυνατότητα να παρακολουθήσουμε ταινίες μεγάλου και μικρού μήκους, ντοκιμαντέρ, ταινίες κινουμένων σχεδίων, πειραματικό κινηματογράφο, συζητήσεις με δημιουργούς, αναγνώσεις για την Παλαιστίνη, drag performances, dj sets, και πολλά άλλα. Αν είχαμε ένα παράπονο, αυτό θα ήταν πως, δυστυχώς, ήταν αδύνατον να τα προλάβουμε όλα.

Στο πλούσιο πρόγραμμα του Queer Wave είχε την τιμητική του ο David Lynch, με ένα μικρό αφιέρωμα όπου προβλήθηκαν οι ταινίες Mulholland Drive και Elephant Man. Επιπρόσθετα, ένα από τα slots (και, όπως ήταν αναμενόμενο, ένα από τα πιο έντονα φορτισμένα) ήταν αφιερωμένο στον αγώνα των Παλαιστίνιων για ελευθερία και δικαιοσύνη, πλαισιωμένο από δύο ταινίες από το Ιράν. Ο τίτλος της ενότητας, λαλίστατος: Woman, Life, Freedom for Palestine.

Η ενότητα αυτή μας σύστησε με τον καλύτερο τρόπο την Ιρανή δημιουργό Maryam Tafakory και το λυρικό, πειραματικό της έργο. Το αφιέρωμα στην Παλαιστίνη συμπλήρωνε η δράση Learning Palestine. Σε μια γωνιά του NiMAC, βασικά κείμενα που στοχεύουν στην ολοκληρωμένη κατανόηση του παλαιστινιακού αγώνα, διανέμονταν ελεύθερα σε μορφή φυλλαδίων σε όποια, όποιο και όποιον το επιθυμούσε, ενώ πραγματοποιήθηκαν και δύο αναγνώσεις από fisherwomxn κατά τις δύο τελευταίες ημέρες της διοργάνωσης.

Από το Φεστιβάλ δεν έλειψε και μια συνεργασία με την Ελλάδα, μέσω του Positively Different Short Film Festival, όπου προβλήθηκαν ταινίες μικρού μήκους που εξερευνούν θέματα όπως η φίλια, ο έρωτας και η αποδοχή. Χαρήκαμε ιδιαίτερα όταν είδαμε στο πρόγραμμα τα ονόματα του Παύλου Παρασκευόπουλου που συμμετείχε με το Alles Gut, και του Σταύρου Μαρκουλάκη με το Τα Περιστέρια Αρρωσταίνουν Όταν Η Πόλη Φλέγεται, ταινίες και δημιουργοί που είχαμε την τύχη να δούμε πέρσι στο Φεστιβάλ της Δράμας.

Από την πληθώρα ταινιών που παρακολουθήσαμε, όπως ήταν φυσικό, ξεχωρίσαμε κάποιες από αυτές για την κινηματογραφική τους αξία μα και τον συναισθηματικό τους πλούτο και το μήνυμα που κουβαλούν. Το All Shall Be Well του Ray Young αναδεικνύει την αδικία εις βάρος των ομόφυλων ζευγαριών σε νομικό και κοινωνικό επίπεδο, όταν, μετά το θάνατο της ή του συντρόφου τους, καλούνται να διανύσουν έναν Γολγοθά προκειμένου ακόμα και να κατορθώσουν να τιμήσουν τις τελευταίες επιθυμίες του ανθρώπου που αγαπούσαν. Μια ταινία με ένα δύσκολο θέμα, που όμως ξεχειλίζει τρυφερότητα.

Το υπέροχο μικρού μήκους animation Stars, από την STARS Collective, μας αφηγείται την ιστορία των Nommo, των εξωγήινων αμφίβιων πλασμάτων που ήρθαν στον κόσμο μέσω των ανθρώπων Dogon του Μάλι. Η μη-δυαδική μορφή τους σόκαρε τους ανθρώπους, που τα ανάγκασαν να υιοθετήσουν δύο ξεχωριστές μορφές – δύο ξεχωριστά φύλα. Κι έτσι ο κόσμος συνέχισε περιορισμένος, δεν είναι όμως λίγα τα πλάσματα που θέλουν να γυρίσουν πίσω στην ελευθερία. Το Stars, στα 7 λεπτά της διάρκειάς του, προσφέρει απλόχερα συγκίνηση, ανοιχτή σκέψη, ανάταση και ελευθερία.

Το ντοκιμαντέρ If I Die, It'll Be of Joy του Alexis Taillant ασχολείται με ένα θέμα που, δυστυχώς, σπάνια βλέπουμε στις οθόνες μας: τον ερωτισμό ηλικιωμένων ζευγαριών, και μάλιστα ομοφυλόφιλων. Η Micheline, στα 81 της χρόνια, ονειρεύεται οργασμούς και λέει σε όποιον την ακούει ότι φλέγεται από πόθο. Ο Francis, 70 ετών, είναι ένας έμπειρος ακτιβιστής που αμφισβητεί απροκάλυπτα τα ταμπού που περιβάλλουν τα γηρατειά (και καιρός ήταν!). Ο Yves, 68, αναζητά απεγνωσμένα την αγάπη. Με τρυφερότητα, διακριτικότητα, και αγάπη, η ταινία μπλέκει τον σοσιαλισμό με τον ερωτισμό, τη ζωή με την αγωνία του θανάτου, τον έρωτα με την καταπιεσμένη επιθυμία – μα όλα αυτά σε σώματα γερασμένα, που, κόντρα σε όσα τα media προσπαθούν να μας προωθήσουν, είναι ακόμα γερά, ζωντανά και όμορφα. Σώματα που μπορούν ακόμα να χορεύουν στο χιόνι, πλημμυρισμένα από ζωή.

To Outerlands της Elena Oxman χωρίς να κραυγάζει, χωρίς να προσπαθεί να σοκάρει, χωρίς να φλυαρεί, μας δείχνει το Cass, που ζει στο Σαν Φρανσίσκο και για να επιβιώσει δουλεύει σέρβις σε εστιατόριο, προσέχει παιδιά, και πουλάει ναρκωτικά για πάρτι σε γνωστούς του. Μετά από μια νύχτα με την Kalli, τη συνάδελφό του που σιγά σιγά ερωτεύεται, βρίσκεται να προσέχει την 11χρονη κόρη της για άγνωστο χρονικό διάστημα – μια σχέση που άθελά της ξεθάβει όλο τον πόνο του παρελθόντος. Παρά το θέμα της, η ταινία κινείται σε χαμηλούς τόνους, εστιάζοντας στο ταξίδι θεραπείας και αποδοχής του Cass, και τη συμφιλίωση με το εαυτό του.

Το φεστιβάλ έκλεισε με μια γεμάτη μέρα, αφού τα δρώμενα ξεκίνησαν από τις 12 το μεσημέρι, με τη φιλιππινέζικη κοινότητα της Λευκωσίας να αναλαμβάνει να μας συστήσει φιλιππινέζικα εδέσματα, αλλά και να μας γνωρίσει παραδοσιακούς χορούς και ενδυμασίες. Την εκδήλωση ακολούθησε η προβολή της ταινίας Asog, με πραγματικούς επιζώντες του τυφώνα Hayian.

Η τελευταία προβολή του 6ου Queer Wave Film Festival ήταν το Elephant Man του David Lynch – μια ταινία που όσες φορές και να δούμε, δεν χορταίνουμε με τίποτα. Το ίδιο ισχύει και για το ίδιο το Φεστιβάλ, του οποίου την 7η έκδοση περιμένουμε να απολαύσουμε του χρόνου, και, αν μας διαβάζει το Υφυπουργείου Πολιτισμού, ας σημειώσουμε πως διοργάνωση, θεατές και δημιουργοί αξίζουν περισσότερα – όπως, για παράδειγμα, έναν καλύτερης ποιότητας προβολέα, που θα αναδεικνύει τη σκληρή δουλειά των δημιουργών.