Νύχτες Πρεμιέρας 2021: "Luzzu" - Κριτική

Δημοσίευση: 25 Σεπτεμβρίου 2021, 18:36

Σύνοψη: Ο Jesmark, ένας Μαλτέζος ψαράς που παλεύει να κερδίσει τίμια τα προς το ζην, αναγκάζεται να γυρίσει την πλάτη του στις παραδόσεις και να διακινδυνεύσει τα πάντα εισερχόμενος στον κόσμο της αλιείας της μαύρης αγοράς, για να φροντίσει την γυναίκα του και το νεογέννητο μωρό τους.

ΣΧΕΤΙΚΑΝύχτες Πρεμιέρας 2021: "In the earth" - Κριτική

Άποψη: Στο σκηνοθετικό του ντεμπούτο, ο Alex Camilleri, μέσα από την ιστορία ενός απλού ψαρά, επιδιώκει να αναδείξει με έναν νεορεαλιστικό τρόπο πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η σύγχρονη εργατική τάξη.

Ο κεντρικός μας ήρωας, ο Jesmark, προσπαθεί να τα βγάλει πέρα με τον ίδιο τρόπο που τα κατάφερνε ο πατέρας του, ο παππούς του και ο προπάππους του. Με το ψάρεμα. Οι εποχές όμως έχουν αλλάξει και οι συνθήκες στο νησί δεν είναι πια οι ίδιες. Ο Jesmark έρχεται αντιμέτωπος καθημερινά με τις διεφθαρμένες αρχές του λιμανιού, τις τεράστιες εταιρείες που φυσικά δεν μπορεί να ανταγωνιστεί, την μαύρη αγορά και τους αυστηρούς κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έτσι, όταν θα προκύψει στην οικογένεια του μια επιτακτική ανάγκη για περισσότερα χρήματα, γρήγορα θα συνειδητοποιήσει ότι καλείται να πάρει μια απόφαση: είτε να συνεχίσει να βγάζει λίγα χρήματα με τον τίμιο και παραδοσιακό τρόπο, είτε να παραδοθεί στους «νέους κανόνες» του λιμανιού ακόμα και αν αυτό σημαίνει ότι θα παρανομήσει.

Πρόκειται για ένα κοινωνικό δράμα, στο οποίο ένας τίμιος άνθρωπος έρχεται αντιμέτωπος με το «τέρας του συστήματος». Σε αυτήν την ιστορία όμως δεν υπάρχει τίποτα το ηρωικό. Το «Luzzu» παρουσιάζει την ωμή και αμείλικτη πραγματικότητα όπως ακριβώς είναι. Ο ήρωας μας στην ουσία δεν έχει άλλη επιλογή από το να απαρνηθεί τα πιστεύω του και να προσαρμοστεί στο περιβάλλον στο οποίο ζει. Το κεντρικό ερώτημα της ταινίας παρουσιάζεται έμμεσα και από μια ιστορία του αφηγείται ο Jesmark στο νεογέννητο μωρό του, που μοιάζει να αφορμάται από το περίφημο  «παράδοξο του πλοίου του Θησέα». Όταν, δηλαδή, σε ένα σκάφος αλλαχθούν όλα του τα μέρη, παραμένει πράγματι το ίδιο σκάφος; Αντίστοιχα, όταν ένας άνθρωπος, υιοθετήσει  πρακτικές και συμπεριφορές που κατά τ' άλλα δεν συμφωνούν με την ηθική του, παραμένει πράγματι ο ίδιος άνθρωπος;    

Για τον αυτόν το τόσο απαιτητικό και εσωτερικό ρόλο, ο Camilleri αποφάσισε να βρει έναν πραγματικό ψαρά από την Μάλτα (όπως άλλωστε έκανε και με τους υπόλοιπους ψαράδες που εμφανίζονται στην ταινία), τον οποίο και βρήκε στο πρόσωπο του Jesmark Scicluna. Ο Scicluna κάνει φανταστική δουλειά ως πρωταγωνιστής, προσφέροντας μια βαθύτατα εσωτερική και φυσική ερμηνεία που προκύπτει κυρίως από τα μάτια του. Άλλωστε, ο ίδιος βραβεύτηκε για την ερμηνεία του και στο φεστιβάλ του Sundance, όπου έκανε την πρεμιέρα το «Luzzu» τον περασμένο Γενάρη.

Πρωταγωνιστικό ρόλο θα λέγαμε ότι έχει και το ίδιο το σκάφος του Jesmark στην ταινία, μια μικρή «λούτζου» (luzzu) που ανήκει στην οικογένεια του εδώ και τέσσερεις γενεές. Τα «λούτζου» είναι μικρά, παραδοσιακά αλιευτικά σκάφη της Μάλτας, που είναι βαμμένα με έντονα χρώματα και στην πλώρη τους φέρουν ανάγλυφα διακοσμητικά μάτια. Ο Camilleri, επίμονα μας δείχνει αυτά τα θλιμμένα μάτια καθ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας, που μοιάζουν να φέρουν το βλέμμα όλων των προγόνων του Jesmark, που παρατηρούν και πιθανότατα επικρίνουν την συμπεριφορά του. Αυτή η προσωποποίηση του σκάφους θα συνεισφέρει αδρά και στο μεγάλο φινάλε της ταινίας, που εκτελεί ο Camilleri με έναν άψογο τρόπο.

Το «Luzzo» εκθέτει μια Μάλτα όπως δεν παρουσιάζεται στους τουριστικούς οδηγούς, χρησιμοποιεί πραγματικούς ανθρώπους αντί για ηθοποιούς και πραγματεύεται θέματα και συνθήκες που προκύπτουν μέσα από πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η σημερινή κοινωνία. Πρόκειται για μια άρτια εφαρμογή των αρχών του νεορεαλισμού στον σύγχρονο κινηματογράφο και σίγουρα ένα σπουδαίο ντεμπούτο για τον Alex Camilleri που μας κάνει να ανυπομονούμε για την επόμενη του ταινία.    

Γιώργος Τόγιας

Περισσότερα για το φεστιβάλ στο ειδικό section του MOVE IT που ανανεώνεται συνεχώς.

Ακολουθήστε το Move It στο Google News και μάθετε πρώτοι όλα τα νέα του σινεμά!
Πρώτη δημοσίευση: 25 Σεπτεμβρίου 2021, 18:36
Ενημέρωση: 25 Σεπτεμβρίου 2021, 18:36
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

No one gets out alive

No one gets out alive

Θα το βρείτε: Netflix

Συνοψη: Νεαρή Μεξικάνα προσπαθεί να κάνει μια νέα αρχή στο παγωμένο Κλίβελαντ. Για κακή της...
16 ώρες