Διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου καλεί σε μποϊκοτάζ της «Οδύσσειας»

Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Σαχάρα κάλεσε σήμερα σε μποϊκοτάζ της πολυαναμενόμενης ταινίας του Κρίστοφερ Νόλαν «Η Οδύσσεια», επειδή κάποια γυρίσματά της έγιναν στη Δυτική Σαχάρα, μια διαφιλονικούμενη περιοχή που ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από το Μαρόκο.

ΣΧΕΤΙΚΑΟ Κρίστοφερ Νόλαν λέει «όχι» στους influencers

Τον Ιούλιο του 2025, ο Νόλαν και η ομάδα του — συμπεριλαμβανομένων των Ματ Ντέιμον, Ζεντάγια και Σαρλίζ Θερόν — εμφανίστηκαν να γυρίζουν στη Νταχλά, μια πόλη στο μη αυτοκυβερνώμενο έδαφος της Δυτικής Σαχάρας που βρίσκεται υπό παράνομη μαροκινή στρατιωτική κατοχή από το 1975 — έδαφος από το οποίο οι αυτόχθονες κάτοικοί του, οι Σαχραουί, καταπιέζονται βάναυσα από τις μαροκινές δυνάμεις και εκδιώκονται συστηματικά στο πλαίσιο της προσπάθειας του Μαρόκου να τους εξαφανίσει από την πατρίδα τους. 

Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, ο Μαροκινός Υπουργός Πολιτισμού, Μεχντί Μπενσαΐντ, φωτογραφήθηκε με τον Νόλαν και δήλωσε αργότερα σε συνέντευξη ότι «προφανώς, αυτά τα γυρίσματα θα δώσουν ορατότητα στη Νταχλά ως τοποθεσία γυρισμάτων και όχι μόνο ως τουριστικό προορισμό», προσθέτοντας ότι «χάρη στη διεθνή διανομή του, αυτή η ταινία θα κάνει τη Νταχλά και το Μαρόκο γνωστά σε ανθρώπους που δεν γνωρίζουν την περιοχή και τη χώρα μας». Εν τω μεταξύ, Σαχραουί από τη Νταχλά φυλακίζονται όταν μιλούν ενάντια στην κατοχή και την εκμετάλλευση της πατρίδας τους από το Μαρόκο. Όσοι επιχειρούν να γυρίσουν τις δικές τους ταινίες για τη ζωή υπό κατοχή απειλούνται, διώκονται και αναγκάζονται να εγκαταλείψουν το έδαφος.

Παρά την εκστρατεία του FiSahara πέρυσι — που υποστηρίχθηκε από σταρ του σινεμά και ακτιβιστές όπως ο Χαβιέρ Μπαρδέμ, ο Πέδρο Αλμοδόβαρ, η Γκρέτα Τούνμπεργκ και πολλοί άλλοι, που ζήτησαν από τον Νόλαν να αποχωρήσει από τη Δυτική Σαχάρα και να μην χρησιμοποιήσει τις σκηνές που γυρίστηκαν εκεί — καθώς και παρά την εκτεταμένη κάλυψη από πάνω από εκατό μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων των Variety, Hollywood Reporter, Deadline και The Guardian, οι δημοσιογράφοι των οποίων προσπάθησαν να λάβουν απάντηση από τους δημιουργούς της ταινίας, ο Νόλαν, η Syncopy και η Universal επέλεξαν να παραμείνουν σιωπηλοί για ένα ολόκληρο χρόνο. 

«Όταν ο Κρίστοφερ Νόλαν ανεβεί στο κόκκινο χαλί για να πάει στην πρεμιέρα της ταινίας, θα πατά ταυτόχρονα πάνω στο Διεθνές Δίκαιο, και συγκεκριμένα στο δικαίωμα του λαού των Σαχραουί στο έδαφος και τους πόρους τους, που εκμεταλλεύεται παράνομα το Μαρόκο, και στο δικαίωμά τους να γυρίζουν τις δικές τους ταινίες εκεί χωρίς τον φόβο της φυλάκισης», δήλωσε η Μαρία Καρριόν, Εκτελεστική Διευθύντρια του FiSahara. «Αυτή η σιωπή ενός χρόνου ισοδυναμεί με συνειδητή επιλογή συνενοχής στην παράνομη και βάναυση κατοχή της Δυτικής Σαχάρας από το Μαρόκο. Ο λαός των Σαχραουί συνεχίζει να υφίσταται αναγκαστική εκτόπιση, αρπαγή γης και εξαναγκαστική εξορία που ισοδυναμεί με εθνοκάθαρση, καθώς το Μαρόκο επιχειρεί να υλοποιήσει το αποικιοκρατικό του σχέδιο εποικισμού και να καταστήσει την κατοχή μόνιμη. Ζητάμε από το κοινό να αντιμετωπίσει αυτή την ταινία όπως θα αντιμετώπιζε μια ταινία που γυρίστηκε στην κατεχόμενη Ουκρανία με άδειες του Πούτιν, ή στους παράνομους οικισμούς της Παλαιστίνης με την ευλογία του Νετανιάχου».

Ο Χαβιέ Μπαρδέμ, το ντοκιμαντέρ του οποίου του 2012 Sons of the Clouds εξετάζει την απροθυμία των μεγάλων παγκόσμιων δυνάμεων να αποαποικιοποιήσουν τη Δυτική Σαχάρα και να τερματίσουν την κατοχή του Μαρόκου, πρόσθεσε: «Θα ενθάρρυνα τον κ. Νόλαν να κατανοήσει την ιστορία της καταστολής του μαροκινού καθεστώτος εναντίον του λαού των Σαχραουί και τις συστηματικές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εναντίον Σαχραουί που ζουν υπό την παράνομη κατοχή του, οι οποίες τεκμηριώνονται από οργανισμούς όπως η Διεθνής Αμνηστία και πολλοί άλλοι. Έφτιαξα μια ταινία για τη Δυτική Σαχάρα χρόνια πριν· αυτό είναι ένα βαθιά προσωπικό ζήτημα για μένα».

Το FiSahara καλεί επίσης τα μέσα ενημέρωσης που καλύπτουν την πρεμιέρα του The Odyssey να μην αγνοήσουν το γεγονός ότι μέρος της ταινίας γυρίστηκε σε παράνομα κατεχόμενο έδαφος, ο λαός του οποίου έχει υποστεί 50 χρόνια καταστολής και εξορίας, όπως τεκμηριώνεται από πολυάριθμες διεθνείς οργανώσεις, δεκάδες εκθέσεις του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και κινηματογραφικές καλύψεις όπως το ντοκιμαντέρ του Democracy Now! «Τέσσερις Μέρες μέσα στο Μαροκινό Κατεχόμενο Δυτική Σαχάρα: Η Τελευταία Αποικία της Αφρικής».