Obsession, Backrooms και η νέα γενιά τρόμου που γεννήθηκε στο ΥouTube

Ο σύγχρονος τρόμος δεν ξεκινά πλέον από τα μεγάλα στούντιο, αλλά από τον ασταμάτητο ρυθμό του διαδικτύου: από βίντεο στο YouTube, από σύντομα viral clips και από ψηφιακές αφηγήσεις που κυκλοφορούν πριν ακόμη αποκτήσουν σταθερή μορφή. Σήμερα γεννιέται σε YouTube κανάλια, με τίτλους που μοιάζουν με spam και σε ψηφιακές γωνιές του internet που κανείς δεν θυμάται ποιος ξεκίνησε

Το “Obsession” του Κάρι Μπάρκερ είναι το πιο πρόσφατο παράδειγμα αυτής της μετάβασης — μιας κινηματογραφικής συνθήκης όπου η επιτυχία γεννιέται μέσα από την ίδια τη λογική της online διάδοσης. Είναι το σύμπτωμα μιας βιομηχανίας που έχει αρχίσει να ψάχνει τρόμο εκεί όπου ήδη ζουν οι θεατές της: μέσα στην ίδια την οθόνη.

Πριν το “Obsession”, το “Milk & Serial” – μια ταινία των 800 δολαρίων – είχε ήδη δημιουργήσει τον μύθο. Found footage αισθητική, DIY παραγωγή και αρκετό θόρυβο ώστε να οδηγήσει τον σκηνοθέτη στην UTA. Σε μια άλλη εποχή, αυτό θα ήταν παραμύθι του Sundance. Σήμερα είναι απλώς το φυσικό μονοπάτι από το YouTube στο multiplex

Οι Ντάνι και Μάικλ Φιλιππού, γνωστοί ως RackaRacka, είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μετάβασης. Από τα viral YouTube βίντεο τύπου “Ronald McDonald Tastes Burger King” και “Don’t Touch The Cookie Monster’s Cookies!!!!” πέρασαν στο “Talk To Me”, ένα horror hit που έκανε 92 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως και έπεισε την A24 ότι οι δημιουργοί prank videos μπορούν να κάνουν κανονικό σινεμά. Το follow-up “Bring Her Back” απλώς επιβεβαίωσε ότι το πέρασμα από το viral στο auteur status δεν είναι πια εξαίρεση.

Αντίστοιχα, ο Κάιλ Έντουαρντ Μπαλ, πριν το “Skinamarink”, διαχειριζόταν το YouTube κανάλι “Bitesized Nightmares”. Ο Κρις Στ;άκμαν, άλλοτε κριτικός στο YouTube, έγινε σκηνοθέτης με το “Shelby Oaks”. Ο Κέιν Πάρσονς, γνωστός ως Kane Pixels, μετέτρεψε τα viral “Backrooms” βίντεο του σε πλήρες κινηματογραφικό project. Το “Backrooms” βασίζεται σε μια ήδη υπάρχουσα ψηφιακή μυθολογία: βίντεο που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο και δημιούργησαν ένα είδος συλλογικού, ασαφούς τρόμου, χωρίς σαφή αρχή και τέλος. Η μεταφορά αυτού του υλικού στη μεγάλη οθόνη δείχνει ότι ο κινηματογράφος πλέον δεν δημιουργεί πάντα τις ιστορίες του από το μηδέν, αλλά συχνά τις αντλεί από έτοιμες ψηφιακές κοινότητες.

Η τάση αυτή δεν είναι εντελώς νέα. Το 2016, το ντοκιμαντέρ “Beware the Slenderman” του HBO εξέτασε την περίπτωση ενός διαδικτυακού μύθου που συνδέθηκε με πραγματική εγκληματική πράξη.

Το “We’re All Going To The World’s Fair” της Τζέιν Σένμπρουν προσέγγισε το φαινόμενο διαφορετικά: όχι ως αφήγηση τρόμου, αλλά ως ψυχολογική κατάσταση που γεννιέται μέσα στην ίδια την εμπειρία του διαδικτύου. Από εκεί και πέρα, η αισθητική του λεγόμενου “liminal horror” άρχισε να αποκτά μεγαλύτερη κινηματογραφική βαρύτητα. Και υπάρχουν και πιο "λαμπεροί" Υοutubers που πριν μερικά χρόνια πραγματοποίησαν επίσης την μετάβαση και πλέον θεωρούνται μέινστριμ: ο Ντέιβιντ Σάντμπεργκ (;ights Out, Annabelle Creation) και ο Νταν Τράκτενμπεργκ (10 Cverfield Lane, Prey, Predator). είναι δύο από αυτούς 

Την ίδια στιγμή, το παραδοσιακό horror προσπαθεί να διατηρήσει τη θέση του μέσα σε μια αγορά που αλλάζει, με συνεχώς μικρότερη επιτυχία αναλογικά με τον αριθμό των παραγωγών που καταλήγουν στην αίθουσα. Παράλληλα, δημιουργοί όπως ο Αρι Άστερ και ο Ρόμπερτ Έγκερς, που κάποτε θεωρήθηκαν οι πιο χαρακτηριστικές νέες φωνές του είδους, έχουν πλέον μετακινηθεί σε πιο προσωπικές ή διαφορετικά προσανατολισμένες κατευθύνσεις (σουρεαλιστική εφιαλτική ντραμεντί ο πρώτος, πιο κλασσική, σχεδόν ακαδημαϊκή εκδοχή ο δεύτερος), αφήνοντας ένα κενό στο καθαρό horror πεδίο.

Σε αυτό το περιβάλλον, το “Longlegs” του Οζ Πέρκινς ανέδειξε επίσης τα όρια του υπερβολικού marketing: η προσδοκία που δημιουργήθηκε δεν ταυτίστηκε με την τελική εμπειρία του κοινού.

Την ίδια ώρα, το “Iron Lung” του Μαρκ Φίσεμπαχ (γνωστού ως Markiplier) απέδειξε ότι η μετάβαση από δημιουργό διαδικτυακού περιεχομένου σε κινηματογραφικό σκηνοθέτη δεν είναι πια πειραματική εξαίρεση, αλλά μια νέα κανονικότητα. Η επιτυχία του ενισχύει την ιδέα ότι η αναγνωρισιμότητα στο διαδίκτυο μπορεί να λειτουργήσει ως άμεση κινηματογραφική δύναμη.

Κάπως έτσι, το horror επιστρέφει στην πιο παλιά του λειτουργία: να αντανακλά τον φόβο της εποχής του. Μόνο που η εποχή τώρα δεν είναι πολιτική ή ιστορική με τον παραδοσιακό τρόπο. Είναι αλγοριθμική, διασπασμένη, και συνεχώς ανανεώσιμη.

Συνολικά, το “Obsession” και το “Backrooms” δεν αποτελούν απλώς δύο επιτυχημένες ταινίες τρόμου. Αντιπροσωπεύουν μια βαθύτερη μετατόπιση: ο τρόμος δεν παράγεται μόνο από το σινεμά, αλλά και από τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο καταναλώνουμε εικόνες καθημερινά. Ίσως πλεον στην εποχή μας το κοινό δεν βλέπει πλέον τον τρόμο ως κάτι ξένο, αλλά ως κάτι που ήδη αναγνωρίζει από την καθημερινή του ψηφιακή εμπειρία.