A useful ghost

Σύνοψη: Ένας άντρας δέχεται την αναπάντεχη επίσκεψη της νεκρής συζύγου του ως πνεύμα παγιδευμένο μέσα σε μια ηλεκτρική σκούπα, όμως η οικογένειά του και η κοινωνία θα προσπαθήσουν να σταθούν ενάντια στον παράξενο δεσμό τους, αντιδρώντας με φόβο και χλευασμό.

Άποψη: Μοντέλα ποζάρουν μπροστά από τον καλλιτέχνη που δημιουργεί το γλυπτό που θα διακοσμήσει μια κεντρική πλατεία της Ταϊλάνδης, το γλυπτό ολοκληρώνεται, τοποθετείται, ο κόσμος αλλάζει, το μνημείο κατεδαφίζεται, το γλυπτό αποσύρεται, στη θέση του χτίζεται ένα εμπορικό κέντρο, η γειτονιά γεμίζει σκόνη και θόρυβο. Η εναρκτήρια σκηνή της ταινίας “Χρήσιμα Φαντάσματα” θέτει με θαυμαστή οικονομία τα θέματα με τα οποία θα καταπιαστεί: τον χρόνο που περνάει, τη μνήμη που σβήνεται, την οικολογική καταστροφή, την απληστία του καπιταλιστικού συστήματος, την ανθρώπινη σεξουαλικότητα.

Φαντάζει αδύνατο να μιλήσει κανείς για τα παραπάνω μέσα από μια ιστορία όπου φαντάσματα καταλαμβάνουν σκούπες και λοιπές ηλεκτρικές συσκευές, αυτό ακριβώς όμως κάνει (και αρκετά επιτυχημένα) ο Ταϊλανδέζος Ratchapoom Boonbunchachoke, στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, αποσπώντας στην πορεία το Μεγάλο Βραβείο της Εβδομάδας Κριτικής του 78ου Φεστιβάλ των Καννών.

Μια σχεδόν ασύλληπτη μαύρη κωμωδία, που έρχεται να θίξει τα πιο σοβαρά ζητήματα με τον πιο ανάλαφρο τρόπο‧ να μιλήσει για τον έρωτα πέρα από στερεότυπα, σεμνοτυφίες και ταμπού, να κριτικάρει την ταξική ανισότητα, να αγκαλιάσει τη μοναξιά των ανθρώπων του πλανήτη. Ο σκηνοθέτης (που υπογράφει και το σενάριο μαζί με τον Geofrroy Grison) χρησιμοποιεί ως όπλο του το εξωφρενικό του χιούμορ, παρασύροντάς μας σε ένα πραγματικά απρόβλεπτο ταξίδι, με ένα εκπληκτικά ικανοποιητικό τέλος.

Μια φρέσκια ματιά, απολύτως απαραίτητη, δίνει νέα πνοή στα ελαφρώς στάσιμα νερά του σύγχρονου κινηματογράφου και εμπλουτίζει την νοερή ταινιοθήκη μας, με μια απολαυστική όσο και βαθυστόχαστη κινηματογραφική εμπειρία. Με το θάρρος και το θράσος του πρωτοεμφανιζόμενου, ο Boonbunchachoke κάνει απολύτως ευφάνταστη χρήση του κινηματογραφικού κάδρου, του μοντάζ (από τον Arm Chonlasit Upanigkit), του ήχου - ό,τι, δηλαδή, καλείται να κάνει ένα κινηματογραφικό προϊόν.

Την απόλαυση ενισχύουν οι ευφυείς ατάκες των ηθοποιών (και των ηλεκτρικών συσκευών) και οι ερμηνείες τους. Στο cast συμπεριλαμβάνονται οι Davika Hoorne (στον διπλό ρόλο νεκρής συζύγου - φαντάσματος), ο Wisarut Himmarat στον ρόλο του συντετριμμένου συζύγου, και ο Gandhi Wasuvitchayagit στον σύντομο μα κομβικό ρόλο του Dr. Paul. Οι αγαπημένες μας εμφανίσεις, όμως, ήταν αυτές της Apasiri Nitibhon ως χήρα και κεφαλή της δυναστείας, και του Wisarut Homhuan ως… ακαδημαϊκού ladyboy.

Η μεγάλη αδυναμία της ταινίας τελικά, παρ’ όλα τα θετικά της, βρίσκεται στη μεγάλη της διάρκεια. Εάν ο σκηνοθέτης είχε ακολουθήσει μέχρι τέλους την οικονομία που επέδειξε στην αρχή, θα είχαμε ένα σφιχτοδεμένο τελικό προϊόν με καταιγιστικό ρυθμό και φοβερό χιούμορ. Δυστυχώς, όμως, κάπου στην πορεία χάνεται και ο ίδιος μέσα στη μυθοπλασία του, καταλήγοντας να πλατιάζει και να χάνει αρκετή από την αιχμή του. Μα ακόμα κι έτσι, ο Ratchapoom Boonbunchachoke μας χαρίζει μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ταινίες που έχουμε δει τελευταία. Ανυπομονούμε για την επόμενη.