Aλεξάντερ Πέιν: «Κόψτε, κόψτε. Το καταλαβαίνω. Κόψτε».

Στις Χρυσές Σφαίρες του 2020 ο παρουσιαστής Ρίκι Τζερβές έσπαγε πλάκα με την μεγάλη διάρκεια του Ιρλανδού του Σκορσέζε (λέγοντας πως το τρέιλερ μόνο είναι 90 λεπτά) και του Κάποτε στο Χόλιγουντ του Ταραντίνο (λέγοντας πως ο Ντι Κάπριο πήγε με την συνοδό του στην πρεμιέρα και μέχρι να τελειώσει είχε ήδη γίνει πολύ μεγάλη για αυτόν). Πλέον αυτό είναι η νόρμα. Οι επιτυχημένες ταινίες των 130-180 λεπτών γίνονται ολοένα και περισσότερο ο κανόνας. Κάποτε, η ιδανική διάρκεια θεωρούνταν τα 90 έως 120 λεπτά — η μικρότερη διάρκεια έμοιαζε με απάτη, η μεγαλύτερη σε διάρκεια έθετε σε δοκιμασία την υπομονή. Αλλά τα τελευταία χρόνια, αυτός ο άρρητος κανόνας έχει χαλαρώσει. Η ταινία Killers of the Flower Moon του Μάρτιν Σκορσέζε μας προκάλεσε να παρακολουθήσουμε τις επικές 3 ώρες και 26 λεπτά της. Το ίδιο και η ταινία «Oppenheimer» του Νόλαν, η οποία διήρκεσε 3 ώρες, αποφέροντας σχεδόν 1 δισεκατομμύριο δολάρια.

ΣΧΕΤΙΚΑΟ Αλεξάντερ Πέιν επιστρέφει με την πρώτη μη αγγλόφωνη ταινία του

Κάποιος που δεν είναι λάτρης των ταινιών μεγάλου μήκους είναι ο Αλεξάντερ Πέιν, κάτι που αποδεικνύεται και από τις ταινίες του. Κατά τη διάρκεια συνέντευξης στο Λοκάρνο, ο σκηνοθέτης παραπονέθηκε για άλλη μια φορά για το πώς οι σύγχρονοι σκηνοθέτες φαίνεται να έχουν αλλεργία στις μικρότερες διάρκειες «Τώρα είμαι 64 ετών και βλέπω τόσες πολλές ταινίες που διαρκούν τρεις ή τέσσερις ώρες, και χωρίς λόγο. Και κάθομαι σε πολλές σύγχρονες ταινίες και λέω: «Κόψτε, κόψτε. Το καταλαβαίνω. Κόψτε».

Ο Πέιν έχει μιλήσει πολύ έντονα για την υπερβολική διάρκεια. Το 2023, ενώ ήταν καλεσμένος στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Middleburg, και ενώ το Killers of the Flower Moon παιζόταν στους κινηματογράφους, κατήγγειλε τους σκηνοθέτες ταινιών με επική διάρκεια «Θέλετε η ταινία σας να είναι όσο το δυνατόν πιο σύντομη. Υπάρχουν πάρα πολλές καταραμένα μεγάλες ταινίες στις μέρες μας. Αν η ταινία σας είναι τρεισήμισι ώρες, τουλάχιστον ας είναι η συντομότερη δυνατή εκδοχή μιας ταινίας τρεισήμισι ωρών».

Τον περασμένο μήνα, ο επικεφαλής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, Αλμπέρτο Μπαρμπέρα, παραπονέθηκε για την έλλειψη πειθαρχίας που έχουν οι σύγχρονοι κινηματογραφιστές τελευταία, σημειώνοντας ότι οι ταινίες μεταξύ 2 ωρών και 15 λεπτών και 2 ωρών και 30 λεπτών γίνονται το «νέο διεθνές πρότυπο», δημιουργώντας μεγάλους πονοκεφάλους στον προγραμματισμό για τους προγραμματιστές.

Μια πρόσφατη δημοσκόπηση του The Journal, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 8.000 τακτικοί θεατές, διαπίστωσε ότι οι δύο ώρες παραμένουν η προτιμώμενη διάρκεια για το 34,3% των ερωτηθέντων, με το 27,9% να προτιμά τις δυόμισι ώρες. Μόνο το 12,5% επέλεξε τρεις ώρες και το 12,3% επέλεξε τέσσερις και πλέον. Η λιγότερο δημοφιλής διάρκεια; Παραδόξως, 90 λεπτά ή λιγότερο. Παρόλα αυτά, ίσως υποτιμούμε τα σύγχρονα περιθώρια προσοχής. Όπως επεσήμανε ο Σκορσέζε, αν οι άνθρωποι μπορούν να παρακολουθήσουν ασταμάτητα πέντε συνεχόμενες ώρες τηλεόρασης, το Killers of the Flower Moon δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δοκιμασία αντοχής. Στην πραγματικότητα, τα 206 λεπτά της ταινίας κυλούν γρήγορα - σε αντίθεση, ας πούμε, με το The Exorcist: Believer, το οποίο κατά κάποιο τρόπο έκανε τα 111 λεπτά να μοιάζουν με αιωνιότητα. Άλλωστε, ο χρόνος είναι σχετικός.

Όταν εξετάζουμε μια ταινία που σπάει το ιερό φράγμα των 120 λεπτών, υπάρχει ελπίδα ότι θα χρησιμοποιήσει τον χρόνο της για να αφιερώσει χρόνο και να χτίσει έναν κόσμο που σε απορροφά, σε βγάζει από την τρέχουσα πραγματικότητά σου. Αν η ταινία πετύχει αυτό που θέλει να κάνει, τότε μιλάμε για μια εκπληκτική εμπειρία.

«Ο Νονός: Μέρος Δεύτερο» (212 λεπτά), «Φάνι και Αλέξανδρος» (312 λεπτά) και «Σόα» (526 λεπτά) είναι παραδείγματα ταινιών μεγάλου μήκους από τις οποίες ποιος θα μπορούσε να κόψει έστω και έναν λεπτό. Όπως είπε κάποτε ο θρυλικός κριτικός κινηματογράφου Ρότζερ Έμπερτ, «Καμία καλή ταινία δεν είναι πολύ μεγάλη και καμία κακή ταινία δεν είναι αρκετά σύντομη».