«Είμαι ένας άλλος, ζω σε παράνοια»: Το Invasion of the Body Snatchers στα Παναθήναια

Αν υπάρχει ένα χαρακτηριστικό αντι-παράδειγμα στο διαδεδομένο επιχείρημα ότι η κρίση φαντασίας και πρωτοτυπίας του σύγχρονου Hollywood οφείλεται κυρίαρχα -αν όχι αποκλειστικά- στην έλλειψη original ιστοριών που δεν βασίζονται σε προϋπάρχον υλικό, αυτό είναι η συναρπαστική ιστορία του Invasion of the Body Snatchers στον αμερικάνικο κινηματογράφο.

Το Body Snatchers ξεκίνησε από pulp sci-fi/horror μυθιστόρημα του Jack Finney το 1954, “φτηνό” σε υλικό και φιλοδοξίες, για να γίνει δύο χρόνια αργότερα, στα χέρια του σκηνοθέτη Don Siegel και του σεναριογράφου Daniel Mainwaring (εκπροσώπου του αμερικάνικου ρεύματος προλεταριακής λογοτεχνίας) η κατεξοχήν μεταφορά για την αντικομμουνιστική υστερία του μεταπολεμικού μακαρθισμού. Και έπειτα, το 1978, ένας νεαρός ακόμα σκηνοθέτης, ο Philip Kaufman, δείγμα της νέας φουρνιάς auteurs που έφεραν μια ριζοσπαστική ανανέωση στο αμερικάνικο σινεμά με το New Hollywood, ανέλαβε εκ νέου να μεταφέρει το Invasion of the Body Snatchers στη μεγάλη οθόνη, αποδεικνύοντας το μυστικό της κινηματογραφικής εικόνας: δεν έχει σημασία τι παίρνεις, αλλά τι το κάνεις.

Σήμερα, η ταινία του Kaufman θεωρείται ευρέως ένα από τα καλύτερα remakes όλων των εποχών, το οποίο πήρε έδωσε στο προϋπάρχον λογοτεχνικό και κινηματογραφικό έργο μια νέα πνοή κι ένα νέο ύφος. Κυρίως, όμως, το έβαλε να συνομιλήσει με μια νέα εποχή και μια νέα ιστορική πραγματικότητα. Από το ψυχροπολεμικό red-scare και witch-hunt του 1956, που τοποθετούσε την αντίθεση ανάμεσα σε μια κυρίαρχη αμερικάνικη πραγματικότητα και τον νέο εξωτερικό εχθρό της (που γινόταν εσωτερικός μέσω της φανταστικής εξωγήινης -λέγε κομμουνιστικής- εισβολής), το Invasion of the Body Snatchers του 1978 έφερε την αντίθεση και τον διχασμό μέσα στην ίδια την απόλυτη εσωτερικότητα της αμερικάνικης ταυτότητας: ο εχθρός είναι ήδη εντός, και είναι ο ίδιος ο διχασμένος αμερικάνικος εαυτός.

Φέρνοντας την αβεβαιότητα εντός του αμερικάνικου συλλογικού εαυτού, το Body Snatchers του Kaufman γίνεται το απόλυτο θρίλερ εσωτερικής αστάθειας. Στα μέσα του ‘70, μετά το φιάσκο του πολέμου στο Βιετνάμ, το σοκ του σκανδάλου Watergate, την πίεση της πετρελαϊκής κρίσης και τον κοινωνικό διχασμό του μακρύ αμερικάνικου ‘68, η αβεβαιότητα και η αστάθεια επιστρέφουν στην καρδιά της αμερικάνικης αυτοκρατορίας. Είναι η εποχή που ο κινηματογράφος γίνεται η κατεξοχήν τέχνη που αντανακλά αυτό το νέο ιστορικό κλίμα με ταινίες σαν το The Conversation, το Marathon Man, το Parallax View, το Klute ή το All the President’s Men. Παρότι μιλάει την “genre γλώσσα” του κλασικού sci-fi horror, το Invasion of the Body Snatchers του 1978 είναι περισσότερο ένα πολιτικό θρίλερ που στέκεται δίπλα στα παραπάνω, βάζοντας ένα ακόμα λιθαράκι στον χιμαιρικό πύργο της αμερικάνικης παράνοιας.

Σήμερα, σχεδόν μισό αιώνα μετά, η αμερικάνικη ηγεμονία διαταράσσεται εκ νέου, τόσο στο εξωτερικό των ιμπεριαλιστικών πολέμων όσο και στο εσωτερικό τού κοινωνικού εμφυλίου. Το σινεμά είναι και πάλι εκεί, αν και πολύ διαφορετικό από τα ριζοσπαστικά 70s, αποτελώντας το κατεξοχήν θεαματικό “σύμπτωμα” αυτής της αμερικάνικης παθολογίας. Η νέα αμερικάνικη παράνοια του One Battle After Another και του Bugonia συνομιλεί με αρκετούς σπουδαίους κινηματογραφικούς προγόνους. Ένας από αυτούς -κι ένας από τους καλύτερους- είναι το Invasion of the Body Snatchers.

H ταινία του Philip Kaufman θα προβληθεί στον θερινό κινηματογράφο Παναθήναια (Μαυρομιχάλη 165) την Παρασκευή 5 Ιουνίου στις 21.00, στα πλαίσια του κύκλου προβολών ΚΙΝΟ CLUB με τον κριτικό Αλέξανδρο Παπαγεωργίου. Μετά την ταινία θα ακολουθήσει συζήτηση, μέχρι όσο πάει.

Γενική είσοδος: 7,5 ευρώ. Εισιτήρια στο https://www.more.com/