Aφιέρωμα: Ο Κόμης Δράκουλας στο σινεμά

Published: 13 May 2023, 14:12
Συντάκτης:

Ο κόμης Δράκουλας έγινε ευρέως γνωστός μέσα από το μυθιστόρημα γοτθικού τρόμου του ιρλανδού συγγραφέα Bram Stoker, Dracula, που κυκλοφόρησε το 1897. Ένα επιστολικό μυθιστόρημα που γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Ο συγγραφέας για να γράψει το βιβλίο διάβασε εκατοντάδες σελίδες μυθιστορημάτων με βρικόλακες αλλά και ιστορικά βιβλία με ιστορίες και μύθους της Τρανσυλβανίας. Πολλοί πιστεύουν ότι ο χαρακτήρας του Δράκουλα βασίστηκε στον πραγματικό πρίγκιπα της Βλαχίας (στην σημερινή Ρουμανία), Βλαντ Γ΄ (1431-1476), γνωστό ως Βλαντ ο Παλουκωτής/Ανασκολοπιστής. Ήταν βοεβόδας της Βλαχίας τρεις φορές από το 1448 έως τον θάνατό του. Ήταν δεύτερος γιος του ηγεμόνα της Βλαχίας. Ο ίδιος με τον μικρότερο αδελφό του κρατήθηκαν όμηροι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1442. Ο πατέρας του και ο μεγαλύτερος αδελφός του δολοφονήθηκαν όταν ο Ιωάννης Ουνυάδης-ηγεμόνας της Ουγγαρίας-εισέβαλε στην Βλαχία το 1447. Ο Βλαντ εισέβαλε στην Βλαχία με την βοήθεια των Οθωμανών το 1448 για να την επανακαταλάβει. Ξαναεισέβαλε το 1456, ενώ ήρθε σε σύγκρουση με τους Σάξωνες της Τρανσυλβανίας που δεν πήραν το μέρος του. Λεηλάτησε τα χωριά τους, παίρνοντάς τους αιχμαλώτους στην Βλαχία, όπου και τους ανασκολόπισε. Ο Οθωμανός σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ ζήτησε από τον Βλαντ να τον προσκυνήσει, μέσα από δύο απεσταλμένους, τους οποίους επίσης ανασκολόπισε (εξού και το προσωνύμιο που του δόθηκε). Το 1462 εισέβαλε σε οθωμανικά εδάφη σκοτώνοντας χιλιάδες Τούρκους και Βούλγαρους. Ο σουλτάνος στην συνέχεια προσπάθησε να τον αντικαταστήσει με τον μικρότερο αδερφό του Βλαντ, αλλά απέτυχε. Πολλοί όμως πλέον έπαιρναν το μέρος του μικρού αδερφού, Ράντου. Το 1462 πήγε να ζητήσει την βοήθεια του Ματθαίου Κορβίνου, βασιλιά της Ουγγαρίας, αλλά τον φυλάκισε. Έμεινε σε αιχμαλωσία έως το 1475.

<a href="/en/afieromata/afieroma-anaparastasi-toy-olokaytomatos-ston-kinimatografo/69186">Aφιέρωμα: Αναπαράσταση του Ολοκαυτώματος στον κινηματογράφο</a>ΣΧΕΤΙΚΑAφιέρωμα: Αναπαράσταση του Ολοκαυτώματος στον κινηματογράφο

Τότε είναι το διάστημα που άρχισαν να βγαίνουν φήμες για την απίστευτη σκληρότητά του ή να ακούγονται μύθοι, όπως πίνει το αίμα παρθένων για να διατηρείται νέος. Τον Δεκέμβριο του 1476 ή αρχές Γενάρη του 1477 δολοφονήθηκε. Ήδη από τον 15ο αιώνα κάποιοι αναφέρονταν σε αυτόν ως Δράκουλα. Το όνομά του βασίζεται στο όνομα του πατέρα του, Βλαντ Ντράκουλ, δηλαδή Βλαντ ο Δράκος. Ντράκουλα είναι η σλαβονική γενική πτώση του Ντράκουλ, που σημαίνει γιος του Ντράκουλ/Δράκου. Στα σύγχρονα ρουμανικά, dracul σημαίνει διάβολος.

Το 1958 η Cecil Kirtly πρότεινε την σύνδεση του Κόμη Δράκουλα με τον Βλαντ Γ΄. Το 1972 το βιβλίο In Search of Dracula των Radu Florescu και Raymond McNaily έκανε ακόμα πιο δημοφιλή τον εν λόγω ισχυρισμό. Ωστόσο, υπάρχουν και μελετητές που το αμφισβητούν ή αμφιβάλλουν, όπως η Elizabeth Miller το 1998. Σύμφωνα με εκείνη, ο Bram Stoker ήξερε ελάχιστα για την πραγματική ιστορία του Βλαντ και απλώς χρησιμοποίησε το προσωνύμιο Δράκουλας και κάποια σκόρπια στοιχεία από την ρουμανική ιστορία. Στα σχόλια που έχει αφήσει ο συγγραφέας δεν γίνεται καμία αναφορά στον Βλαντ.

Στην ποπ κουλτούρα του 20ού αιώνα, ο Κόμης Δράκουλς γνώρισε μεγάλη άνθιση, μιας και πολλές ταινίες, τηλεοπτικές σειρές, κόμικς και βιβλία δημιουργήθηκαν για να διηγηθούν την ιστορία του. Ακολουθούν μερικές από αυτές.

Nosferatu (1922)

Η πρώτη εκδοχή του Δράκουλα δεν περιλαμβάνει καν τον Δράκουλα. Ο σκηνοθέτης F. W. Murnau δεν πήρε τα δικαιώματα για να μεταφέρει στο σινεμά το βιβλίο του Stoker και έτσι δημιούργησε μια δική του, γερμανική εκδοχή με τον κόμη Orlok αντί του Κόμη Δράκουλα. Μια βουβή ταινία του γερμανικού εξπρεσιονισμού την εποχή της δημοκρατίας της Βαϊμάρης, που δεν κρύβει και τις απόψεις της εποχής. Από την μια τόνωση του εθνικού στοιχείου, με το γερμανικοποιεί την ιστορία, γυρίζοντάς την σε ένα νέο -βραχύβιο- γερμανικό στούντιο που ιδρύθηκε το 1921, το Prana Film, και από την άλλη φανερός ο αντισημιτισμός της εποχής, που θα οδηγούσε και στην άνοδο του Χίτλερ το 1933, με τον κόμη Orlok εμφανισιακά να θυμίζει καρικατούρα Εβραίου, όπως κυκλοφορούσαν εκείνα τα χρόνια. Η ομοιότητα επίσης με ποντίκι/αρουραίο παραπέμπει στην υποτιμητική παρομοίωση των Εβραίων με τρωκτικά που γινόταν εκείνα τα χρόνια. Πολλοί αρνούνται τον αντισημιτισμό στον Murnau αναφέροντας ότι ο σκηνοθέτης είχε βοηθήσει Εβραίους εκείνα τα δύσκολα χρόνια, ενώ, όντας ομοφυλόφιλος, συνέπασχε με την κοινωνική περιθωριοποίηση.

Dracula (1931)

Η Universal με τα τέρατά της ασχολήθηκε και με τον Κόμη Δράκουλα, στην περίοδο πριν τον κώδικα Hays που επέβαλε ένα ηθικιστικό σινεμά. Ο Tod Browning σκηνοθέτησε τον Bela Lugosi στον θρυλικό ρόλο που τον ανέδειξε. Ο ούγγρικης καταγωγής ηθοποιός συνδέθηκε με ταινίες τρόμου της εποχής. Η ιστορία βασίστηκε σε ένα θεατρικό έργο του 1924, βασισμένο ελαφρώς στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Stoker. Πρόκειται για την πρώτη ταινία με τον Δράκουλα που είναι ομιλούσα. Το 1936 κυκλοφόρησε το σίκουελ, Dracula's Daughter και το 1943 το Son of Dracula, ενώ εμφανίστηκε και σε άλλες τρεις ταινίες της Universal: House of Frankenstein (1944), House of Dracula (1945) με τον John Carradine ως Δράκουλα και η επόμενη ταινία της λίστας.

Abbott and Costello Meet Frankenstein (1948)

Ο Lugosi επιστρέφει στον ρόλο του Κόμη Δράκουλα σε μια κωμωδία τρόμου, από τις πρώτες του είδους σε σκηνοθεσία του Charles Barton. Το θρυλικό κωμικό δίδυμο των Bud Abbott και Lou Costello συναντά τον Δράκουλα και το Τέρας του Φράνκενστάιν σε μια ταινία που δεν ήθελαν οι ίδιοι, μιας και δεν τους άρεσε το σενάριο. Αυτό οδήγησε το δίδυμο να μην είναι συνεπές στα γυρίσματα, συχνά να απουσιάζουν ή να καθυστερούν.

Dracula (1958)

Η πρώτη φορά που ο Christopher Lee υποδύθηκε τον Δράκουλα ήταν στην ομώνυμη ταινία του 1958 του Terence Fisher. Στις ΗΠΑ η ταινία βαπτίστηκε ως Horror of Dracula για να αποφύγει την σύγχυση με την ταινία του 1931. Ακολούθησαν οκτώ σίκουελ: The Brides of Dracula (1960), Dracula Prince of Darkness (1966), Dracula has risen from the grave (1968), Taste the Blood of Dracula (1970), Scars of Dracula (1970), Dracula A.D. 1972 (1972), The Satanic Rites of Dracula (1973), The Legend of the 7 Golden Vampires (1974), σε έξι από τα οποία έπαιξε ο Lee. Η ταινία ανήκει στην Hammer Film Productions, μια βρετανική εταιρεία παραγωγής, που δημιουργήθηκε το 1934 και βασίστηκε σε ταινίες τρόμου.

Blood for Dracula (1974)

Ο Paul Morrissey υπήρξε φίλος του Andy Warhol και σκηνοθέτης ταινιών του The Factory που γύριζε κατά κόρον ο ποπ αρτ καλλιτέχνης στα 60s και στα 70s. Το 1974 σκηνοθέτησε την δική του εκδοχή του Δράκουλα με τον Udo Kier στον ομώνυμο ρόλο, τον Joe Dallesandro να παίζει κεντρικό ρόλο, μόνιμο πρωταγωνιστή των ταινιών Warhol-Morrissey. Αυτή την φορά ο Δράκουλας πηγαίνει στην Ιταλία να πιει αίμα. Παραγωγός μάλιστα υπήρξε ο μέγας ιταλός παραγωγός Carlo Ponti και με τον ιταλό σκηνοθέτη Vittorio de Sica να παίζει στην ταινία. Η ιδέα της ταινίας ανήκει στον Roman Polanski που την είπε στον Morrissey, όταν προωθούσε την ταινία του What?. Στον αρχικό τίτλο είχε μπει και το όνομα του Andy Warhol (Andy Warhol's Blood for Dracula). Όταν ρωτήθηκε πώς συνέβαλε στην ταινία, πώς ενεπλάκη είπε "Πηγαίνω στα πάρτι", συμπληρώνοντας ότι στο Factory όλοι μαζί δημιουργούν τις ταινίες.

Nosferatu the Vampyre (1979)

Μία ακόμα γερμανική μεταφορά της ιστορίας του Δράκουλα, ένα remake του Nosferatu του Murnau, από τον Werner Herzog με τον Klaus Kinski ως Κόμη Δράκουλα (και όχι Κόμης Ορλοκ, όπως στην πρώτη ταινία) και την Isabelle Adjani και τον Bruno Ganz ως το ζευγάρι Harker. Τον βοηθό του, Renfield, τον υποδυόταν ο γάλλος συγγραφέας Roland Topor.Έγιναν δυο εκδοχές της ταινίας, μια αγγλόφωνη και μια γερμανόφωνη.Ο λόγος που μπόρεσε να χρησιμοποιήσει το όνομα Κόμης Δράκουλας είναι επειδή πλέον το βιβλίο είχε πλέον περάσει στην δημόσια σφαίρα, ο καθένας μπορούσε να χρησιμοποιήσει το όνομα, κάτι που δεν μπόρεσε να κάνει ο Murnau.

Dracula (1979)

Την ίδια χρονιά ο Frank Langella υποδύθηκε τον Κόμη Δράκουλα στην ταινία του John Badham, με τον Laurence Olivier να κρατά τον ρόλο του κυνηγού βρικολάκων, Abraham Van Helsing.Ο Langella είχε κάνει τον ίδιο ρόλο και στο θέατρο, κερδίζοντας Tony για την ερμηνεία του. Άλλωστε και η ταινία βασίστηκε τόσο στο βιβλίο όσο και στο θεατρικό έργο, που πρωτοπαίχτηκε το 1924. Ο John Williams έγραψε την μουσική της ταινίας.

Bram Stoker's Dracula (1992)

Μετά τον τρίτο Νονό, ο Francis Ford Coppola αναμετρήθηκε με το βιβλίο του Stoker, σε μια από τις καλύτερες ταινίες του και καλύτερες κινηματογραφικές μεταφορές του. Τον Κόμη Δράκουλα ενσάρκωσε υποδειγματικά ο Gary Oldman, το ζευγάρι Harker οι Winona Ryder και Keanu Reeves, τον Van Hesling ο Anthony Hopkins, ενώ μια από τις νύφες του Δράκουλα η νεαρή Monica Bellucci. Προτάθηκε για τέσσερα Όσκαρ, κερδίζοντας τρία από αυτά (κοστούμια, μεικάπ, μοντάζ). Το τραγούδι στο τέλος της ταινίας-Love Song for a Vampire-ερμήνευσε η Annie Lennox. Αν και η ταινία έλαβε θετικές κριτικές, πολλά ήταν τα αρνητικά σχόλια για την ερμηνεία και την αγγλική προφορά του Keanu Reeves.

Dracula: Dead and Loving It (1995)

Ο μέγας παρωδός Mel Brooks διακωμώδησε τις ταινίες τρόμου με βρικόλακες αλλά και την εκδοχή του Coppola, πιο συγκεκριμένα, με πρωταγωνιστή τον Leslie Nielsen-τον Laurence Olivier της κωμωδίας όπως τον έχουν χαρακτηρίσει (με τον ίδιο να αστειεύεται λέγοντας πως αυτό σημαίνει ότι ο Olivier είναι ο Leslie Nielsen του Σαίξπηρ). Η ταινία πάτωσε εισπρακτικά και δεν έλαβε θετικές κριτικές. Πρόκειται για την τελευταία ταινία που σκηνοθέτησε ο Mel Brooks (μέχρι σήμερα).

Hotel Transylvania (2012)

Ένα από τα πιο επιτυχημένα και δημοφιλή animation franchise είναι το Hotel Transylvania της Columbia και της Sony Pictures σε σκηνοθεσία Genndy Tartakovsky. Διάφορα διάσημα τέρατα μαζεύονται σε αυτό το ξενοδοχείο  με οικοδεσπότη τον Κόμη Δράκουλα (φωνή στον οποίο δίνει ο Adam Sandler). Το Τέρας του Φρανκενστάιν, η Μούμια, ο Αόρατος Άνθρωπος, λυκάνθρωπος είναι μερικοί από τους καλεσμένους. Ο Δράκουλας έχει κόρη που προσπαθεί να προστατεύσει από τους ανθρώπους. Την αρχική ταινία του 2012 ακολούθησαν τρία σίκουελ, το 2015, 2018 και 2022 αντίστοιχα, τα τρία πρώτα σε σκηνοθεσία Tartakovsky και το τελευταίο από τους Derek Drymon και Jennifer Kluska.

Dracula Untold (2014)

Η πρώτη ταινία που δεν βασίζεται στο βιβλίο αλλά δημιουργείται μια νέα ιστορία για το πώς "γεννήθηκε" ο κόμης Δράκουλας. Στην ουσία μας μιλάει για την ιστορία του Vlad και το παρελθόν του και πώς κατέληξε να γίνει ένα τέρας. Ο Luke Evans υποδύθηκε την νέα, πιο μικρή ηλικιακά, εκδοχή του Δράκουλα. Αρχικά είχε συζητηθεί και το όνομα του Sam Worthington.

Renfield (2023)

Ήρθε η ώρα και για τον Renfield, τον βοηθό του άρχοντα του σκότους. Τον Δράκουλα ενσαρκώνει ο Nicolas Cage και τον Renfield ο Nicholas Hoult. Η ιστορία δεν βασίζεται στο βιβλίο του Stoker, παρά μόνο οι χαρακτήρες. Μια κωμωδία τρόμου για την προσπάθεια του βοηθού να ξεφύγει από το αφεντικό του και να κάνει μια ζωή κανονική. Τα πράγματα δεν πάνε ακριβώς έτσι. Η Universal επιστρέφει στα τέρατά της. Αναβίωσε την Μούμια με τον Tom Cruise αλλά λόγω της αποτυχίας είχε φοβηθεί για το αποτέλεσμα.

Nosferatu (2024)

 Ο Nosferatu θα μας ξανασυστηθεί από τον ενδιαφέροντα σκηνοθέτη του The Lighthouse και The Northman, Robert Eggers. Ο Bill Skarsgard θα αναλάβει τον ρόλο του κόμη Όρλοκ, το ζευγάρι των Hatter θα ερμηνεύσουν οι Nicholas Hoult (που έχει υποδυθεί και τον Renfield) και Lily-Rose Depp και το ζευγάρι Harding οι Aaron Taylor-Johnson και Emma Corrin. Έναν ρόλο θα κρατά και ο Willem Dafoe. Αναμένουμε να το δούμε μάλλον μέσα στο 2024.

Περισσότερα σινεφιλικά αφιερώματα μπορείτε να αναζητήσετε σε αυτό το πολύ ενδιαφέρον blog.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

The Human Voice

The Human Voice

Θα το βρείτε: Cosmote TV

Το μακρινό 2020, στην εποχή όπου στην ζωή και την καθημερινότητά μας εισήχθη ο...
4 ώρες

BOX OFFICE

Ταινία
4ημέρο
Joika, από την Spentzos Joika, από την Spentzos