Διάσημοι σκηνοθέτες που ερωτεύτηκαν την Ιρλανδία

Δημοσίευση: 17 Μαρτίου 2021, 20:57
Συντάκτης:

Η Ημέρα του Αγίου Πατρικίου είναι αφιερωμένη στους Ιρλανδούς, την τρελή ιδιοσυγκρασία τους, την χώρα τους που πολλοί ερωτεύτηκαν, ανάμεσά τους και διάσημοι σκηνοθέτες.

ΣΧΕΤΙΚΑΑφιέρωμα: Οι κωμωδίες τρόμου είναι και πάλι στη μόδα

«Όταν ήρθα εδώ στο Wicklow στην Ιρλανδία, πριν από 22 χρόνια» ξεκινά ο John Boorman στο I Dreamed I Woke Up, την ειρωνική διατριβή του για τη ζωή και τον θάνατο «ένιωσα ότι ήρθα σε ένα μέρος που πάντα υπήρχε στη φαντασία μου. Ότι εδώ θα μπορούσα να φτάσω επιτέλους στον εαυτό μου. Αυτό είναι το σπίτι; Βρίσκεις στον εξωτερικό κόσμο ένα μέρος που συμπίπτει με ένα εσωτερικό τοπίο;».

Ο Boorman ήρθε στην Ιρλανδία το 1969 για να ολοκληρώσει την παραγωγή στην τέταρτη ταινία του, «Leo the Last». επένδυσε τις αποταμιεύσεις του σε ένα κτήμα της Εκκλησίας της Ιρλανδίας στην Ανναμό, που έκτοτε ονόμασε σπίτι. «Ένιωσα σαν το σκηνικό για τον θρύλο του Αρθούρου», έγραψε στα απομνημονεύματα του το 2003, «Adventures of a Suburban Boy». Τόσο τα απομνημονεύματα όσο και το I Dreamed I Woke Up είναι γεμάτα από την αγάπη του Boorman για το πνευματικό, το παγανιστικό και το προϊστορικό. «Οι μαλακές, θηλυκές πτυχές των λόφων, τα ζοφερά έλη, τα αρχαία δέντρα, οι μαύρες λίμνες, τα  ρυάκια… Ήταν αρμονικό. Ταιριάζει… Επιτέλους ανήκω».

Tζον ΜπούρμανTζον Μπούρμαν

Φυσικά, ο Boorman δεν ήταν ο πρώτος σκηνοθέτης που γοητευόταν από την περιοχή. Το καλοκαίρι του 1931, ένα παχουλό 16χρονο αγόρι πάνω από ένα γαϊδουράκι με το όνομα Sheeog περιπλανιόταν στην ​​Connemara. Πρόκειται για τον Orson Welles.

«Ήμουν από την Αμερική», δήλωσε ο Welles στον σκηνοθέτη και ιστορικό ταινιών Peter Bogdanovich το 1969, «και στην Ιρλανδία, εκείνες τις μακρινές μέρες, οτιδήποτε ήταν αμερικανικό ήταν δυνατό, ωστόσο απίθανο. Ενημέρωσα τους σκηνοθέτες του Gate Theatre ότι ήμουν ο ίδιος Welles που πρέπει να έχουν διαβάσει. Ακριβώς για το φρικιαστικό του, τους είπα ότι θα απολαύσω την εμπειρία του να παίζω με την εταιρεία τους για ένα ή δύο θεατρικά έργα - δηλαδή, εάν υπήρχαν κάποιοι πρωταγωνιστικοί ρόλοι… Έτσι ξεκίνησα - ακριβώς στην κορυφή. Από τότε εργάζομαι προς τα κάτω».

Το έργο έγινε δεκτό και ο Welles παρέμεινε στο θέατρο για λίγο, παίζοντας μικρότερους ρόλους πριν επιστρέψει στη Νέα Υόρκη τον επόμενο χρόνο. Μόλις τον Ιανουάριο του 1952 - περισσότερο από μια δεκαετία μετά τον Citizen Kane - ο Welles επιτέλους έκανε μια ταινία στην Ιρλανδία. Ένα διάλειμμα στην επιμέλεια του Othello του έδωσε την ευκαιρία να ξανασυναντηθεί με τους μέντορες του Gate Theatre, τον Hilton Edwards και τον Michael MacLiammoir για να πρωταγωνιστήσουν στην υποψήφια  για Όσκαρ ταινία μικρού μήκους, Return to Glennascaul.

Η άφιξη του Welles στο Δουβλίνο δεν ήταν καθόλου εορταστική. Η επίσκεψή του στην παραγωγή της Tolka Row στο Gate Theatre αμαυρώθηκε από ένα πλήθος διαδηλωτών που φώναζαν από τον Καθολικό Κινηματογράφο και την Ένωση Θεάτρου κομμουνιστή. Η ίδια η ταινία αποδείχθηκε πολύ πιο επιτυχημένη. Διαρκεί μόλις 23 λεπτά, είναι μια πνευματώδης ιστορία φαντασμάτων που, παρά τη σκηνοθεσία του Hilton Edwards, αισθάνεσαι κάθε κομμάτι της δουλειάς του Welles. «Αγαπώ την Ιρλανδία», σχολίασε ο Welles το 1984, «Λατρεύω την ιρλανδική λογοτεχνία, λατρεύω όλα όσα κάνουν. Όμως οι Ιρλανδοί-Αμερικανοί έχουν εφεύρει μια απομίμηση της Ιρλανδίας, η οποία είναι ανείπωτη. Η φθορά του πράσινου. Ω Θεέ μου! Να κάνω εμετό!». Κάποιος μπορεί να υποθέσει ότι η περιφρόνηση του Welles για την αμερικανικοποίηση της ιρλανδικής διασποράς δεν επεκτάθηκε σε διάσημους ιρλανδοαμερικανούς, αν σκεφτούμε την συνέντευξη του 1967 στο περιοδικό Playboy, στο οποίο δήλωσε ότι οι κινηματογραφιστές που τον επηρέασαν περισσότερο ήταν οι «παλιοί Δάσκαλοι - με τους οποίους εννοώ τον Τζον Φορντ, τον Τζον Φορντ και τον Τζον Φορντ».

Όρσον ΟυέλςΌρσον Ουέλς

Στη βιογραφία του 2001 «Searching for John Ford», ο Joseph McBride σημειώνει ότι, «Ο Ιρλανδός παραγωγός Charles Fitzsimons θεώρησε ότι ο Ford είχε μια μεγάλη συναισθηματική τραγωδία στη ζωή του… ότι δεν είχε γεννηθεί στην Ιρλανδία». Ο ρομαντισμός προς την πατρίδα των γονιών του καταπνίγει τον κινηματογράφο του Τζον Φορντ. Εάν η τεράστια ικανότητά του για προσωπική δημιουργία μύθων περιπλέκει το έργο της ανάλυσης λεπτομερειών από τις δικές του ιρλανδικές περιπέτειες (ιδίως όταν πρόκειται για ένα ταξίδι του 1921 για την υποστήριξη της επαναστατικής υπόθεσης), πρέπει κανείς να δει μόνο τις ταινίες - από το The Shamrock Handicap του 1926 στο Young Cassidy του 1965. «Ο John έφυγε με μια βαθιά συναισθηματική προσκόλληση στην Ιρλανδία… έχοντας πλήρη επίγνωση του εικονογραφικού μεγαλείου του τοπίου και των συνδέσεών του με τις ζωές των απλών ανθρώπων.  Όπως είπε κάποτε ο Orson Welles, “ο Τζον Φορντ ξέρει από τι φτιάχτηκε η γη”».

Οι ιρλανδικές ταινίες του Ford αντιμετωπίζουν ζητήματα νεωτερικότητας και παράδοσης, της ζωής στην πόλη και της υπαίθρου, αποτίοντας φόρο τιμής σε μια λογοτεχνική και θεατρική κληρονομιά. Ο σκηνοθέτης απορρίφθηκε από τον Sean O'Casey για την ταινία του 1935 The Informer, αφού ζήτησε από τον μεγάλο Ιρλανδό θεατρικό συγγραφέα να αναλάβει το σενάριο. Η σχέση δεν βελτιώθηκε σχεδόν καθόλου με την προσαρμογή στην οθόνη από τον Ford του αμφιλεγόμενου έργου «The Plough and the Stars» το επόμενο έτος, καθώς αυξανόταν η παρέμβαση του στούντιο σε όλα, από το casting έως το τελικό κομμάτι, έτσι αποξενώθηκε τόσο ο συγγραφέας όσο και ο σκηνοθέτης. Το έργο προκάλεσε ταραχές στην πρεμιέρα του στο Δουβλίνο, οι εθνικιστές εξαγριώθηκαν με την παρουσίασή τους στην εξέγερση του 1916.

Πιο επιτυχημένη καλλιτεχνικά - αν και είναι διπλά προβληματική από πολιτική άποψη- ήταν η ταινία του 1957, το The Rising of the Moon. Από τις τρεις σύντομες λογοτεχνικές προσαρμογές που απαρτίζουν την ταινία, ήταν η τρίτη (με τίτλο «1921») που την είδε να τραβιέται από τη διανομή, καθώς θεωρήθηκε ως πιθανός υποκινητής βίας. Η ταινία δημιουργήθηκε με την επωνυμία Four Provinces Films, μια νέα εταιρεία παραγωγής στην οποία δούλευε ο Ford, με σκοπό να δημιουργήσει μια νέα κινηματογραφική βιομηχανία. «Τις τελευταίες δεκαετίες οι συγγραφείς και οι ηθοποιοί μας εγκαταλείπουν τις ακτές μας», είπε ο Ford, «Γιατί πρέπει να φύγουν; Γιατί δεν μπορούμε να τους κρατήσουμε στο σπίτι; Εάν αυτή η ταινία είναι επιτυχής, θα οδηγήσει σε μια εποχή στην οποία οι εξόριστοι καλλιτέχνες μας θα χαρούν να επιστρέψουν στο σπίτι και να εργαστούν για μια ιρλανδική κινηματογραφική βιομηχανία».

Τζον ΦορντΤζον Φορντ

Πενήντα χρόνια μετά, είναι η ταινία του 1954, The Quiet Man, που εμφανίζεται ως το πιο ζωντανό πορτρέτο του σκηνοθέτη μιας διαχρονικής Ιρλανδίας που λούστηκε με μια πλούσια νοσταλγική απόχρωση. Η ιστορία της επιστροφής ενός Ιρλανδού-Αμερικανού στη χώρα του πατέρα του συνδυάζεται με τον φυσιολατρισμό για μια αυξημένη αίσθηση φανταστικού ρομαντισμού, που απεικονίζει μια Ιρλανδία που έχει μικρή σχέση με τον πραγματικό κόσμο. Ο Φορντ επανέλαβε μια ιπποδρομία που είχε δει στη βουβή ταινία του 1928, το Hangman's House και τελείωσε με μια από τις πιο ανθεκτικές περιόδους του κινηματογράφου. Μπορεί (στην καλύτερη περίπτωση) να διαπραγματεύεται την σχέση με την χώρα ως ένα αρχέτυπο ή (στη χειρότερη) στερεότυπο, αλλά η διαρκής αγάπη του Ford για το «μοναδικό μέρος που βρήκα την ειρήνη» είναι πρόδηλη.

Άλλοι μεγάλοι σκηνοθέτες δεν αντιστάθηκαν ήταν ο Douglas Sirk που κινηματογράφησε τον  Rock Hudson το 1955. Η δημιουργία της επικής ταινίας του David Lean, Ryan’s Daughter in Dingle, που καταγράφεται με αγάπη στο ντοκιμαντέρ, A Bit of a Fillum, είναι μια γλυκόπικρη εμπειρία για τον Lean, δεδομένης της κριτικής που έλαβε, η οποία τον κράτησε μακριά από την κάμερα για 14 χρόνια.

Δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι ο Τζον Χιούστον ξεκινά τις σκέψεις του για την Ιρλανδία στην αυτοβιογραφία του 1990 με μια εκτίμηση των γοητειών των Ιρλανδών γυναικών, προτού μιλήσει σε πολλές σελίδες σχετικά με τη συγκίνηση του κυνήγι της αλεπούς. Ο Χιούστον αγόρασε την περιουσία του στο St Clerans στις αρχές της δεκαετίας του '60, και τελικά έγινε Ιρλανδός πολίτης το 1964. «Πρόσφατα [ο Χιούστον] έγινε Ιρλανδός πολίτης και ζει στο Γκάλγουεϊ, όπου, λένε, οι τοπικές αλεπούδες έχουν μάθει να φοβούνται την ανδρεία του ως κυνηγού… Πολλοί άνθρωποι μπορούν να γράφουν, να σκηνοθετούν και να παίζουν σε ταινίες, αλλά λίγοι μπορούν να βάλουν κάτω έναν Ιρλανδό κυνηγό».

Το τελευταίο ερωτικό γράμμα του Χιούστον στην Ιρλανδία ήταν και το κύκνειο άσμα του. Το 1987 κυκλοφόρησε αυτό που θεωρείται ως η καλύτερη κινηματογραφική προσαρμογή του Τζέιμς Τζόις, το The Dead, που γράφτηκε από τον γιο του Χιούστον, Τόνι και με πρωταγωνιστή την κόρη του, Αντζέλικα. Ο Τζόις παραμένει συγγραφέας ανθεκτικής αντίστασης στην οθόνη, καθώς δύσκολα μπορεί να μεταφερθεί. Η ταινία τελειώνει με ένα απόσπασμα από τον Τζόις, έναν μονόλογο για το θάνατο. «Το χιόνι είναι γενικευμένο σε όλη την Ιρλανδία, πέφτει σε κάθε μέρος της σκοτεινής κεντρικής πεδιάδας. Από τους άδεντρους λόφους, απαλά πάνω στο έλος του Allen, και πιο μακριά προς τα δυτικά, πέφτοντας απαλά στα σκοτεινά κύματα του Shannon. Ένας προς έναν γινόμαστε όλοι αποχρώσεις. Καλύτερα να περάσετε τολμηρά σε αυτόν τον άλλο κόσμο στην πλήρη δόξα κάποιου πάθους από το να ξεθωριάσετε και να μαραθείτε απογοητευτικά με την ηλικία… ".

 

Ακολουθήστε το Move It στο Google News και μάθετε πρώτοι όλα τα νέα του σινεμά!
Πρώτη δημοσίευση: 17 Μαρτίου 2021, 20:57
Ενημέρωση: 17 Μαρτίου 2021, 20:57
Συντάκτης:
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Una

Una

Θα το βρείτε: Cosmote TV

Το “Una” ζωντανεύει για πρώτη φορά στη μεγάλη οθόνη το φημισμένο μονόπρακτο δράμα “Blackbird”...
20 ώρες

BOX OFFICE

Ταινία
4ημέρο
Feelgood
5793
Feelgood
5213
Tanweer
4616