Στο νησί του Άμρουμ

Σύνοψη: Το 1945, στο γερμανικό νησί Amrum, ο νεαρός Nanning δουλεύει στις γειτονικές φάρμες για να βοηθήσει την οικογένειά του με τα προς το ζην. Ενώ, όμως, η ζωή στο ήσυχο νησί φαίνεται ειδυλλιακή, ο Nanning αρχίζει να συνειδητοποιεί πως η ειρηνική ζωή τους έχει αρχίσει να απειλείται.

Άποψη: Όσο οι άνθρωποι διαπράττουν πολέμους, οι άνθρωποι θα γυρίζουν ταινίες για τον πόλεμο, και όσο βλέπουμε ταινίες για τον πόλεμο, θα συνειδητοποιούμε τη φρίκη του και θα ευχόμαστε να μη γινόταν ποτέ – το ίδιο και οι ταινίες γι' αυτόν. Αν, όμως, το τίμημα μιας ταινίας για τον πόλεμο είναι να περάσεις ένα άβολο βράδυ σε μια σκοτεινή κινηματογραφική αίθουσα ή στον καναπέ του σαλονιού σου, τότε αυτό είναι πραγματικά ένα πολύ μικρό τίμημα.

Ο Fatih Akin επιστρέφει, τρία χρόνια μετά το Rheingold, με μια ταινία σκοτεινή, δύσκολη, χωρίς τις δικλείδες ασφαλείας που προσφέρει συνήθως το ζεστό και ανθρώπινο χιούμορ του. Δεν είναι εύκολο να γελάσεις με την πείνα, τον φόβο, την καταπίεση, την εξαθλίωση και την καχυποψία.

Με τη βοήθεια του Hark Bohm, στις αναμνήσεις του οποίου βασίζεται η ταινία, για σκηνικό επιλέγεται ένα απομακρυσμένο νησί της χιτλερικής Γερμανίας, όπου από τον πόλεμο φτάνει μόνο ο απόηχος και μερικοί Πολωνοί πρόσφυγες για να δουλέψουν στις φάρμες των κατοίκων. Πρωταγωνιστής είναι ο νεαρός Nanning, που υποδύεται ο Jasper Billerbeck μετρημένα, σχολαστικά, χωρίς εξάρσεις – γεγονός αρκετά ασύμβατο με το νεαρό της ηλικίας του.

Κεντρικό σημείο της ιστορίας αποτελεί η άρνηση της λεχώνας μητέρας του Nanning να φάει οτιδήποτε άλλο εκτός από λευκό ψωμί, μέλι και βούτυρο, τρία πράγματα τα οποία έχουν σχεδόν εκλείψει από το νησί, και το πείσμα του Nanning να τα ανακαλύψει και να της τα φέρει.

Μέσα από αυτήν την πολύ απλή μέσα στην πολυπλοκότητά της ιστορία, και χωρίς να μεταφέρουν στην οθόνη σχεδόν καμία πράξη βίας, Akin και Bohm καταφέρνουν να σχολιάσουν εύστοχα τον πόλεμο (αν και η ταινία προφανώς αναφέρεται στον Β'ΠΠ η συγκυρία είναι τέτοια που δεν μας επιτρέπει να αφαιρέσουμε το παρόν από την εξίσωση) χωρίς να καταφεύγουν στα αναμενόμενα κλισέ του είδους.

Διατηρούν τη φρεσκάδα και την αθωότητα της ματιάς ενός παιδιού, χωρίς να εκμεταλλεύονται την αφέλεια της ηλικίας για να εντυπωσιάσουν τους θεατές με εύκολα κόλπα. Αντίθετα, αφήνουν την κάθε στιγμή, κάθε πράξη, κάθε απόφαση να πάρει τον χρόνο της, να αναπνεύσει, και να κουρνιάσει μέσα μας, αργά μα αποτελεσματικά.

Ο Nanning άθελά του σηκώνει στις πλάτες του το βάρος ενός πολέμου που στοίχισε σε όλους (όπως κάθε πόλεμος), και η ταινία αφήνει εμάς να κουβαλήσουμε το βάρος της ιστορίας μας, παλαιάς και σύγχρονης.

Με συνεργάτη του το μουντό φως του Amrum, την ελευθερία και τη δύναμη της φύσης σε αντίθεση με τα στενά όρια και τους περιορισμούς των ανθρώπων, ο Akin φουντώνει μέσα μας την απόγνωση, τον θυμό, μα και τη συμπόνοια. Μας αφήνει να αναμετρηθούμε με την κοινωνία όπως τη φτιάξαμε, μας θυμίζει ότι κανένας πόλεμος δεν έχει στ' αλήθεια νικητές, μα φροντίζει και να μας τονίσει πως η ανθρωπότητα έχει στα χέρια της ένα πραγματικά πανίσχυρο όπλο: την καλοσύνη.