One battle after another

Όταν ο εχθρός τους επανεμφανίζεται μετά από 16 χρόνια, μια ομάδα πρώην επαναστατών ενώνεται για να σώσε ιέναν δικό τους άνθρωπο.

Με το “One Battle After Another,” ο Πολ Τόμας Άντερσον παραδίδει την πιο εκρηκτική και συνάμα συγκινητική του δουλειά εδώ και χρόνια: ένα 162λεπτο έπος εξέγερσης, γεμάτο δράση, μαύρο χιούμορ και απροσδόκητη τρυφερότητα.

Μια ταινία που αναμετριέται με το ίδιο το ερώτημα της Ιστορίας: γιατί η σύγκρουση φαίνεται να είναι η μόνιμη συνθήκη ύπαρξης; Ξεκινώντας από το “Vineland” του Tόμας Πίντσον, γραμμένο στη δεκαετία του ’80 αλλά ήδη τότε σκιώδες σχόλιο για το παρελθόν των αμερικανικών κινημάτων αντίστασης, ο Άντερσον επιλέγει να το διαβάσει εκ νέου σαν σχόλιο του σήμερα, χωρίς ποτέ να χρησιμοποιεί τους κώδικες της επικαιρότητας. Δεν υπάρχει «MAGA» ή «Antifa»· υπάρχει όμως ένας κόσμος που συνεχώς ξαναγράφει τη βία του, από τους Πατέρες του Έθνους μέχρι την εποχή των συνόρων-φρουρίων.

Η ταινία ξεκινάει με μια σκηνή που μοιάζει με κορύφωση ταινίας δράσης, και από εκεί και πέρα η ενέργεια δεν σταματά ποτέ. Η “French 75”, μια ομάδα επαναστατών με επικεφαλής την Περφίντια Μπέβερλι Χιλς (μια ηφαιστειακή Tεγιάνα Τέιλορ), στήνει ένα χορογραφημένο θέαμα αντίστασης στα σύνορα Μεξικού-ΗΠΑ. Η σεξουαλική ταπείνωση του συνταγματάρχη Λόκτζο (Σον Πεν) από την Περφίντια λειτουργεί ως μοτίβο για όλη την ταινία: η εξουσία δεν είναι ποτέ αμιγώς στρατιωτική ή οικονομική, αλλά πάντοτε και σωματική, σεξουαλική, φαντασιακή.

Από εκεί κι έπειτα, ο Άντερσον απλώνει το έπος σε δεκαέξι χρόνια, εισάγοντας τον Μπομπ Φέργκιουσον (με τον Λεονάρντο Ντι Κάπριο να προσθέτει βάθος και συγκίνηση) και την κόρη του σαν κόμβους μιας ιστορίας που διαχέεται μέσα από τις πιο προσωπικές σχέσεις: το δέσιμο πατέρα-κόρης γίνεται η αληθινή ραχοκοκαλιά μιας ταινίας που, αν και παλλόμενη από βία, διατηρεί μια συγκινητική ανθρωπιά. Ο Σον Πεν πάντως κλέβει την παράσταση, σε μια ερμηνεία ανάμεσα στη γελοιότητα και τη μεγαλομανία, ενσαρκώνει μια εξουσία που είναι ταυτόχρονα τρομακτική και γελοία· ένας μηχανισμός που καταστρέφει και ξαναγράφει την ίδια την Ιστορία, σβήνοντας ό,τι δεν τον βολεύει.

Η φωτογραφία του Μάικλ Μπάουμαν κινείται χωρίς επιδείξεις, μετατρέποντας το ίδιο το κίνημα σε γλώσσα: η κάμερα τρέχει, γλιστρά, παλεύει να παραμείνει κοντά στους χαρακτήρες. Και η μουσική του Τζόνι Γκρίνγουντ των Radiohead, σπασμωδική, σχεδόν εκνευριστική, μοιάζει περισσότερο με συναγερμό παρά με μελωδία: ένα σφυγμό που υπενθυμίζει ότι βρισκόμαστε σε κατάσταση πολιορκίας.

Το “One Battle After Another” δεν είναι «ταινία της στιγμής» με την κοινοτοπία του όρου. Δεν γίνεται ποτέ διδακτικό. Είναι μια διαχρονική μελέτη για την εμμονή της εξουσίας να διαστρέφει το παρελθόν και για την ανάγκη του κινηματογράφου να διασώζει το ανθρώπινο μέσα στη θύελλα. Ο Άντερσον καταφέρνει να μιλήσει για την Ιστορία και την εξουσία, παραμένοντας πάντα προσγειωμένος στους ανθρώπους που παλεύουν μέσα της. Δείχνει πως ακόμη και στο πιο χαοτικό πεδίο μάχης, η ανθρωπιά μπορεί να επιβιώσει — και αυτή είναι η πιο ριζοσπαστική του χειρονομία.