Η τούρτα του Προέδρου

Σύνοψη: Στο Ιράκ της δεκαετίας του 1990, κάτω από τη δικτατορία του Saddam Hussein, ένα 9χρονο κορίτσι επιλέγεται από το σχολείο της να φτιάξει την τούρτα για τα γενέθλια του Προέδρου. Αν αποτύχει, κινδυνεύει με σωματική τιμωρία και φυλάκιση. Πώς όμως θα πραγματοποιήσει την αποστολή της, όταν δεν διαθέτει ούτε τα βασικά για τη δική της επιβίωση;

Άποψη: Η πρώτη ταινία μεγάλου μήκους του Ιρακινού Hasan Hadi, έρχεται σε μια φοβερή συγκυρία για να μας μιλήσει για ένα δικτατορικό καθεστώς, τη φτώχεια που επιβάλλει η μεγαλομανία των δικτατόρων στον λαό, και, φυσικά, τις συνέπειες οποιουδήποτε πολέμου. Μέσα από τα αθώα μάτια ενός εννιάχρονου κοριτσιού, του συνομήλικου φίλου της και τη σφιχτή αγκαλιά ενός κόκορα, ανακαλύπτουμε ξανά τη βία της καταπίεσης, την αδιαφορία της απληστίας, και την ενωτική δύναμη της φροντίδας και της καλοσύνης.

Η Baneen Ahmad Nayyef στον ρόλο της μικρής Lamia, μας συνεπαίρνει με την απαλότητα και την καλοσύνη της, ενώ ταυτόχρονα μας συντρίβει με τους κινδύνους από τους οποίους καλείται να ξεφύγει. Η πρόωρη ενηλικίωση είναι το πρώτο εκφραστικό σχήμα που θα σκεφτόταν κάποια προκειμένου να περιγράψει την κατάσταση, όμως η Τούρτα του Προέδρου αναδεικνύει κάτι πιο βαθύ, πιο ισχυρό· την παιδική ελπίδα και αθωότητα, που κατορθώνει να γραπωθεί από τα πιο αναπάντεχα γεγονότα, διαπερνά φυλακές, κακουχίες, πείνα, και φτάνει στην καρδιά των ενηλίκων θεατών, αφήνοντάς τους να επανεξετάσουν τον κόσμο που έχουν δημιουργήσει και τη θέση τους μέσα σε αυτόν.

Ο Sajad Mohamad Qasem στον ρόλο του Saeed και η Waheed Thabet Khreibat στον ρόλο της Bibi, στέκονται επάξια δίπλα της, υφαίνοντας με τους υπόλοιπους χαρακτήρες ένα μωσαϊκό ανθρώπων με όνειρα, ελπίδες και φόβους, που δεν μας αφήνει ασυγκίνητους. Η σχέση της Lamia με τους ενήλικες στη ζωή της εξερευνάται με χιούμορ και τρυφερότητα, και όσο και αν η ταινία διαδραματίζεται περίπου τριάντα χρόνια πριν, μπορούμε να δούμε μέσα της κομμάτια του σημερινού κόσμου. Οι πρόσφατοι βομβαρδισμοί του Ιράν, άλλωστε, και τα πάνω από εκατό νεκρά κορίτσια, δημιουργούν τους απαραίτητους συσχετισμούς ώστε η ταινία να λειτουργεί εύστοχα σε συναισθηματικό επίπεδο, στέλνοντας ένα ισχυρότατο μήνυμα.

Στα μείον της ταινίας, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε τον αργό ρυθμό της που εμποδίζει σε ένα βαθμό τη ροή, και την ελαφρώς μειωμένη ένταση στην κινηματογράφηση παρά την αδιαμφισβήτητη βαρύτητα των όσων συμβαίνουν. Δεδομένου, όμως, πως πρόκειται για ένα ντεμπούτο μεγάλου μήκους, τα παραπάνω μπορούν να αντιμετωπιστούν με επιείκεια, ειδικότερα εφόσον ό,τι της υπολείπεται σε ένταση, η Τούρτα του Προέδρου μας το αντισταθμίζει με βάθος και ουσία, καθώς αποτελεί ένα (δυστυχώς δυσάρεστο) έναυσμα για προβληματισμό. Με άλλα λόγια, δεν έχουμε να κάνουμε με μια πρωτότυπη ταινία, ρηξικέλευθη κατά οποιονδήποτε τρόπο ή μια ματιά που μας προσφέρει κάτι το πρωτόγνωρο.

Είναι σαφές, όμως, πως πρόθεση της ταινίας και του δημιουργού της δεν είναι να σοκάρουν, αλλά να παρουσιάσουν με ειλικρίνεια και αμεσότητα μια κατάσταση που μπορεί μεν να φαντάζει (σε χρονικό επίπεδο) μακρινή, είναι όμως ανατριχιαστικά κοντά μας. Παρακολουθώντας το μόλις μίας ημέρας διάρκειας ταξίδι της Lamia, διατρέχουμε την ιστορία μιας ολόκληρης χώρας, τα προβλήματα των ανθρώπων της, και τον διαρκώς παρών κίνδυνο της επανάληψης της ιστορίας. Και παρά την απουσία πρωτοτυπίας, η Τούρτα του Προέδρου υψώνεται μπροστά μας σαν καθρέφτης και ζητά από εμάς να αναλογιστούμε την πορεία μας.