28o Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης: Γράφουμε για τις ταινίες - Μέρος 4ο
Το 28ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης διεξάγεται 5 έως 15 Μαρτίου 2026.
ΣΧΕΤΙΚΑ45 ελληνικά ντοκιμαντέρ από το 28ο ΦΝΘ ταξιδεύουν σε όλη την Ελλάδα
Όσα φεστιβάλ συνεργάζονται σωστά και επαγγελματικά μαζί μας και μας δίνουν την δυνατότητα να δούμε ταινίες, τα ανταμείβουμε με τα κείμενά μας.
Σε αυτό το σημείωμα, θα ασχοληθούμε με την ιστορία του τελευταίου τσοντοσινεμά της Ελλάδας και ένα κινηματογραφικό essay για την Πλατεία Ομόνοιας
Μη ξεχνάτε πως όσες θα διαβάσετε στα καθημερινά μας ποστ, είναι διαθέσιμες online στην πλατφόρμα του φεστιβάλ.
Βίλμα: Το Τελευταίο Αντίο, των Κώστα Μπακιρτζή και Κώστα Σταμούλη
Ο μουσικός και σκηνοθέτης Κωστής Σταμούλης και ο μουσικός και αιθουσάρχης Κώστας Μπακιρτζής παραδίδουν ένα ντοκιμαντέρ-φόρο τιμής για το κλείσιμο της Βίλμα, του τελευταίου προπυργίου των πορνοσινεμά στην Ελλάδα. Μέσα από μια αισθητική που ισορροπεί ανάμεσα στη νοσταλγική αναδρομή και την εσωστρεφή αυτοαναφορικότητα, οι δημιουργοί εξερευνούν τα ίχνη της καύλας και της μοναξιάς που άφησαν πίσω τους τα τελευταία πορνοσινεμά της Ελλάδας. Με το κλείσιμό της το 2024, ο τελευταίος παραδοσιακός ερωτικός κινηματογράφος της χώρας πέρασε οριστικά στην ιστορία. Το ντοκιμαντέρ των δημιουργών επιχειρεί να καταγράψει αυτόν τον κόσμο λίγο πριν εξαφανιστεί – με χιούμορ, νοσταλγία και αρκετή προσωπική εμπλοκή.
ύλινα καθίσματα που έτριζαν, διάδρομοι σκοτεινοί, μυρωδιές από καπνό και νύχτα. Δεν ήταν απλώς ένας κινηματογράφος – ήταν ένας μικρός κόσμος μέσα στον οποίο μπορούσε κανείς να χαθεί για λίγες ώρες. Το ντοκιμαντέρ διαχειρίζεται ακριβώς αυτή τη μνήμη του χώρου. Η ταινία κινείται ανάμεσα σε δύο πόλεις – Θεσσαλονίκη και Αθήνα – ακολουθώντας την ιστορία των ερωτικών κινηματογράφων που κάποτε αποτελούσαν σχεδόν θεσμό της αστικής νύχτας. Σήμερα μοιάζουν σχεδόν εξωτικοί: χώροι όπου η ανωνυμία του σκοταδιού επέτρεπε μια μορφή ελευθερίας που δύσκολα συναντά κανείς στο σύγχρονο, αποστειρωμένο αστικό τοπίο.
Το ντοκιμαντέρ έχει νοσταλγική διάθεση. Οι άδειες λεωφόροι τη νύχτα, οι φωτεινές μαρκίζες που ρίχνουν σκιές στους περαστικούς, τα παλιά σκαλοπάτια κινηματογράφων που μοιάζουν να οδηγούν σε μια άλλη εποχή: όλα αυτά δημιουργούν ένα σχεδόν ρομαντικό πορτρέτο της αστικής παρακμής.
Ωστόσο, η ταινία δεν αποφεύγει και κάποιες ιδιορρυθμίες. Οι δημιουργοί διατηρούν σκόπιμα «αποτυχημένα» πλάνα που σε ένα πιο αυστηρό μοντάζ πιθανότατα θα είχαν κοπεί. Η αφήγηση του Αργύρη Μπακιρτζή δίνει έναν τόνο έντονα προσωπικό – σε σημείο που στιγμές θυμίζει περισσότερο ιδιωτικό ημερολόγιο παρά παραδοσιακό ντοκιμαντέρ. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια περίεργη αντίφαση. Η ταινία μιλά για χώρους που ιστορικά ήταν ανοιχτοί σε όλους – χώρους όπου άνθρωποι διαφορετικών τάξεων, ηλικιών και ταυτοτήτων συναντιούνταν μέσα στο σκοτάδι της αίθουσας. Κι όμως, το ίδιο το φιλμ μοιάζει κάποιες στιγμές να απευθύνεται κυρίως σε έναν κύκλο φίλων και συνεργατών των δημιουργών.
Παρά τις αδυναμίες του, το ντοκιμαντέρ καταφέρνει να αποτυπώσει κάτι που σπάνια συναντά κανείς στον σύγχρονο κινηματογράφο: τη λαϊκή μνήμη μιας πιο ακατέργαστης πόλης. Με άλλα λόγια, το φιλμ λειτουργεί σαν ένα μικρό χρονικό της αστικής επιθυμίας (6/10) - Απόστολος Κίτσος
Πλατεία Αοράτων του Θεόδωρου Σελέκου
Το Πλατεία Αοράτων του Θεόδωρου Σελέκου δεν είναι απλώς ένα μικρού μήκους ντοκιμαντέρ για την Ομόνοια. Είναι ένα κινηματογραφικό δοκίμιο πάνω στη μνήμη, την απουσία και την αστική εμπειρία. Μέσα από μια υβριδική μορφή αφήγησης που ακροβατεί ανάμεσα στο ποίημα, το ημερολόγιο και την περιπλάνηση, η ταινία επιχειρεί να χαρτογραφήσει τα ίχνη των ανθρώπων που περνούν από το κέντρο της πόλης χωρίς να γίνονται ποτέ ορατοί.
«Είναι παράξενη αυτή η πόλη». Η φράση ακούγεται σχεδόν σαν ψίθυρος μέσα στην ταινία. Δεν λειτουργεί ως απλή παρατήρηση, αλλά ως θεματικός άξονας που οργανώνει ολόκληρη την εμπειρία του Πλατεία Αοράτων. Από την πρώτη στιγμή γίνεται σαφές ότι ο Θεόδωρος Σελέκος δεν ενδιαφέρεται για μια δημοσιογραφική αποτύπωση της Ομόνοιας. Το βλέμμα του στρέφεται προς κάτι πιο άυλο: την αίσθηση που αφήνει η πόλη πάνω στους ανθρώπους που τη διασχίζουν.
Η ταινία λειτουργεί ως ένα είδος αστικής περιπλάνησης, όπου η εικόνα και η φωνή συνθέτουν μια ποιητική τοπογραφία του κέντρου της Αθήνας. Η φωτογραφία παίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία. Παρότι η ταινία διαθέτει μια εμφανώς επιμελημένη αισθητική, η εικόνα διατηρεί έναν νατουραλιστικό χαρακτήρα. Το φως της πόλης —ιδιαίτερα στις μεταβατικές ώρες της ημέρας— γίνεται εργαλείο αφήγησης. Οι αλλαγές του φωτός δημιουργούν μια ατμόσφαιρα που θυμίζει αστικό νουάρ.
Η Ομόνοια εμφανίζεται ως χώρος όπου η κίνηση και η ακινησία συνυπάρχουν. Μια πλατεία που άλλοτε σφύζει από ζωή και άλλοτε μοιάζει να βυθίζεται σε μια παράξενη σιωπή. Ο θεατής νιώθει συχνά σαν να περιπλανιέται μόνος μέσα στην πόλη, ενώ ταυτόχρονα έχει την αίσθηση ότι γύρω του κινούνται αόρατες παρουσίες. Αυτή η ένταση ανάμεσα στο ορατό και το αόρατο είναι ίσως η κεντρική ιδέα της ταινίας. Οι άνθρωποι που περνούν από την Ομόνοια —εργάτες, μετανάστες, άστεγοι, περαστικοί— σπάνια καταγράφονται στην επίσημη ιστορία της πόλης. Το Πλατεία Αοράτων επιχειρεί να ανασύρει τα ίχνη τους.
Σε μια περίοδο όπου μεγάλο μέρος του ελληνικού κινηματογράφου φαίνεται να προτιμά την αισθητική εξευγένιση της αστικής πραγματικότητας, ο Σελέκος ακολουθεί μια διαφορετική διαδρομή. Δεν επιδιώκει να «καλλωπίσει» την πόλη ούτε να μετατρέψει τη λαϊκότητα σε στιλιζαρισμένο θέαμα. Αντίθετα, επιστρέφει σε μια γειωμένη, σχεδόν ταπεινή κινηματογραφική προσέγγιση. Η Πλατεία Αοράτων είναι μια ταινία που αναζητά την ποίηση όχι στην εξιδανίκευση της πόλης αλλά στις σκιές της (6,5/10) - Απόστολος Κίτσος.
ΣΧΟΛΙΑ
Εμφάνιση σχολίων