Berlinale 26: Το "Uchronia" υψώνει το κωλοδάχτυλο που χρειαζόταν
Σύνοψη: Το φάντασμα του Αρθούρου Ρεμπώ κάνει ένα ταξίδι στον χρόνο και συναντά μεταγενέστερες από αυτόν, εξίσου επαναστατικές όμως, φιγούρες του 19ου και 20ου αιώνα.
ΣΧΕΤΙΚΑBerlinale: H Tρίσια Τατλ μένει, αλλά με αντισημιτικό χαλινάρι
Γνώμη: Στη φετινή Berlinale το καυτό θέμα συζήτησης δεν είναι ποια ταινία θα φύγει με τη Χρυσή Άρκτο, αλλά το φιάσκο περί σινεμά και πολιτικής που διαδραματίστηκε στη συνέντευξη τύπου των μελών της κριτικής επιτροπής. Θυμίζουμε ότι σε ερώτηση Γερμανού δημοσιογράφου σχετικά με τη γενοκτονία των Παλαιστινίων “έπεσε” η ζωντανή αναμετάδοση από το YouTube λόγω “τεχνικών προβλημάτων”, αλλά σαν να μην έφτανε αυτό, ο Βιμ Βέντερς, πρόεδρος της επιτροπής, είχε μόνο να πει ότι “πρέπει να μείνουμε εκτός πολιτικής”.
Μπαίνοντας χθες στην αίθουσα που θα προβαλόταν το “Uchronia”, η μόνη ελληνική συμμετοχή στο φετινό Φεστιβάλ του Βερολίνου, βλέπω τους συντελεστές της ταινίας να κρατούν ένα πανό που έγραφε “Fuck Wenders. Cinema is politics” ενώ μοιράζονταν και χαρτάκια που σχολίαζαν περαιτέρω τα “τεχνικά προβλήματα” της διοργάνωσης. Αυτό που πήρα εγώ έγραφε: “Dear Deutschland: We have a technical problem. From the Danube to the North Sea, Germany remains unfree”.
Κι αυτή ήταν, αν μη τι άλλο, η πιο ιδανική εισαγωγή για το “Uchronia”, τη νέα ταινία σε σκηνοθεσία Φιλ Ιερόπουλου και σενάριο Φοίβου Δούσου, οι οποίοι αποτελούν το conceptual duo FYTA. Μετά τα “ORFEAS2021” (2021) και “Avant-Drag!” (2024), οι δυο τους ξαναχτυπούν με ένα δοκιμιακό φιλμ εμπνευσμένο από το “Μια Εποχή στην Κόλαση” του Αρθούρου Ρεμπώ, αλλά μην περιμένετε να δείτε σε αυτό σκηνές όπου ο iconic ποιητής (τον οποίο υποδύεται ο μουσικός και περφόμερ Kristof που του μοιάζει συγκλονιστικά) συγγράφει με φρενίτιδα τους οριακούς στίχους που του έδωσαν μια θέση στο πάνθεον των καταραμένων δημιουργών (αυτό μας έλειπε τώρα, ένα generic biopic για τον Ρεμπώ!).
Εδώ έχουμε να κάνουμε με κάτι που δεν έχετε ξαναδεί, κάτι που καταφέρνει να συλλάβει κάτι από την elusive ουσία του Ρεμπώ και να την κάνει να συνομιλήσει με μεταγενέστερες ιστορικές φιγούρες, κινήματα και επαναστάστασεις, μια ξέφρενη γιορτή ιδεών που επαναφέρει το queer cinema εκεί απ’ όπου ξεκίνησε: στο πεδίο της αντιπαράθεσης με θεσμούς και εξουσιαστικές δυνάμεις, με λίγα λόγια στο σημείο όπου η τέχνη συναντά την… πολιτική (ο Βέντερς ακούει;).
Στο οργιώδες σύμπαν που κατασκευάζουν ο Ιερόπουλος με τον Δούσο, συνεπικουρούμενοι από τη φωτογραφία του Γιώργου Κουτσαλιάρη (“Μαγνητικά Πεδία”) παρελαύνουν μεταξύ άλλων ο Άλαν Τούρινγκ, η Έμμα Γκόλντμαν, ο Λέον Τρότσκι (Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου, είσαι υπέροχη!), ο Άντι Γουόρχολ και η Μάρσα Π. Τζόνσον, ενώ οι γραμμές ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον θολώνουν για να δείξουν όμως ξεκάθαρα ότι η επαναστατική σκέψη και πράξη είναι πιο απαραίτητες από ποτέ.
Ειδικά σήμερα που –όπως ανέφερε ο Ιερόπουλος στο Q&A που ακολούθησε μετά την προβολή– έχουμε φτάσει στο σημείο που ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα προχωρούν σε ακροδεξιά κόμματα (όπως π.χ. η Αλίς Βάιντελ, επικεφαλής του γερμανικού AfD, λεσβία με μετανάστρια σύντροφο).
Το να πούμε ότι το “Uchronia” δεν είναι για όλους είναι προφανώς περιττό (κι ας το είπαμε μόλις). Απαιτεί να αφήσεις τις προσδοκίες σου στην πόρτα και να μπεις με ανοιχτό μυαλό, το οποίο όμως θα φύγει φορτωμένο με ιδέες και μια αίσθηση ότι το πειραματικό σινεμά, όταν γίνεται με τέτοιο μπρίο, όρεξη και ξεκάθαρο ιδεολογικό προσανατολισμό, όπως επιδεικνύουν όλοι οι συντελεστές του “Uchronia”, όχι μόνο δεν μένει εκτός πολιτικής αλλά επιτελεί και μία από τις πιο ουσιώδεις, απαραίτητες και δυστυχώς απειλούμενες αυτή τη στιγμή πολιτικές πράξεις: παίρνει θέση, αμφισβητεί το status quo και υψώνει κι ένα much-needed κωλοδάχτυλο σε θεσμούς όπως η Berlinale που είναι το “πιο πολιτικοποιημένο φεστιβάλ του κόσμου” μόνο όταν και όποτε βολεύει το κράτος που τη χρηματοδοτεί.
ΣΧΟΛΙΑ
Εμφάνιση σχολίων