Από το «Requiem for a Dream» στο «Requiem for Art»? Ο Nτάρεν Αρονόφσκι και ο πανικός για το "1776"

Το τελευταίο εγχείρημα που συνδέεται με το όνομα του Ντάρεν Αρονόφσκι έχει προκαλέσει, μέσα σε μόλις 72 ώρες, έναν σπάνιας έντασης διάλογο. Η animated web σειρά μικρής διάρκειας με τίτλο “On This Day… 1776”, παραγωγής του AI studio Primordial Soup, αναπαριστά στιγμές από τον Πόλεμο της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας μέσω ενός υβριδικού μοντέλου που συνδυάζει «παραδοσιακά εργαλεία κινηματογράφησης και αναδυόμενες δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης», συμπεριλαμβανομένης τεχνολογίας από το DeepMind της Google. Pαρουσιάζεται ως ένα πείραμα συνύπαρξης κινηματογραφικής αφήγησης και τεχνητής νοημοσύνης. Όμως η υποδοχή της δεν αποκαλύπτει απλώς τεχνολογικές ανησυχίες, αλλά ένα βαθύ, υπαρξιακό ρήγμα γύρω από το ίδιο το νόημα της κινηματογραφικής πράξης.

ΣΧΕΤΙΚΑΝτάρεν Αρονόφσκι: "Η τεχνητή νοημοσύνη ποτέ δεν θα κατανοήσει το απροσδόκητο"

Στα social media, το πάρτι του σαρκασμού ξεκίνησε αμέσως. Κάποιος σχολίασε με νόημα: «Παλιότερα, όταν ο Ντάρεν Αρονόφσκι ήθελε να δείξει έναν ηθοποιό με ανέκφραστο βλέμμα, απλώς προσλάμβανε τον Τζάρεντ Λέτο». Το PC Gamer πήγε ένα βήμα παραπέρα, γράφοντας ότι ο «Ντάρεν Αρονόφσκι ίσως τελικά σκότωσε την τέχνη», ενώ το Hollywood Reporter δεν χαρίστηκε καθόλου, αποκαλώντας τη σειρά «AI slop». Ο δε Στίβεν Σ. ΝτεΝάιτ, showrunner του Daredevil: Born Again, χαρακτήρισε το πρότζεκτ ως μια «πλήρη προδοσία του κινηματογράφου». ω

Ο πρόεδρος των Time Studios, Μπεν Μπιτόντι, υπεραμύνθηκε του εγχειρήματος περιγράφοντάς το ως «μια προεπισκόπηση του τι μπορούν να είναι οι σκόπιμες, ευφάνταστες, καλλιτεχνικά καθοδηγούμενες χρήσεις της AI», προσθέτοντας ότι προορίζεται «να συμπληρώσει τη δημιουργική τέχνη αντί να την αντικαταστήσει, ανοίγοντας παράλληλα νέες δυνατότητες για τους αφηγητές».

Το ενδιαφέρον, ωστόσο, βρίσκεται στη διάσταση της αντίφασης. Ο Αρονόφσκι, ένας δημιουργός που έχτισε τη φιλμογραφία του πάνω στο σώμα, την υλικότητα, την παραμόρφωση και την αγωνία της ανθρώπινης εμπειρίας, βρίσκεται τώρα να συνδέεται με ένα έργο που μοιάζει να αποϋλοποιεί τον ίδιο τον κινηματογράφο. Από το Pi μέχρι το mother!, η εμμονή του με το φυσικό όριο του ανθρώπου έρχεται εδώ αντιμέτωπη με το άυλο, στατιστικό βλέμμα της μηχανής.

Κι όμως, δεν είναι μόνος. Παρά την έντονη αντίδραση συνδικάτων και επαγγελματικών ενώσεων, αρκετοί σημαντικοί δημιουργοί έχουν ταχθεί πρόσφατα υπέρ της χρήσης AI στον κινηματογράφο, ανάμεσά τους οι Ρότζερ Ντίκινς, Τζορτζ Μίλερ, Μπρέιντι Κόρμπετ, Μάικλ Μαν, Πολ Σρέιντερ, Βέρνερ Χέρτσογκ και Τζέιμς Κάμερον. Η συζήτηση, λοιπόν, δεν αφορά απλώς την τεχνολογία, αλλά το ποιος έχει το δικαίωμα να ορίζει τι σημαίνει «δημιουργία».

Το “1776” λειτουργεί ως σύμπτωμα: μιας εποχής όπου ο κινηματογράφος κινδυνεύει να μετατραπεί από πράξη σε προσομοίωση. Και ίσως αυτός να είναι ο πραγματικός λόγος που το έργο προκάλεσε τόσο θυμό — επειδή δείχνει ένα πιθανό μέλλον.

Update: Ο ίδιος ανέβασε οnline το πρώτο επεισόδιο: