Nτίλαν Σάουθερν: "Το πένθος είναι μια σύνθετη ψυχολογική διαδικασία που τα εμπεριέχει όλα"

Στο Φεστιβάλ Βερολίνου του 2025 είχαμε τη χαρά να συνομιλήσουμε και με τον Ντίλαν Σάουδερν, σκηνοθέτη του ιδιοσυγκρασιακού The thing with feathers (ντεμπούτο του στη μυθοπλασία μεγάλου μήκους), όπου ο Μπένεντικτ Κάμπερμπατς παραδίδει ερμηνευτικό tour de force και που θα δούμε στις ελληνικές αίθουσες την προσεχή Πέμπτη.  

ΣΧΕΤΙΚΑThe thing with feathers

Φιλικός και επεξηγηματικότατος, αναφέρθηκε καταρχάς στο βιβλίο στο οποίο βασίζεται η ταινία του και τον τρόπο που τον ενέπνευσε η ανάγνωσή του.

"Η νουβέλα Grief is the thing with feathers του Μαξ Πόρτερ με είχε αγγίξει βαθιά, όταν τη διάβασα. Έχοντας χάσει ο ίδιος έναν καλό μου φίλο σε πολύ νεαρή ηλικία, και μεγαλώνοντας σε μια κοινωνία όπου ως άντρας (κι ίσως ακόμα περισσότερο ως Βρετανός) είχα μάθει να μην εξωτερικεύω το πένθος μου, ένιωσα διαβάζοντάς την πως επιτέλους είχα τα εργαλεία να επεξεργαστώ αυτή μου την εμπειρία.

Πρόκειται για ένα βιβλίο πολύ λεπτό από άποψη σελίδων κι όμως με εξαιρετικά πλούσια γλώσσα. Καθόλου κινηματογραφικό, δεδομένου το πόσα πράγματα είναι μη λεκτικά, πόσες ψυχικές διεργασίες του ήρωα συμβαίνουν αποκλειστικά εσωτερικά".

Η φύση του πρωτογενούς υλικού που είχε στα χέρια του μοιραία διαμόρφωσε και την επιλογή πρωταγωνιστή, με τον σκηνοθέτη να μας αποκαλύπτει: 

"Ο Μπένεντικτ έχει ακριβώς αυτήν την εσωτερικότητα ως ηθοποιός που απαιτείται για τη μεταφορά του συγκεκριμένου βιβλίου. Όλα τα εκφραστικά εργαλεία που χρειάζονται για να αποτυπωθεί αυτός ο δυϊσμός ανάμεσα σε συνειδητό και ασυνείδητο (σ.σ. το βιβλίο, όπως και η ταινία, πραγματεύονται το επώδυνο ταξίδι στο πένθος ενός χήρου πατέρα, στη διάρκεια του οποίου συχνά φλερτάρει με την παράνοια). Πραγματικά, πολλές φορές στο set απλά τον χαζεύαμε να κάνει τα μαγικά του."

Φυσικά, δε θα μπορούσαμε να μη σταθούμε στην τολμηρή ρευστότητα του genre στο ντεμπούτο του: η ταινία περνάει μέσα από το ψυχολογικό δράμα, το fantasy, την μαύρη κωμωδία, ακόμα και τον gore τρόμο - διαρκώς και αναπολογητικά. Στο σχετικό μας σχόλιο απάντησε: 

"Πράγματι, αυτή η πολυπλοκότητα της πενθούσας φάσης προέρχεται από το βιβλίο και μου είχε φανεί πολύ ενδιαφέρουσα. Όλη αυτή η σύγκρουση της λογικής με την παρήγορη σκέψη πως <<η γυναίκα μου θα επιστρέψει>> ή το πόσο τρομακτική και βίαιη μπορεί να είναι η σκέψη του οριστικού αποχωρισμού. Είναι μια πολύ σύνθετη ψυχολογική διαδικασία που τα εμπεριέχει όλα, δεν είναι τα πάντα γραμμικά και τακτοποιημένα όπως στους οδηγούς αυτοβοήθειας που χωρίζουν το πένθος σε διακριτά στάδια." 

Τέλος, η συζήτηση οδηγήθηκε στο πώς  αποφάσισε να κάνει το βήμα από τα (βραβευμένα) music videos στο μεγάλου μήκους σινεμά. 

"Για έναν σκηνοθέτη της τάξης μου, το να φτιάξει τη δική του μεγάλου μήκους ταινία δεν είναι κάτι συνηθισμένο. Δεν γνώριζα πώς μπορεί να γίνει απευθείας, δεν το είχα δει να συμβαίνει. Οπότε, το πήγαινα <<κυκλωτικά>>, να αντιληφθώ λίγο τι γίνεται σιγά - σιγά, να μαζέψω εμπειρίες αλλά και χρηματοδότηση.

Βέβαια, έκανα όλα όσα μου είχαν πει να μην κάνω επ'ουδενί, όπως το να βάλω δικά μου χρήματα στην αρχή. Τόσο πολύ ήθελα να γίνει η συγκεκριμένη ταινία. " 

Αυτοσαρκαζόμενος μάλιστα για το πόσο δυσκόλεψε τον εαυτό του να ντεμπουτάρει στο fiction (ρισκάροντας οικονομικά, αλλά και καλλιτεχνικά με την επιλογή του να μεταφέρει ένα τόσο αντικινηματογραφικό βιβλίο στη μεγάλη οθόνη), μάς αφηγήθηκε κι ορισμένα παραλειπόμενα από τη διαδικασία των γυρισμάτων. 

"Σα να μην έφταναν όλα αυτά, επέλεξα η πρώτη μου ταινία να απαιτεί τον συντονισμό ενηλίκων, child actors, ακόμα και ζώων στο set. 

Πιο δύσκολο απ' όλα βέβαια ήταν το να κερδίσεις την εμπιστοσύνη των παιδιών, να τα αφήσεις να σου πάρουν τον αέρα στο γύρισμα, προκειμένου να νιώσουν άνετα και να πουν τα λόγια τους.

Ακόμα κι αν αυτό σημαίνει πως θα κυκλοφορείς on set αφού σου έχουν γράψει με μεγάλα γράμματα POOP στο μέτωπο."