Wake Up Dead Man: A Knives Out Mystery

Αν το Glass Onion έμοιαζε με διακοπές all-inclusive για τον Μπενουά Μπλαν, το Wake Up Dead Man: A Knives Out Mystery είναι επιστροφή στη βροχή, στον άνεμο και στην υπαρξιακή ανησυχία. Πιο σοβαρό, πιο ψυχρό και αισθητά πιο πολιτικό, το τρίτο κεφάλαιο του franchise είναι το πιο φιλόδοξο μέχρι σήμερα.

Στο Wake Up Dead Man: A Knives Out Mystery, ο Ρίαν Τζόνσον απομακρύνεται συνειδητά από την παιγνιώδη ειρωνεία του Glass Onion και επιστρέφει σε έναν σκοτεινότερο, πιο πνευματικό τόπο. Πρόκειται για ένα μυστήριο που δεν επιδιώκει απλώς να λυθεί, αλλά να στοχαστεί πάνω στη ρωγμή της σύγχρονης συλλογικής εμπειρίας: πίστη και λογική, οργή και συγχώρεση, αφήγηση και ανάγκη.

Ένα μυστήριο χωρίς ηλιοκαμένα θέρετρα, γεμάτο βαριά σύννεφα, σκοτεινούς διαδρόμους και χαρακτήρες που κουβαλούν θυμό αντί για κοκτέιλ. Η ταινία αντλεί από τα κλασικά locked room mysteries, αλλά χρησιμοποιεί το είδος περισσότερο ως όχημα παρά ως στόχο.

Αυτή τη φορά, ο Ντάνιελ Κρεγκ δεν είναι εξαρχής στο προσκήνιο. Το βάρος πέφτει στον Τζος Ο’Κόνορ, ο οποίος υποδύεται τον πάστορα Τζαντ — έναν ιερέα με παρελθόν γεμάτο βία και ενοχή. Ο Ο’Κόνορ παραδίδει μια από τις πιο ώριμες ερμηνείες του, ισορροπώντας ανάμεσα στην ευγένεια και σε μια υποφόσκουσα οργή που ποτέ δεν εξαφανίζεται πλήρως. 

Απέναντί του, ο Τζος Μπρόλιν απολαμβάνει τον ρόλο του Μονσινιόρ Γουίκς, ενός ιερωμένου που πιστεύει ότι η πίστη πρέπει να επιβάλλεται, όχι να προσφέρεται. Μια σχεδόν αλληγορική φιγούρα εξουσίας. Ο Γουίκς δεν πιστεύει στην ελπίδα, αλλά στη διακυβέρνηση μέσω φόβου. Το κήρυγμά του δεν απευθύνεται στην αγάπη, αλλά στη ντροπή. Στο σώμα του συγκεντρώνεται μια ολόκληρη πολιτική θεολογία της εποχής μας: η ιδέα ότι ο κόσμος βρίσκεται υπό επίθεση και πως η μόνη απάντηση είναι η επιθετικότητα. 

Το ensemble είναι, όπως πάντα στον κόσμο του Knives Out, πολυτελές. Η Γκλεν Κλόουζ, ο Τόμας Χέιντεν Τσερτς, ο Τζέρεμι Ρένερ, ο Άντριου Σκοτ, η Κέιλι Σπέινι, η Κέρι Ουάσινγκτον και ο Ντάριλ ΜακΚόρμακ γεμίζουν την οθόνη με χαρακτήρες που είναι ταυτόχρονα ύποπτοι και συμπτώματα μιας κοινωνίας σε κρίση. Ο Κρεγκ, όταν τελικά εμφανίζεται, λειτουργεί ως καταλύτης. Η δυναμική του με τον Ο’Κόνορ μετατρέπει την ταινία σχεδόν σε buddy movie, με τη λογική του Μπλαν να συγκρούεται —και τελικά να συνυπάρχει— με την πίστη του Τζαντ. Το σενάριο είναι κοφτερό, γεμάτο ιδέες και συχνά πιο ενδιαφέρον για το «γιατί» παρά για το «ποιος».

Οπτικά, το φιλμ επιβεβαιώνει τη συνεχή εξέλιξη του Τζόνσον ως σκηνοθέτη. Η φωτογραφία του Στίβεν Γέντλιν μετατρέπει την παλιά εκκλησία σε χώρο διαρκούς μεταμόρφωσης: ψυχρό φως, βαριά σκιά, αλλά και στιγμές ηλιακής αποκάλυψης. Το μοντάζ του Μπομπ Ντουσέι δεν υπηρετεί το σασπένς, αλλά τη σταδιακή αποκάλυψη νοήματος. Ναι, το μυστήριο είναι σχεδόν αδύνατο να λυθεί από τον θεατή — αλλά αυτό μοιάζει σκόπιμο.

Το Wake Up Dead Man δεν ενδιαφέρεται να σε κάνει να νιώσεις έξυπνος. Θέλει να σε κάνει να σκεφτείς. Και παρά τη βαριά θεματολογία του, παραμένει αισιόδοξο, υποστηρίζοντας ότι η κατανόηση και η φιλοξενία είναι πιο αποτελεσματικές από την οργή και τον φυλετισμό. Το μυστήριο είναι ίσως υπερβολικά περίπλοκο και ουσιαστικά άλυτο με όρους λογικής. Αλλά αυτό δεν έχει σημασία. Τα Knives Out δεν είναι ποτέ «ποιος το έκανε». Είναι «γιατί το κάναμε».

Η πιο ώριμη, πιο σοβαρή και ίσως η καλύτερη ταινία του σύμπαντος Knives Out. Όχι τόσο διασκεδαστική όσο οι προηγούμενες με την επιφανειακή έννοια — αλλά σίγουρα πιο ουσιαστική.