Καποδίστριας

Σύνοψη:  Η ταινία «Καποδίστριας» είναι μία ιστορική ταινία που διαδραματίζεται στις αρχές του 19ου αιώνα και αναφέρεται στην αληθινή ιστορία του μεγαλύτερου Έλληνα πολιτικού και πρώτου Κυβερνήτη τηςΕλλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια, μετά την απελευθέρωσή της από τους Οθωμανούς.

Άποψη: Μετά από ένα σερί βιογραφικών ταινιών σπουδαίων προσωπικοτήτων, ιδίως της τέχνης, όπως ο El Greco, ο Καβάφης και ο Καζαντζάκης, αλλά και της πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας, όπως ο Βαρβάκης, ο Γιάννης Σμαραγδής κοιτάει πίσω στις αρχές του σύγχρονου ελληνικού κράτους και στον πρώτο κυβερνήτη, τον Καποδίστρια, μια ακόμα ελληνική περίπτωση διεθνούς εμβέλειας με εσωτερικές συγκρούσεις που όμως την αντιμετωπίζει με όρους οσιομάρτυρα ή Αγίου και όχι πολιτικού.

Η ταινία είναι κατά βάση θρησκευτική και όχι πολιτική, με τον Καποδίστρια, βαθιά θρησκευόμενο πράγματι, να περιφέρεται σε εκκλησίες ή να τον κοιτάει -σε μια από τις πιο αστείες αλλά και προσβλητικές για το θρησκευτικό αίσθημα σκηνές-η Παναγία ως μια κοπέλα ασπροφορούσα σε ένα συναισθηματικό κιτς περιτύλιγμα.

Άλλωστε, ο σκηνοθέτης έχει εκφράσει ξεκάθαρα την πεποίθηση του να αγιοποιηθεί ο Καποδίστριας από την Εκκλησία και πως έχει μιλήσει με υπεύθυνους για αυτό και έτσι ο κινηματογραφικός Καποδίστριας λειτουργεί περισσότερο ως απόδειξη προς την Εκκλησία της Ελλάδας και στο θρησκευόμενο ποίμνιο γιατί πρέπει να συμβεί αυτό, παρά ως ταινία.

Απλουστευτική ιστορικά και πολιτικά με τον Κυβερνήτη στην διαδρομή του στον χώρο της ευρωπαϊκής διπλωματίας να παρουσιάζεται ως Μεσσίας που λύνει τα πάντα ενώ όσοι έχουνε στοιχειώδεις γνώσεις ιστορίας ξέρουμε και την πολυπλοκότητα αυτών των καταστάσεων.

Ο κινηματογραφικός χρόνος λειτουργεί διαφορετικά και σαφώς κάποια ζητήματα πρέπει να συμπτυχθούν, αλλά είναι διαφορετικό αυτό και διαφορετικό να παρουσιάζεται ως ένας άνθρωπος που ο,τι λέει γίνεται αμέσως πράξη και όλοι οι βασιλιάδες και αυτοκράτορες υποτάσσονται στο θέλημα του. Ήταν μια εμβληματική προσωπικότητα για την ευρωπαϊκή ιστορία και πολιτική, αλλά οι αποφάσεις δεν λαμβάνονταν τόσο εύκολα, ανώδυνα και μονοπρόσωπα.

Βέβαια οι ανακρίβειες είναι αρκετές, όπως τα χρώματα της τοιχογραφίας του Ραφαήλ, Η Σχολή των Αθηνών, που έχει στο γραφείο του ο πολιτικός, και που αποδίδεται με τα χρώματα που ξέρουμε πως έχει σήμερα ενώ τότε ήταν πιο σκούρα, και πολλά αντίστοιχα αλλά ας μην σταθούμε εκεί.

Αν εξαιρέσουμε τον Αντώνη Μυριαγκό στον κεντρικό ρόλο που πέραν μιας φυσικής ομοιότητας δίνει μια μεστή ερμηνεία σε έναν προχειρογραμμένο χαρακτήρα χωρίς προσωπικότητα που κατευθύνεται απόλυτα από την θεία βούληση για να εκμαιεύσει εισιτήρια από το θρησκευόμενο κοινό, το ίδιο που απόλαυσε και τον Νεκτάριο ή τον Παΐσιο, κατά τα άλλα το υπόλοιπο καστ είναι άστοχο σε αρκετές περιπτώσεις. Ο Μέττερνιχ που παρουσιάζεται σαν κακός από ταινία animation της Barbie, στέκεται σκυθρωπός πίσω από ένα γραφειάκι, ενώ το παραπαίδι του Καποδίστρια που στέκεται δίπλα του και ερμηνεύει όσα βλέπουμε, υποτιμώντας την νοημοσύνη μας, είναι ένα καλοδεχούμενο comic relief καθώς άθελά του προσφέρει σπαρταριστό γέλιο.

Παρόλη την υψηλή παραγωγή και τεχνική αρτιότητα, που σπάνια συναντάμε σε ελληνική παραγωγή, χάρη και στα χρήματα που μάζεψε από ομογενείς του εξωτερικού, αυτό δεν είναι αρκετό για να δημιουργηθεί μια αξιόλογη, αν μη τι άλλο ταινία. Ίσως η σειρά δραματοποιημένου ντοκιμαντέρ που έχει κυκλοφορήσει στην ελληνική τηλεόραση να είναι πιο ακριβής.