Deliver me from nowhere

Σύνοψη: Η ταινία Springsteen: Deliver Me from Nowhere είναι το χρονικό της δημιουργίας του άλμπουμ Nebraska το 1982 από τον Μπρους Σπρίνγκστιν.

Ηχογραφημένο σε ένα τετρακάναλο κασετόφωνο σε μία κρεβατοκάμαρα στο New Jersey, το άλμπουμ σηματοδότησε μία καταλυτική στιγμή στη ζωή του. Αυτός ο ακουστικός δίσκος με τον ακατέργαστο ήχο θεωρείται ένα διαχρονικό έργο με έντονο αποτύπωμα χάρη σε τραγούδια για χαμένες ψυχές σε αναζήτηση νοήματος.

Άποψη: Τα τελευταία χρόνια, οι μουσικές βιογραφίες έχουν γίνει σχεδόν συνώνυμες με τα βραβεία. Από τον Bohemian Rhapsody μέχρι τον Rocketman, κάθε ιστορία ενός μουσικού μοιάζει να οδηγεί στο ίδιο μονοπάτι — άνοδος, πτώση, λύτρωση. Tο είδος έχει εγκλωβιστεί ανάμεσα σε μυθοπλασία και αναπαράσταση, ανάμεσα σε μια τελετουργία λατρείας και σε μια δραματουργική φόρμα που υπόσχεται λύτρωση μέσω της επιτυχίας. Το Deliver Me from Nowhere — σκηνοθετημένο με την ευαισθησία ενός εσωστρεφούς βλέμματος — επιχειρεί το ακριβώς αντίθετο: να αφαιρέσει τον μύθο και να απομείνει με τη σιωπή.

 Αντί να υποκύψει στις δοκιμασμένες συνταγές, εστιάζει σε μια περίοδο στασιμότητας και δημιουργικής κρίσης: το 1981, όταν ο Springsteen επιστρέφει στο Νιου Τζέρσεϊ, καμένος από τις περιοδείες και τις πιέσεις της Columbia Records. Οι δισκογραφικοί απαιτούν νέα επιτυχία· εκείνος προτιμά να κλειστεί σ’ ένα νοικιασμένο σπίτι στο Colts Neck, γράφοντας κομμάτια που θα γίνουν το Nebraska — ένα ακουστικό, μελαγχολικό άλμπουμ για εργάτες, φυγάδες και χαμένους.  Δεν πρόκειται για το road movie της δόξας, αλλά για την παρατεταμένη παύση ανάμεσα στα ταξίδια — μια παρατήρηση του χρόνου που μετριέται με κασέτες, ιδρώτα και αμφιβολία. 

Ο Τζέρεμι Άλεν Ουάιτ αποδίδει έναν Springsteen συγκρατημένο, σχεδόν καταθλιπτικό. Χρειάζεται λίγο χρόνο για να ξεπεράσει κανείς τις γνωστές κινήσεις και το νευρικό βλέμμα του Chef Carmy από το The Bear, όμως σταδιακά βυθίζεται στον ρόλο. Η σκηνή όπου, κοιτάζοντας μια παλιά εφημερίδα για τον δολοφόνο Charles Starkweather, γράφει με μαρκαδόρο τη λέξη «Why???» — και απαντά μόνος του, «Because he was mad at the world» («Επειδή ήταν θυμωμένος με τον κόσμο») — δείχνει ακριβώς το σημείο όπου η ταινία αποκτά ψυχή.

Η παραγωγή αναπαριστά με ακρίβεια τη λιτή αισθητική του Nebraska. Ο σκηνοθέτης επιλέγει χαμηλό φωτισμό, στενούς χώρους και ρυθμούς που θυμίζουν περισσότερο ανεξάρτητο δράμα παρά εμπορικό biopic. Όμως, κάτω από αυτήν την πειθαρχία, ανασαίνει μια αμερικανική θλίψη — το τραύμα της εργατικής τάξης που στοιχειώνει τον ήχο του Nebraska.

Το Deliver Me from Nowhere δεν είναι χωρίς αδυναμίες· οι αναδρομές στην παιδική του ηλικία είναι προβλέψιμες, και η σχέση του με τη σερβιτόρα Faye (Οντέσα Γιανγκ) περιορίζεται σε ρόλο “συμπτώματος”. Ωστόσο, η ταινία αποφεύγει το μεγαλύτερο αμάρτημα του είδους: τη θεοποίηση. Ο Σπρίνγκστιν εδώ περπατά στο Νιου Τζέρσεϊ χωρίς να τον αναγνωρίζει κανείς· οι θριαμβευτικές συναυλίες μένουν εκτός κάδρου.

Όταν η ταινία κλείνει με το «Atlantic City» του Nebraska, ο θεατής έχει την αίσθηση ότι δεν παρακολούθησε ένα πορτρέτο ενός σταρ, αλλά μιας κρίσιμης στιγμής όπου η τέχνη και η αυτογνωσία τέμνονται. Ίσως να μην είναι το απόλυτο biopic, αλλά είναι σίγουρα ένα από τα πιο ειλικρινή.