Tίλι Νόργουντ: H A.I. ηθοποιός που προκαλεί σοκ στο Χόλιγουντ

Το Χόλιγουντ υπήρξε ανέκαθεν πεδίο της φαντασμαγορίας, το μέρος όπου η εικόνα και η επιφάνεια μπορούσαν να υπερκεράσουν την ίδια την πραγματικότητα. Όμως η εμφάνιση μιας ψηφιακής περσόνας όπως η  Τίλι Νόργουντ δεν ανήκει πια στη σφαίρα της κινηματογραφικής ψευδαίσθησης: αποτελεί την πραγματικότητα μιας βιομηχανίας που αυτοϋπονομεύεται. Η ειρωνεία είναι φανερή: εκεί όπου οι σταρ κάποτε πλάθονταν μέσα από το «star system», τώρα οι αλγόριθμοι υπόσχονται να πλάσουν «πρόσωπα» χωρίς ιστορικό, χωρίς ηλικία, χωρίς βιογραφία.

Η δημιουργός της, η ηθοποιός και σκηνοθέτρια Ελίν Βαν Ντε Βέλντεν, έσπευσε να υπερασπιστεί την Tίλι μέσα από μια ανάρτηση στο Instagram: «Σε όσους έχουν εκφράσει οργή για τη δημιουργία του AI χαρακτήρα μου, της Tίλι Νόργουντ, εκείνη δεν είναι αντικατάσταση ενός ανθρώπινου όντος, αλλά ένα καλλιτεχνικό έργο – ένα κομμάτι τέχνης. Όπως πολλές μορφές τέχνης πριν από αυτήν, πυροδοτεί συζήτηση, και αυτό από μόνο του δείχνει τη δύναμη της δημιουργικότητας. Βλέπω την AI όχι ως αντικατάσταση των ανθρώπων, αλλά ως ένα νέο εργαλείο, ένα νέο πινέλο. Όπως η ανιμέισον, η μαριονέτα ή το CGI άνοιξαν νέες δυνατότητες χωρίς να αφαιρέσουν κάτι από την υποκριτική, έτσι και η AI προσφέρει έναν ακόμη τρόπο να φανταστούμε και να χτίσουμε ιστορίες. Είμαι ηθοποιός η ίδια, και τίποτα –σίγουρα όχι ένας χαρακτήρας AI– δεν μπορεί να αφαιρέσει την τέχνη ή τη χαρά της ανθρώπινης ερμηνείας»

Η αντίδραση των ηθοποιών υπήρξε έντονη, σχεδόν φοβική. Η Έμιλι Μπλαντ, όταν είδε την εικόνα της Nόργουντ, δήλωσε: «Με απογοητεύει; Δεν ξέρω πώς να το απαντήσω αυτό, πέρα από το να πω πόσο τρομακτικό είναι. Όχι, είστε σοβαροί; Αυτό είναι AI; Θεέ μου, την πατήσαμε. Αυτό είναι πραγματικά, πραγματικά τρομακτικό..»

Οι δηλώσεις της αποτυπώνουν το κλίμα αβεβαιότητας που επικρατεί στον χώρο. Μετά την πανδημία, την πτώση της παραδοσιακής κινηματογραφικής αίθουσας και τις παρατεταμένες κινητοποιήσεις των συνδικάτων, οι ηθοποιοί βλέπουν τώρα ένα ακόμη μέτωπο: την πιθανότητα το ίδιο το επάγγελμα να αποδιαρθρωθεί από τεχνολογίες που μπορούν να παράγουν «ηθοποιούς» χωρίς αμοιβή, δικαιώματα ή ανθρώπινες ανάγκες. 

Η συζήτηση θυμίζει την έντονη ανησυχία γύρω από τα deepfakes την τελευταία δεκαετία. Ωστόσο, η διαφορά εδώ είναι θεμελιώδης: η Nόργουντ δεν είναι εργαλείο για τη βελτίωση ή τη μετατροπή ενός υπαρκτού προσώπου, αλλά μια πλήρης, αυτόνομη περσόνα που σχεδιάστηκε για να λειτουργήσει σαν σταρ. Η Tίλι Νόργουντ μπορεί να αποδειχθεί μια περιέργεια, ένα σύντομο επεισόδιο στο timeline του σινεμά. Ή, όπως σε μια ταινία του Hitchcock, μπορεί να λειτουργεί ως το προανάκρουσμα μιας ευρύτερης μετατόπισης, όπου η ίδια η έννοια του «ηθοποιού» εξαϋλώνεται. Σε κάθε περίπτωση, το Χόλιγουντ μοιάζει έτοιμο να παραδώσει το πιο πολύτιμο κεφάλαιό του —το πρόσωπο— στην αλγοριθμική ψευδαίσθηση. Μια εποχή όπου το ερώτημα «ποιος παίζει;» ίσως πάψει να έχει ανθρώπινη απάντηση.