The Alabama solution

Σύνοψη: Οι κινηματογραφιστές Andrew Jarecki και Charlotte Kaufman, με αφορμή εξιστορήσεις κρατουμένων σ’ ένα σωφρονιστικό ίδρυμα στην Αλαμπάμα των ΗΠΑ, ξεκινούν μια εξαετή έρευνα γύρω από τις συνθήκες στις φυλακές την εν λόγω πολιτείας. Η όλη διαδικασία θα φανερώσει όχι απλά παθογένειες, αλλά μια ανεξάντλητη πηγή παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων κι ένα σύστημα που θα μπορούσε να αποκαλεστεί και ως διάδοχη κατάσταση της δουλείας με άλλα μέσα, με τις έμμεσες ευλογίες τοπικών αρχόντων. 

Άποψη: Υποδειγματική η δουλειά που έχει γίνει σε επίπεδο δημοσιογραφικής διαλεύκανσης από την πλευρά των Jarecki και Kaufman, και οι κρυφές λήψεις των κρατούμενων εντός των φυλακών που έχουν χρησιμοποιηθεί γι’ αυτόν τον σκοπό πραγματικά αποκαλύπτουν έναν μικρόκοσμο που σοκάρει ακόμη και τον υποψιασμένο θεατή και που φαίνεται αδιανόητος για τα δεδομένα μιας ευνομούμενης πολιτείας.

Παρότι ελάχιστες είναι οι φορές που “σπάει” η εντύπωση μιας τηλεοπτικής νοοτροπίας σε επίπεδο αισθητικής, όσα διατυπώνονται σε επίπεδο ουσίας πάνε πέρα από το προφανές και υποδηλώνουν μια πολιτική σκέψη εκ μέρους των συντελεστών που διαθέτει αξιομνημόνευτο βάθος και αναλυτική ικανότητα. 

Φυσικά ανατέμνεται μια ιδιαίτερα κρίσιμη παράμετρος που αφορά το αμερικάνικο σωφρονιστικό σύστημα, και ειδικότερα το κατά πόσο έχει δομηθεί με τρόπο τέτοιο που να καθιστά εφικτή την επανένταξη ή διέπεται περισσότερο από έναν καθαρά τιμωρητικό χαρακτήρα, και πολλά από τα συμπεράσματα που εξάγονται επεκτείνονται σίγουρα και πέρα από τα σύνορα των ΗΠΑ. 

Και όταν τα κομμάτια του παζλ μπαίνουν όλα στη θέση τους, γίνεται εξαιρετικά σαφές το ότι οι επικλήσεις για τάξη και ασφάλεια εκ μέρους συγκεκριμένων αξιωματούχων κρύβουν από πίσω οικονομικά οφέλη μέσω μιας εκμετάλλευσης που είναι μεν νομότυπη, αλλά σε καμία περίπτωση ηθική. 

Παρά τα όσα ιδιαίτερα δυσάρεστα συμβαίνουν όλα εκείνα τα χρόνια που καλύπτει η καταγραφή των κινηματογραφιστών, μένει ως αισιόδοξο επιμύθιο ότι, με μια κατάλληλη οργάνωση και ισχυρή θέληση, η συλλογική δράση έχει τη δυνατότητα να οδηγήσει σε επιθυμητά αποτελέσματα. 

Αναγνωρίζεται το ότι είναι δύσκολο να πείσει κανείς τον μέσο άνθρωπο που ασχολείται με τα κοινά για τη σημασία ενός ζητήματος όπως η ανάγκη για μια μεγάλη σωφρονιστική μεταρρύθμιση, γιατί στη σκέψη του είναι μονόδρομος η τιμωρία για οποιονδήποτε έχει παραβιάσει τον νόμο.

Κι εκεί είναι που μπαίνουν στην οιονεί εξίσωση και άλλοι συντελεστές, όπως το τι γίνεται με τη διαβάθμιση ανάμεσα σε κρατούμενους ανάλογα με τα αδικήματα που έχουν διαπράξει και το “ανακάτεμα” ελαφροποινιτών με βαρυποινίτες, αλλά και η καθημερινή ζωή στις φυλακές που ενισχύει τις παραβατικές τάσεις, ειδικά σε σχέση με τη διακίνηση ναρκωτικών που ενθαρρύνεται ως ενέργεια και από τους ίδιους τους υπαλλήλους των σωφρονιστικών καταστημάτων.

 Και η μεγάλη εικόνα που σχηματίζεται διευκρινίζει πως, ναι, το θέμα με το οποίο καταπιάνεται το “The Alabama Solution” είναι φλέγον και δεν πρέπει να περιφρονηθεί ανάμεσα σ’ έναν καταιγισμό άλλων προβλημάτων που αναζητούν λύση. 

Το δίδυμο των Jarecki και Kaufman επιδεικνύει σε όλη τη διάρκεια του φιλμ ένα καταγγελτικό θάρρος που το εντάσσει σε μια ένδοξη παράδοση πολιτικού σινεμά το οποίο αρθρώνει ξεκάθαρα λόγο, δεν υπονοεί απλά.