24ο ΦΝΘ: "Aπόδραση στον ασημένιο πλανήτη" - Κριτική

Δημοσίευση: 14 Μαρτίου 2022, 16:00
Συντάκτης:

Σύνοψη: Η ταινία του Αντρέι Ζουλάφσκι «Στον Ασημένιο Πλανήτη» (1977⁄1987) θα μπορούσε να θεωρείται σήμερα μια από τις πιο ριζοσπαστικές ταινίες επιστημονικής φαντασίας στην ιστορία του κινηματογράφου. Ο υψηλός προϋπολογισμός, το αναστοχαστικό σενάριο και το τολμηρό καλλιτεχνικό όραμα του δημιουργού της πληρούσαν τις προϋποθέσεις για ένα αριστουργηματικό αποτέλεσμα.

<a href="/festival-thessalonikis/24o-fnth-oi-aorates-epiptoseis-toy-polemoy-ston-aplo-kosmo/66154">24ο ΦΝΘ: &quot;Οι αόρατες επιπτώσεις του πολέμου στον απλό κόσμο&quot;</a>ΣΧΕΤΙΚΑ24ο ΦΝΘ: "Οι αόρατες επιπτώσεις του πολέμου στον απλό κόσμο"

Γιατί λοιπόν η κομμουνιστική κινηματογραφική βιομηχανία διέκοψε την παραγωγή δύο εβδομάδες πριν από το τέλος των γυρισμάτων; Οι λόγοι είναι οικονομικοί; Πολιτικοί; Καλλιτεχνικοί; Προσωπικοί; Στο τέλος δεν απέμειναν παρά θραύσματα της ταινίας που συνεχίζουν να συνεπαίρνουν το κοινό, όπως και τα συναισθήματα των συντελεστών της ταινίας, που είναι το ίδιο έντονα σήμερα, σαράντα χρόνια αργότερα.

Μια ιστορία για το μεγαλύτερο μυστήριο και το σπουδαιότερο, ανεκπλήρωτο όνειρο του πολωνικού σινεμά.

Γνώμη: Ο Αντρέι Ζουλάφσκι είχε προηγούμενα με το πολωνικό καθεστώς, πολύ πριν αυτό αποφασίσει να διακόψει τα γυρίσματα της ταινίας του «Στον Ασημένιο Πλανήτη» το 1977. Το 1972, η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του με τίτλο «The Devil» απαγορεύτηκε στην Πολωνία και ο ίδιος βρέθηκε εξόριστος στο Παρίσι, όπου ξεκίνησε μια καριέρα που τον καθιέρωσε ως έναν από τους πιο σημαντικούς Ευρωπαίους σκηνοθέτες του 20ου αιώνα.

Όμως, η διακοπή της παραγωγής του «Ασημένιου Πλανήτη», μιας sci-fi ταινίας που όμοιά της δεν είχε προϋπάρξει στον κινηματογράφο, έμελλε να αποτελέσει το μεγαλύτερο πλήγμα στη σχέση του σκηνοθέτη με τη χώρα του. Και οι λόγοι αυτής της διακοπής παρουσιάζονται στο «Απόδραση στον Ασημένιο Πλανήτη», το ντοκιμαντέρ του Κούμπα Μίκουρντα.

Ο Μίκουρντα ξεκινά παρουσιάζοντάς μας ένα πορτρέτο του καλλιτέχνη μέσα από τα μάτια και τις εντυπώσεις των συνεργατών του, καθώς οι Ζουλάφσκι έφυγε από τη ζωή το 2016. Το συνεργείο και οι πρωταγωνιστές του «Ασημένιου Πλανήτη» είναι οι οδηγοί μας στα γυρίσματα αυτού του υπερφιλόδοξου έπους, τα οποία ήταν εξαιρετικά απαιτητικά, όμως όλοι είχαν πίστη στο όραμα του Ζουλάφσκι και ήξεραν ότι φτιάχνουν κάτι ξεχωριστό. Οι σκηνές και το αρχειακό υλικό από τα γυρίσματα, σε συνδυασμό με την αφήγηση των συμμετεχόντων, είναι αρκετές για να προκαλέσουν δέος στον θεατή, παρόμοιο με αυτό που προκαλούσε και ένα άλλο ντοκιμαντέρ για μια ταινία που δεν έγινε ποτέ, το «Jodorowsky’s Dune».

Όταν το ντοκιμαντέρ φτάνει στο σημείο που παρουσιάζεται η εμπλοκή του καθεστώτος και η διακοπή των γυρισμάτων, δεν μπορείς παρά να νιώσεις την ίδια απογοήτευση που βλέπεις τόσο στα αποσπάσματα συνεντεύξεων του ίδιου του Ζουλάφσκι όσο και στα πρόσωπα των συνεργατών του, ακόμα και μετά από όλα τα χρόνια που μεσολάβησαν.

Κι εδώ είναι το σημείο που ο Μικούρντα χάνει την ευκαιρία να κάνει ένα πιο εκτενές σχόλιο γύρω από την καταστροφική επίδραση της λογοκρισίας στην τέχνη, προτιμώντας έναν βιαστικό επίλογο σχετικά με την ολοκλήρωση της ταινίας, η οποία πραγματοποιήθηκε από τον Ζουλάφσκι το 1987.

Έτσι, το «Απόδραση στον Ασημένιο Πλανήτη» είναι μεν must-see για όλους τους θαυμαστές του σκηνοθέτη, αλλά δεν καταφέρνει να εκμεταλλευτεί στο έπακρο το θέμα του και να προειδοποιήσει τους θεατές για το κόστος, τόσο το προσωπικό όσο και το συλλογικό, του κρατικού ελέγχου της καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Το "Απόδραση στον ασημένιο πλανήτη" μπορείτε να το δείτε εδώ.

Όλες τις κριτικές και τις ανταποκρίσεις του MOVE IT από το 24ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, μπορείτε να τις βρείτε εδώ.

 

 

Ακολουθήστε το Move It στο Google News και μάθετε πρώτοι όλα τα νέα του σινεμά!

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ