H εμφάνιση του Γούντι Άλεν στη Ρωσία και η καταδίκη της Ουκρανίας

Η συμμετοχή του Γούντι Αλεν στην Εβδομάδα Διεθνούς Κινηματογράφου της Μόσχας ξεσήκωσε αντιδράσεις, με έντονη κριτική από τον αμερικανικό Τύπο, αλλά και το Ουκρανικό Υπουργείο.

ΣΧΕΤΙΚΑΤιμοτέ Σαλαμέ vs. Γούντι Άλεν: Όταν οι ατζέντηδες γράφουν την ηθική του Χόλιγουντ

Ο 89χρονος δημιουργός εμφανίστηκε μέσω διαδικτυακής σύνδεσης, στη Διεθνή Εβδομάδα Κινηματογράφου της Μόσχας, σε μια συζήτηση που συντόνισε ο Φιόντορ Μπονταρτσούκ — σκηνοθέτης ταινιών όπως το Στάλινγκραντ (2013) και το sci-fi Attraction, αλλά και γνωστός πολιτικός σύμμαχος του Πούτιν.

Η αντίδραση από το Κίεβο υπήρξε ένοτνη. Σε ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, το ουκρανικό ΥΠΕΞ χαρακτήρισε τη συμμετοχή του Άλεν «ντροπή και προσβολή» προς τους Ουκρανούς ηθοποιούς και κινηματογραφιστές που έχουν χάσει τη ζωή τους ή τραυματιστεί από τα ρωσικά εγκλήματα πολέμου. «Με το να παίρνει μέρος σε ένα φεστιβάλ που συγκεντρώνει υποστηρικτές και φερέφωνα του Πούτιν, ο Άλεν επιλέγει να κλείσει τα μάτια στις θηριωδίες που διαπράττει καθημερινά η Ρωσία εδώ και έντεκα χρόνια. Ο πολιτισμός δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιείται για να ξεπλένει εγκλήματα ή ως εργαλείο προπαγάνδας. Καταδικάζουμε με τον πιο έντονο τρόπο την απόφαση του Γούντι Άλεν να “ευλογήσει” με την παρουσία του το ματωμένο φεστιβάλ της Μόσχας».

Ο Γούντι Άλεν απάντησε στις κατηγορίες ότι η παρουσία του στο κινηματογραφικό φεστιβάλ της Μόσχας αποτέλεσε μια μορφή «ξεπλύματος» των ρωσικών εγκλημάτων πολέμου, μετά την οξεία καταδίκη που εξέφρασε το ουκρανικό Υπουργείο Εξωτερικών. «Όσον αφορά τη σύγκρουση στην Ουκρανία, πιστεύω ακράδαντα ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει άδικο. Ο πόλεμος που έχει προκαλέσει είναι φρικτός. Όμως, ανεξάρτητα από το τι κάνουν οι πολιτικοί, δεν πιστεύω ότι η διακοπή των καλλιτεχνικών διαλόγων είναι ποτέ ο σωστός δρόμος».

Τα ρωσικά μέσα, από την πλευρά τους, μετέδωσαν ότι ο Άλεν δεν σκοπεύει να γυρίσει ταινία στη Ρωσία, αλλά διατηρεί «μόνο καλές αναμνήσεις» από τη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη. Ο σκηνοθέτης φέρεται επίσης να εξομολογήθηκε τον θαυμασμό του για τον ρωσικό κινηματογράφο, ξεχωρίζοντας τη μνημειώδη τετραλογία Πόλεμος και Ειρήνη του Σεργκέι Μπονταρτσούκ, που είχε τιμηθεί με το Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας το 1969.

Τα τελευταία χρόνια ο Άλεν έχει στραφεί καθαρά προς την Ευρώπη: το Rifkin’s Festival (2020) γυρίστηκε στην Ισπανία, το Coup de Chance (2023) στη Γαλλία, αμφότερα με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, ενώ η ταινία που είχε δρομολογήσει να γυρίσει στη Βαρκελώνη δεν δείχνει να προχωρά προς το παρόν λόγω προβλημάτων χρηματοδότησης. Η στροφή αυτή ακολούθησε τη διακοπή της συνεργασίας του με την Amazon το 2019· μια υπόθεση που κατέληξε σε εξωδικαστικό συμβιβασμό, μετά τις δημόσιες κατηγορίες που αναζωπύρωσε η θετή του κόρη Ντίλαν Φάροου το 2014 — κατηγορίες που ο ίδιος αρνείται και για τις οποίες έχει απαλλαγεί έπειτα από δύο ξεχωριστές έρευνες.

Το 2024, άλλωστε, ο σκηνοθέτης δεν δίστασε να αφήσει να εννοηθεί ότι ίσως κλείνει πια τον κύκλο του στον κινηματογράφο, ομολογώντας με μια δόση πικρίας: «Όλος ο ρομαντισμός της δημιουργίας ταινιών έχει χαθεί».