Γιώργος Λάνθιμος: "Η δυστοπία συμβαίνει τώρα"

Ο Γιώργος Λάνθιμος επιστρέφει θριαμβευτικά φέτος στο Φεστιβάλ Βενετίας με το Bugonia, την πρώτη του εμφάνιση μετά τον Χρυσό Λέοντα που απέσπασε πριν από δύο χρόνια με το Poor Things – μια ταινία που έφτασε να κατακτήσει τέσσερα Όσκαρ.

ΣΧΕΤΙΚΑΓιώργος Λάνθιμος: "Αν θα κάνω ξανά ταινίες; Θα δούμε..."

Η νέα δημιουργία, σε παραγωγή της Focus Features, βρίσκει ξανά στο πλευρό του τη μούσα και μόνιμη συνεργάτιδά του, Έμα Στόουν, η οποία περιγράφει την ταινία ως «αληθινά συναρπαστική και συγκινητική, αστεία, διεστραμμένη και ολοζώντανη». Ο χαρακτηρισμός της μοιάζει να συνοψίζει ιδανικά το σινεμά του Λάνθιμου, ενός δημιουργού που ξέρει να κινείται αβίαστα από το κωμικό και το παράλογο στο ανησυχητικό και το προκλητικό, μέσα σε δύο μόλις ώρες.

Το Bugonia εμπνέεται από την κορεατική sci-fi ταινία Save The Green Planet! (2003) του Jang Joon-hwan. Το σενάριο υπογράφει ο Will Tracy, ο οποίος προσέφερε μια νέα οπτική που κέντρισε αμέσως το ενδιαφέρον του Λάνθιμου όταν το διάβασε, τρία χρόνια πριν. Η Στόουν ερμηνεύει μια πανίσχυρη CEO που πέφτει θύμα απαγωγής από δύο συνωμοσιολόγους· εκείνοι είναι πεπεισμένοι ότι πρόκειται για εξωγήινο ον με σκοπό την καταστροφή της Γης. Το πρότζεκτ είχε αρχικά αναπτυχθεί από τον Άρι Άστερ και τον παραγωγό Λαρς Κνουντσεν, και όπως παραδέχεται ο Λάνθιμος, είναι από τις σπάνιες φορές που σκηνοθετεί κάτι στο οποίο δεν είχε ανάμειξη «από το πρώτο στάδιο».

Παρότι η πρωτότυπη ιστορία ξεπερνά τις δύο δεκαετίες, ο Λάνθιμος τόνισε πως οι θεματικές και η πλοκή μοιάζουν σήμερα πιο επίκαιρες από ποτέ. «Ένιωσα αμέσως συγκλονισμένος», είπε για την πρώτη ανάγνωσή του. «Ήταν αστείο και διασκεδαστικό, αλλά την ίδια στιγμή βαθιά ουσιαστικό, που σε έκανε να σκεφτείς. Ένιωσα ότι είχε σημασία τότε, πριν από τρία χρόνια, αλλά δυστυχώς είναι ακόμη πιο σχετικό σήμερα».

Το «δυστυχώς» του δεν πέρασε απαρατήρητο στη συνέντευξη Τύπου. «Δεν είναι πολλά τα στοιχεία δυστοπίας στην ταινία που ανήκουν καθαρά στη σφαίρα της φαντασίας», σημείωσε. «Αντιθέτως, αντανακλούν όσα ζούμε. Όταν μιλάμε για δυστοπία, φανταζόμαστε συχνά ένα μακρινό μέλλον, μια κατάρρευση του πολιτισμού. Εδώ όμως το μήνυμα είναι: αυτό συμβαίνει τώρα. Και όσο περνά ο καιρός γίνεται ακόμη πιο προφανές. Η ανθρωπότητα βρίσκεται μπροστά σε έναν επικείμενο απολογισμό. Ο κόσμος πρέπει να διαλέξει τον σωστό δρόμο, αλλιώς δεν ξέρω πόσος χρόνος απομένει, με όλα όσα συμβαίνουν – την τεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη, τους πολέμους, την κλιματική κρίση, την άρνηση και την αδιαφορία. Η ταινία είναι αντανάκλαση του παρόντος και ελπίζω να ωθήσει το κοινό να σκεφτεί τι πραγματικά γίνεται γύρω μας».

Δίπλα στη Στόουν, ο Τζέσε Πλέμονς –που συνεργάζεται ξανά με τον Λάνθιμο μετά το Kinds of Kindness– ενσαρκώνει έναν από τους απαγωγείς. Ρωτήθηκε αν οι σκοτεινοί χαρακτήρες που υποδύεται, στο Bugonia αλλά και στο Civil War, τον επηρεάζουν προσωπικά.

«Πιστεύω ότι για κάποιους θεατές μπορεί να είναι δύσκολο, ειδικά αν δεν αντέχουν τη βία. Αλλά γενικά έχουμε την τάση να κλείνουμε το βιβλίο σε όσα μας τρομάζουν, σε όσα δεν θέλουμε να δούμε ή να καταλάβουμε. Για μένα, ως ηθοποιό, είναι ένας τρόπος να κατανοώ τέτοιες καταστάσεις και τέτοιους ανθρώπους. Υπάρχει κίνδυνος να τους απορρίπτουμε ως μη ανθρώπινους, αλλά είναι – και υπάρχουν».

Στην ερώτηση αν πιστεύουν στους εξωγήινους, ο Λάνθιμος και η Στόουν απάντησαν: 

Λάνθιμος: Η ειλικρινής μου απάντηση είναι ότι δεν έχω ιδέα. Δεν ξέρω αν επαρκούν οι γνώσεις μου για να απαντήσω σε κάτι τέτοιο, αν και τελευταία πειραματίζομαι με τα όρια των γνώσεών μου - μελετάω για παράδειγμα, πυρηνική φυσική.

Στλοουν:  Tελευταία διαβάζω τον επιστήμονα και φιλόσοφο Καρλ Σαγκάν. Παρακολούθησα το «Cosmos» και παθιάστηκα. Και συμφώνησα σε κάτι με όλη μου την καρδιά. Ότι η ιδέα ότι είμαστε μόνοι μας σε ένα τόσο αχανές διάστημα, στο σύμπαν, είναι κάτι βαθιά ναρκισσιστικό και πρέπει να το κοιτάξουμε. Οπότε θα το πω: ναι πιστεύω στους εξωγήινους.