Οι λίστες κινηματογραφικών κριτικών είναι σαν οικογενειακά τραπέζια: όλοι ξέρουν από πριν ποιος θα τσακωθεί με ποιον, αλλά συνεχίζουν να εμφανίζονται κάθε χρόνο με ελπίδα. Αυτή τη φορά, το “Vertigo” του Άλφρεντ Χίτσκοκ κατέκτησε την κορυφή της ψηφοφορίας για τις καλύτερες ταινίες της δεκαετίας του ’50, αφήνοντας πίσω του το “Singin’ in the Rain” για μόλις δύο ψήφους. Tο σινεμά πρέπει να είναι ψύχωση ή χορογραφία; Προτιμάς την απόλυτη κινηματογραφική παράνοια ή τον απόλυτο κινηματογραφικό ενθουσιασμό; Τον Τζέιμς Στιούαρτ να καταρρέει ψυχολογικά ή τον Τζιν Κέλι να χορεύει με ομπρέλα; Το αποτέλεσμα μάλλον δείχνει ότι η σύγχρονη κριτική αγαπά λίγο περισσότερο τις νευρώσεις της.
ΣΧΕΤΙΚΑ7 "Λιντσεϊκά" φιλμ που δε γύρισε ποτέ ο Ντέιβιντ Λιντς
Το “Vertigo” είναι εδώ και χρόνια το αγαπημένο παιδί της υψηλής κινηματογραφικής κριτικής — μια ταινία που πέρασε από την αρχική παρεξήγηση στην απόλυτη αποθέωση. Κάποτε θεωρούνταν “καλό θρίλερ”. Σήμερα αντιμετωπίζεται σαν ψυχαναλυτικό εγχειρίδιο με μουσική του Μπέρναρντ Χέρμαν. Αυτή τη στιγμή το “Vertigo” ταιριάζει απόλυτα στην εποχή μας. Είναι μια ταινία για άντρες που ερωτεύονται εικόνες, για ανθρώπους που ανακατασκευάζουν ταυτότητες και για εμμονές που μοιάζουν πιο αληθινές από την πραγματικότητα.
Ο Άλφρεντ Χίτσκοκ έκανε πάντως επίδειξη δύναμης. Τρεις ταινίες του μπήκαν στην πρώτη δεκάδα: “Vertigo”, “Rear Window” και “North by Northwest”. Καθόλου άσχημα για έναν δημιουργό που επί δεκαετίες αντιμετωπιζόταν από την αμερικανική βιομηχανία σαν “ο τύπος με τα θρίλερ”. Οι Γάλλοι κριτικοί των ‘50s και ‘60s πιθανότατα χαμογελούν από κάποιο θεωρητικό υπερπέραν.
Το “The Searchers” του Τζον Φορντ βρέθηκε χαμηλότερα απ’ όσο περίμεναν πολλοί. Για χρόνια θεωρούνταν σχεδόν ιερό κειμήλιο του αμερικανικού γουέστερν, αλλά η σύγχρονη επανεκτίμηση της ταινίας περνά πλέον μέσα από συζητήσεις για τον τρόπο που αντιμετωπίζει τις φυλετικές σχέσεις. Κάποιοι το θεωρούν προβληματικό, άλλοι επιμένουν ότι πρόκειται ακριβώς για μια μελέτη πάνω στον αμερικανικό ρατσισμό.
Η ψηφοφορία συγκέντρωσε 120 διαφορετικές λίστες από κριτικούς που κλήθηκαν να διαλέξουν τις πέντε καλύτερες ταινίες της δεκαετίας χωρίς κατάταξη. Πράγμα βασανιστικό, αν σκεφτεί κανείς τι σημαίνει κινηματογράφος των ‘50s: Κουροσάβα, Μπέργκμαν, Φελίνι, Όζου, Φορντ, Χίτσκοκ, Γουάιλντερ, Μπρεσόν. Μια δεκαετία όπου ακόμη και οι “δεύτερες” ταινίες μεγάλων δημιουργών μοιάζουν σήμερα καλύτερες από το μεγαλύτερο μέρος της σύγχρονης στούντιο παραγωγής.
Το “Vertigo” σήμερα μοιάζει πιο σύγχρονο από ποτέ. Ένα έργο για την κατασκευή επιθυμίας, για την τοξικότητα του ανδρικού βλέμματος και για ανθρώπους που ερωτεύονται προβολές αντί για πραγματικούς ανθρώπους.
Με άλλα λόγια, ο Χίτσκοκ κέρδισε γιατί το 2026 μοιάζει όλο και περισσότερο με εφιάλτη του Χίτσκοκ.
1) Vertigo (Hithcock) — 37 ψήφοι
2) Singin’ in the Rain (Kelly/Donen) — 35
3) Seven Samurai (Kurosawa) — 27
4) Rear Window (Hitchcock) — 27
5) Night of the Hunter (Laughton) — 24
6) Sunset Blvd. (Wilder) — 20
7) The Searchers (Ford) — 19
8) Touch of Evil (Welles) — 18
9) North by Northwest (Hitchcock) — 18
10) Tokyo Story (Ozu) — 17
11) Paths of Glory (Kubrick) — 17
12) In A Lonely Place (Ray) — 15
13) Bridge on the River Kwai (Lean) — 14
14) The 400 Blows (Truffaut)— 14
15) The Seventh Seal (Bergman) — 13
16) Some Like it Hot (Wilder) — 11
17) 12 Angry Men (Lumet) — 11
18) Sweet Smell of Success (Mackendrick) 11
19) Rashomon (Kurosawa) — 10
20) Rio Bravo (Hawks) — 10
21) On the Waterfront (Kazan) — 9
22) Pather Panchali (Satyajit Ray)— 8
23) All About Eve (Mankiewicz)— 8
24) Wild Strawberries (Bergman) — 7
25) Ordet (Dreyer) — 7
26) The Earrings of Madame De (Ophuls) —6
27) Nights of Cabiria (Fellini) — 6
28) Ikiru (Kurosawa) — 6
29) Hiroshima Mon Amour (Resnais) — 5
30) Johnny Guitar (Ray) — 5
31) A Man Escaped (Bresson) — 5
32) Kiss Me Deadly (Aldrich) — 5
33) La Strada (Fellini) — 5
34) A Face in the Crowd (Kazan) — 5
35) Wages of Fear (Clouzot) — 4
36) Umberto D (De Sica) — 4
37) A Place in the Sun (Stevens) — 4
38) All That Heaven Allows (Sirk) — 4
39) The Killing (Kubrick) — 4
40) Ben Hur (Wyler) — 4
41) Invasion of the Body Snatchers — 4
ΣΧΟΛΙΑ
Εμφάνιση σχολίων