Το παγώνι

Σύνοψη: Χρειάζεστε έναν «καλλιεργημένο φίλο» για να εντυπωσιάσετε τους φίλους σας; Έναν «τέλειο γιο» για να αλλάξετε τη γνώμη των συνεργατών σας για εσάς; Ή μήπως απλώς έναν παρτενέρ για να κάνετε πρόβα σε έναν καυγά ενόψει διαζυγίου; Ό,τι κι αν χρειάζεστε, απλώς νοικιάστε τον Ματίας.

Άποψη: Σκηνοθετικό ντεμπούτο του αυστριακού σκηνοθέτη Μπέρνχαρντ Βένγκερ με πρεμιέρα στο περσινό Φεστιβάλ Βενετίας που μας φανέρωσε έναν τρομερά ενδιαφέροντα δημιουργό που αξίζει να παρακολουθήσουμε στο μέλλον.

Μπορεί στην πρώτη ταινία να μην είναι ιδιαίτερα πρωτότυπος με ένα θέμα που θυμίζει πολύ τις Άλπεις των Γιώργου Λάνθιμου-Ευθύμη Φιλίππου και ως χιούμορ και νοοτροπία το Τετράγωνο του Έστλουντ και το Τόνι Έρντμαν της Μάρεν Άντε, αλλά και πάλι αφομοίωσε τα υλικά του και έφτιαξε μια τρομερά ενδιαφέρουσα ταινία που είναι και από τις καλύτερες της χρονιάς μέχρι τώρα.

Αν οι Άλπεις ασχολήθηκαν με μια ομάδα ανθρώπων που προσλαμβάνονται για να υποδυθούν τον ρόλο του αποθανόντα πατέρα, γιού ή λοιπού συγγενή, το Παγώνι (αλληγορία για την ανάγκη επίδειξης) αφορά την εταιρεία My Companion με τους τριάντα υπαλλήλους της να υποδύονται όχι απλώς τον γιό, τον σύντροφο, τον φίλο, αλλά τον καλό και υποδειγματικό γιο, πατέρα. Και για αυτό δεν χρειάζεται απαραίτητα να είναι νεκρά τα πρόσωπα μιας και προσλαμβάνονται από τους πελάτες για να κάνουν κοινωνική μόστρα σε μια εκδήλωση.

Παρότι οι Άλπεις έχουν το γνωστό αυστηρό, βορειοευρωπαϊκο και αποστειρωμένο τρόπο παιξίματος, έχουν μια ελληνική ψυχή μιας και μιλάμε για το τραύμα που δεν επουλώνεται και αντί να το αντιμετωπίσεις, το καλύπτεις πίσω από ρόλους.

Αντίθετα, το Παγώνι με ένα πολύ πιο φυσικό τρόπο παιξίματος με πρωταγωνιστή τον εξαιρετικό Άλμπρεχτ Σουχ (Ουδέν Νεότερο από το Δυτικό Μέτωπο), μιλάει για την κεντροευρωπαϊκη υποκρισία που όλοι πρέπει να υπηρετούν τον ρόλο του σωστού πολίτη, συζύγου, γονιού με μια αστική και επίπλαστη υποκρισία που δεν πρέπει με τίποτα να ραγίσει και να προδώσει την υφέρπουσα λάσπη.

Για αυτό και θα είχε ενδιαφέρον μια back to back θέαση των δύο ταινιών που θέτουν το ζήτημα των κοινωνικών ρόλων και συμβάσεων, της κοινωνικής επιτέλεσης της ιδιότητας που πρέπει κάθε φορά να ντυθούμε -με τον χαρακτήρα να έχει στην κυριολεξία κουτιά με το ντύσιμο και τα μακιγιάζ που χρειάζεται ο κάθε ρόλος – αλλά από διαφορετική οπτική γωνία. Οι Λάνθιμος και Φιλίππου εξέτασαν την ιστορία τους από την πλευρά των «ηθοποιών», ενώ ο Βένγκερ θέλησε να σταθεί σε έναν μόνο «ηθοποιό» κοινωνικών ρόλων και την σχέση που διαμορφώνει κάθε φορά με τον πελάτη του.

 Στην μόνη ιστορία που θα εμπλακεί συναισθηματικά και θα βοηθήσει μια γυναίκα πρακτικά και όχι απλώς για να εντυπωσιάσει τους γνωστούς της, είναι και η ιστορία που θα βρει τον μπελά του και θα δώσει πάσα στο δεύτερο μέρος πάνω ακριβώς στην στιγμή που είχε αρχίσει να κάνει κοιλιά το πρώτο μέρος, για να δώσει χώρο σε ένα θρίλερ ματαίωσης και αναζήτησης του πραγματικού εαυτού που έχει χαθεί κάτω από τα πολλά προσωπεία με αποτέλεσμα να μην ξέρει να συμπεριφερθεί κοινωνικά θυμίζοντας την αρσενική αλεξιθυμία και κοινωνική αμηχανία των ανδρών στο σινεμά του Έστλουντ, αλλά και το παράλογο χιούμορ του Τόνι Έρντμαν που προκύπτει μέσα από την απόρριψη του προφανούς και κοινωνικά δόκιμου.

Το ζήτημα είναι αν ο Ματίας θα γίνει το παγώνι που θέλει να είναι ή εκείνο που του φοράνε κάθε φορά διαφορετικά φτιασίδια για να εντυπωσιάσει άλλους.

Κινείται ανάμεσα στην κωμωδία παραλόγου και δράμα/θρίλερ αναζήτησης του εαυτού που μπορεί να μην φαντάζει η προφανής καλοκαιρινή επιλογή για σινεμά και ίσως χάσει εισιτήρια λόγω της εποχής, αλλά αξίζει να του δώσουμε μια ευκαιρία.