Τζορτζ Λούκας: "Η Α.Ι. είναι το μέλλον του κινηματογράφου — δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα γι’ αυτό"

Ο άνθρωπος που άλλαξε για πάντα τη σχέση του κινηματογράφου με την τεχνολογία, ο δημιουργός που μετέτρεψε τα οπτικά εφέ από ένα τεχνικό τέχνασμα σε μια νέα κινηματογραφική γλώσσα, επιστρέφει στο επίκεντρο μιας από τις μεγαλύτερες συζητήσεις της εποχής. Ο Τζορτζ Λούκας, ιδρυτής της Industrial Light & Magic και αρχιτέκτονας της ψηφιακής επανάστασης του Χόλιγουντ, βλέπει την Τεχνητή Νοημοσύνη όχι ως απειλή αλλά ως το επόμενο αναπόφευκτο στάδιο εξέλιξης της έβδομης τέχνης. Για τους επικριτές της AI, τα λόγια του ακούγονται σαν προειδοποίηση· για τον ίδιο, όμως, αποτελούν απλώς τη φυσική συνέχεια μιας ιστορίας που ξεκίνησε όταν το σινεμά τόλμησε για πρώτη φορά να κοιτάξει πέρα από τα όρια της πραγματικότητας.

Αν υπάρχει ένας σκηνοθέτης που δύσκολα μπορεί να κατηγορηθεί ότι αγνοεί τις τεχνολογικές αλλαγές, αυτός είναι ο Τζορτζ Λούκας. Ο άνθρωπος που κάποτε έκανε τα στούντιο να πιστέψουν ότι διαστημικές μάχες, εξωγήινοι κόσμοι και ψηφιακά πλάσματα μπορούν να γίνουν μέρος της μεγάλης οθόνης, σήμερα υπερασπίζεται μια ακόμη επανάσταση που πολλοί στη βιομηχανία αντιμετωπίζουν με καχυποψία. Ο άνθρωπος που δημιούργησε το σύμπαν του Star Wars δεν υπήρξε ποτέ ένας παραδοσιακός νοσταλγός του παλιού κινηματογράφου. Αντίθετα, η καλλιτεχνική του διαδρομή ήταν πάντοτε συνδεδεμένη με την ιδέα ότι η τεχνολογία δεν καταστρέφει την κινηματογραφική φαντασία· την επεκτείνει.

Σε νέα συνέντευξή του στο περιοδικό A Rabbit’s Foot, ο Λούκας πηγαίνει ακόμη πιο μακριά, χαρακτηρίζοντας την Τεχνητή Νοημοσύνη «το μέλλον» της κινηματογραφικής δημιουργίας και υποστηρίζοντας ότι η άνοδός της στον χώρο του σινεμά είναι μια εξέλιξη που δεν μπορεί να ανακοπεί.

«Η τεχνητή νοημοσύνη σημαίνει ότι είναι πολύ πιο εύκολο για εμάς να κάνουμε ταινίες […]. Είναι σαν να καθόμαστε εδώ και να λέμε: “Λοιπόν, πιστεύω ότι το άλογο και η άμαξα είναι πραγματικά εκεί που βρίσκεται το μέλλον. Αυτά τα αυτοκίνητα χαλάνε, χρειάζονται βενζίνη, έχουν κάθε είδους προβλήματα, και σύντομα θα τα κάνουν τανκς και μετά θα σκοτώνουν ανθρώπους. Είναι τρομερό”. Δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα γι’ αυτό… Αυτή είναι η πρόοδος· αυτό είναι το μέλλον…Αν θέλετε μια τεχνητή νοημοσύνη που σας λέει πότε κάτι είναι ψεύτικο και από πού προέρχεται, η AI μπορεί να το κάνει αυτό. Οι άνθρωποι δεν μπορούν· δεν είμαστε τόσο έξυπνοι. Η όλη ιδέα είναι ότι είσαι άνθρωπος και είσαι υπεύθυνος για αυτά που λες και για αυτά που κάνεις…»

Για τον δημιουργό του Star Wars, η AI μπορεί να λειτουργήσει ως ένας μηχανισμός εκδημοκρατισμού του κινηματογράφου. Σε μια βιομηχανία όπου το κόστος παραγωγής έχει εκτοξευθεί και η πρόσβαση στα μεγάλα στούντιο παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη, η δυνατότητα δημιουργίας ταινιών με μικρότερο προϋπολογισμό μπορεί να ανοίξει πόρτες σε ανθρώπους που μέχρι σήμερα δεν είχαν την ευκαιρία να αφηγηθούν τις ιστορίες τους. Η τεχνητή νοημοσύνη, σύμφωνα με αυτή την οπτική, δεν θα αντικαταστήσει απαραίτητα τον δημιουργό· θα του προσφέρει νέα εργαλεία. Θα μπορούσε να επιτρέψει σε έναν νέο σκηνοθέτη χωρίς οικονομική υποστήριξη να φτιάξει ένα έργο που προηγουμένως θα απαιτούσε εκατομμύρια δολάρια.

Ωστόσο, η πραγματικότητα της κινηματογραφικής βιομηχανίας είναι πολύ πιο περίπλοκη. Η πλειονότητα των επαγγελματιών του χώρου έχει εκφράσει έντονες αντιρρήσεις απέναντι στην ανεξέλεγκτη χρήση της AI, φοβούμενη ότι η τεχνολογία μπορεί να επηρεάσει την απασχόληση, την καλλιτεχνική αυθεντικότητα και την αξία της ανθρώπινης δημιουργίας. Ιδιαίτερα οι νεότερες γενιές δημιουργών και θεατών εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές. Στο διαδίκτυο έχει ήδη καθιερωθεί ο όρος «AI slop» για να περιγράψει το μαζικά παραγόμενο περιεχόμενο χαμηλής ποιότητας που δημιουργείται από αλγόριθμους.

Η συζήτηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη στο σινεμά έχει εξελιχθεί σε μια βαθιά γενεακή σύγκρουση. Πολλοί νεότεροι κινηματογραφιστές βλέπουν την AI ως απειλή για τη δημιουργικότητα και την ανθρώπινη εργασία, ενώ αρκετοί παλαιότεροι δημιουργοί και στελέχη της βιομηχανίας τη θεωρούν ένα ακόμη εργαλείο και μια ευκαιρία για καινοτομία αλλά και μείωση κόστους.

Ο Λούκας δεν είναι ο μόνος μεγάλος δημιουργός που έχει εκφράσει θετική άποψη για την τεχνολογία. Ανάμεσα στους υποστηρικτές της χρήσης AI στον κινηματογράφο βρίσκονται ο Ντάρεν Αρονόφσκι, ο Ρότζερ Ντίκινς, ο Μπρέιντι Κόρμπετ, ο Στίβεν Σόντερμπεργκ, ο Μάικλ Μαν, ο Τζέιμς Κάμερον, ο Πολ Σρέιντερ, ο Βέρνερ Χέρτσογκ, ο Τζορτζ Μίλερ, ο Νταγκ Λάιμαν, ο Άντι Σέρκις, ο Άλεξ Προγιάς, ο Μάρτιν Σκορσέζε και ο Ρότζερ Άβαρι.

Οι εφαρμογές ποικίλλουν. Ο Νταγκ Λάιμαν γύρισε την τελευταία του ταινία χρησιμοποιώντας εξ ολοκλήρου σκηνικά δημιουργημένα με AI. Ο Άντι Σέρκις χρησιμοποιεί την τεχνολογία για την ψηφιακή ανανέωση ηλικίας των ηθοποιών στο “The Hunt for Gollum”. Ο Μάικλ Μαν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι μπορεί να χρησιμοποιήσει αντίστοιχη τεχνολογία στο επερχόμενο “Heat 2”, ενώ ο Τζορτζ Μίλερ χρησιμοποίησε παρόμοιες τεχνικές στο “Furiosa”. Ακόμη και πιο περιορισμένες χρήσεις, όπως τα storyboards του Μάρτιν Σκορσέζε μέσω AI, προκάλεσαν αντιδράσεις.

Η τεχνολογία πιθανότατα θα γίνει αναπόφευκτο κομμάτι της κινηματογραφικής παραγωγής. Και όταν ένας νέος σκηνοθέτης βρεθεί μπροστά στο δίλημμα ανάμεσα στο να εγκαταλείψει ένα ακριβό προσωπικό όραμα ή να χρησιμοποιήσει κάποια εργαλεία AI για να το πραγματοποιήσει, η επιλογή ίσως να μην είναι τόσο θεωρητική όσο φαίνεται σήμερα.

Ο Τζορτζ Λούκας έχει ήδη δώσει τη δική του απάντηση. Για εκείνον, η ιστορία του κινηματογράφου ήταν πάντα μια ιστορία τεχνολογικής προσαρμογής.