14ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου: Τα διαγωνιστικά τμήματα

To 14ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας θα διεξαχθεί στις 3-18 Δεκεμβρίου 2025 στις δύο αίθουσες της Ταινιοθήκης (Ιερά Οδός 48, μετρό Κεραμεικός).

ΣΧΕΤΙΚΑ14o Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου: Τα βραβεία

Επιλεγμένες δράσεις και προβολές του Φεστιβάλ θα φιλοξενηθούν στο Goethe-Institut Athen (Ομήρου 14-16, μετρό Πανεπιστήμιο ή Σύνταγμα) και το Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών (Σίνα 31, μετρό Πανεπιστήμιο). Παράλληλα, κάποια προγράμματα του θα παρουσιαστούν (και) online στη διεύθυνση  online.tainiothiki.gr.

Στον πυρήνα του προγράμματος βρίσκονται τα δύο διαγωνιστικά τμήματα που αναδεικνύουν τον σύγχρονο και πειραματικό κινηματογράφο: To διαγωνιστικό τμήμα Reframing Images, σε συνεργασία με την ARTWORKS, και το καθιερωμένο Διεθνές Διαγωνιστικό –και τα δύο με ταινίες σε πρώτη προβολή που στοχάζονται πάνω στα όρια του κινηματογράφου και  καταπιάνονται με καυτά κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα του σήμερα.

ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ- ΜΕΓΑΛΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Στο καθιερωμένο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα του ΦΠΚΑ, το Φεστιβάλ θα παρουσιάσει 10 ταινίες απ’ όλον τον κόσμο, λίγο μετά τη συμμετοχή και τη διάκρισή τους στα μεγαλύτερα διεθνή κινηματογραφικά φεστιβάλ. Συνεργάζεται και φέτος με την εταιρεία AUTHORWAVE η οποία προσφέρει δωρεάν υπηρεσίες post-production ύψους 7.000 ευρώ για την επόμενη ταινία του/της  δημιουργού που θα κερδίσει το πρώτο βραβείο.

Αξίζει να αναφερθεί πως ο νικητής ή η νικήτρια του βραβείου του Διεθνούς Διαγωνιστικού Τμήματος, εξασφαλίζει αυτόματα την διανομή μίας εβδομάδας της ταινίας του/της στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος.

Για πρώτη φορά φέτος απονέμεται το  Βραβείο ΕΚΚΟΜΕΔ ύψους 3.000 ευρώ στην αρτιότερη παραγωγή.

Oι περισσότερες ταινίες του Διεθνούς Διαγωνιστικού είναι πανελλαδικές πρεμιέρες, ενώ οι πολλοί από τους δημιουργούς θα παρευρεθούν για να προλογίσουν τις ταινίες τους.

Την κριτική επιτροπή του διεθνούς διαγωνιστικού απαρτίζουν οι:  Εύα Σαντζόρτζι (συγγραφέας, επιμελήτρια και καλλιτεχνική διευθύντρια στο Φεστιβάλ της Βιέννης-Viennale), Ασημίνα Προέδρου (σεναριογράφος και σκηνοθέτρια) και Βαρδής Μαρινάκης (σκηνοθέτης).

Για πρώτη φορά φέτος βραβείο στο ΦΠΚΑ θα απονείμει και η Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου. Στην επιτροπή συμμετέχουν ο ιστορικός και κριτικός κινηματογράφου Δημήτρης Καλαντίδης και οι κριτικοί κινηματογράφου και αρθρογράφοι Χρήστος Σκυλλάκος και Θόδωρος Σούμας.

Όπως σημειώνει η Μαρία Κομνηνού για το πρόγραμμα του Διεθνούς Διαγωνιστικού, «δραματουργικά τεχνάσματα, όπως το παιδικό βλέμμα, χρησιμοποιούνται καταγγελτικά ή ως προαναγγελία μιας οικολογικής και εξισωτικής ουτοπίας. Άλλες ταινίες συνθέτουν εξωτερικά και εσωτερικά τοπία, αποτυπώνοντας τα ρευστά όρια ανάμεσα στον ορατό και τον αόρατο κόσμο, στο ανθρώπινο και στο ζωικό, αναζητώντας συνύπαρξη ή εξέγερση. Η Ιστορία εμφανίζεται ως εφιαλτικό παρόν, ανολοκλήρωτη παρακαταθήκη ή λυρική ελεγεία για έναν ιδανικό Τόπο”.

Οι ταινίες του φετινού Διεθνούς Διαγωνιστικού χαρτογραφούν έναν κόσμο τραυματισμένο αλλά ανθεκτικό, έναν κόσμο στον οποίο οι πληγές της Ιστορίας, οι πόλεμοι και οι πολιτικές κρίσεις εμπνέουν αφηγήσεις και αρχεία ανατροπής και αντίστασης. Από την Ουκρανία και τον Λίβανο έως την Παλαιστίνη, το Ιράν και την Ελλάδα, ο κινηματογράφος γίνεται πράξη αντίστασης και ποιητική καταγραφή μιας εποχής που δοκιμάζει τα όρια της ανθρωπιάς. Οι δημιουργοί, προερχόμενοι από διαφορετικές γωνιές του κόσμου, επαναπροσδιορίζουν το βλέμμα ως εργαλείο επιβίωσης και στοχασμού.

Η φρίκη και τα ηχοτοπία του πολέμου διαπερνούν το ουκρανικό Μιλιτάνθρωπος της Γκόρλοβα, της Σμιθ και του Μοζγκόβι, που προβλήθηκε στις Κάννες (Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών) και βραβεύτηκε από την Ένωση Ουκρανών Κριτικών Κινηματογράφου. Τα ντοκιμαντέρ Ιστορίες από τον πληγωμένο τόπο του Αμπάς Φαντέλ (Βραβείο Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λοκάρνο) και  Με τον Χασάν στη Γάζα του Καμάλ Αλτζαφαρί (υποψήφιο για  Καλύτερο Ντοκιμαντέρ στα Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου και επίσης βραβευμένο με το Europas Cinema Label στο Λοκάρνο) μεταμορφώνουν τα κατεστραμμένα τοπία του Λιβάνου και της Παλαιστίνης σε χώρους μαρτυρίας, όπου οι αφηγήσεις των ηττημένων αμφισβητούν αυτές των νικητών. Η Μπάνι Χοσνούντι, στο Σημείο εξαφάνισης, επανασυνθέτει το οικογενειακό και συλλογικό τραύμα των εκτελέσεων και της εξορίας στο Ιράν.

Στο βραβευμένο στο Λοκάρνο Mare’s Nest του Βρετανού πειραματικού κινηματογραφιστή Μπεν Ρίβερς, σε έναν κόσμο όπου ζουν μόνο παιδιά, το παιδικό βλέμμα προεικονίζει τις δυνατότητες για μια οικολογική και ριζοσπαστική ουτοπία, ενώ το βραβευμένο στο Φεστιβάλ της Βενετίας Σύντομο καλοκαίρι της Νάστια Κόρκια (Ρωσία) συλλαμβάνει την παιδική αθωότητα υπό τη σκιά ενός αόρατου πολέμου.

Από την Ιαπωνία, ο Μασάο Αντάτσι, στην Απόδραση, επιστρέφοντας στις δεκαετίες των ριζοσπαστικών κοινωνικών κινημάτων, προσωπογραφεί την απόλυτη αφοσίωση ενός αγωνιστή στην ιδέα της επανάστασης. Η Ρίτα Αζεβέδο Γκόμες (Πορτογαλία), με το Fuck the Polis, υφαίνει μια ελεγεία για την Ελλάδα ως τόπο στοχασμού πάνω στην πολιτική και την Ιστορία.

Ο Ντάνε Κόμλιεν (Βοσνία και Ερζεγοβίνη), στις Διαδρομές επιθυμίας, με κουήρ βλέμμα, σκηνοθετεί μια εκρηκτική συνάντηση φυσικών και εσωτερικών τοπίων, ενώ ο Πέτρος Σεβαστίκογλου, στις Κραυγές, μετατρέπει τη γυναικεία εξέγερση σε βακχική κραυγή ζωής απέναντι στην κοινωνική αδράνεια.

Επιλογή ταινιών: Νεφέλη Γκαμπάντ, Ιάκωβος Σκενδερίδης, Μαρία Κομνηνού.

Εδώ θα βρείτε πληροφορίες για όλες τις ταινίες του Διεθνούς Διαγωνιστικού.

REFRAMING IMAGES

Το Reframing Images, επιστρέφει για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά σε συνεργασία με την ARTWORKS, και εστιάζει σε πιο εικαστικές και υβριδικές κινηματογραφικές μορφές. Το τμήμα περιλαμβάνει πρώτες και δεύτερες ταινίες μεγάλου μήκους, καθώς και ταινίες μικρού και μεσαίου μήκους – ανεξαρτήτως αν πρόκειται για το πρώτο ή το δεύτερο έργο των δημιουργών.

Το Βραβείο ARTWORKS Καλύτερης Ταινίας / ARTWORKS Best Film Award ύψους 5.000 ευρώ που απονέμεται στο πλαίσιο του διαγωνιστικού τμήματος, προσφέρεται με την ευγενική υποστήριξη της Katherine Embiricos, εκτελεστικής παραγωγού διεθνώς αναγνωρισμένων ντοκιμαντέρ, που προάγουν ρηξικέλευθες κινηματογραφικές προσεγγίσεις.

Η ΑRTWORKS ιδρύθηκε το 2017 με ιδρυτική δωρεά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), το οποίο μέχρι σήμερα παραμένει ο κύριος υποστηρικτής του οργανισμού, ενισχύοντας ενεργά τα περισσότερα από τα προγράμματά του.

Η κριτική επιτροπή του διαγωνιστικού τμήματος απαρτίζεται από τους SNF ARTWORKS Fellows Γιώργο Ζώη (σκηνοθέτης), Ζακλίν Λέντζου (συγγραφέας και σκηνοθέτρια) και Θοδωρή Προδρομίδη (εικαστικός καλλιτέχνης).

Θα προβληθούν 24 ταινίες σε ελληνική πρεμιέρα, οι οποίες αποτυπώνουν μία ποικιλία αισθητικών τάσεων, συνθέτοντας ένα πολυφωνικό τοπίο του διεθνούς σύγχρονου κινηματογράφου και της κινούμενης εικόνας.

Το Διαγωνιστικό Τμήμα «Reframing Images» για δεύτερη χρονιά στοχεύει να αναδείξει δημιουργούς που εξερευνούν καινοτόμες μορφές αφήγησης και κινηματογραφικής φόρμας.

Μέσα από ένα φάσμα αναλογικών και ψηφιακών μέσων και τεχνικών ‒φιλμ 8 και 16 mm, εφέ μέσα στην κάμερα, βίντεο, χειροποίητο animation, αρχειακό υλικό, επιτελεστικότητα, ψηφιακή εικόνα, τεχνητή νοημοσύνη‒ οι δημιουργοί ερευνούν το πεδίο συνάντησης του πραγματικού με το φαντασιακό.

Από τη νοτιοευρωπαϊκή ύπαιθρο, όπως αποτυπώνεται στο (βραβευμένο στο Λοκάρνο) Οι εποχές της Μορίν Φαζεντέιρο, στενής συνεργάτιδας του Μιγκέλ Γκόμες,  έως τη Θήβα και τη Σέριφο στα έργα της Δανάης Ιώ και της Σοφίας Ντώνα αντίστοιχα, και την Παλαιστίνη του Πρωινού κύκλου της Μπάσμα αλ-Σαρίφ, οι δημιουργοί αναμετρώνται με θεματικές όπως η μνήμη, η αποικιοκρατική βία, το τραύμα και η ταυτότητα, ανασυνθέτοντας την εμπειρία του παρελθόντος με το παρόν και μετατρέποντας τον κινηματογράφο σε πράξη αντίστασης και στοχασμού. Παράλληλα, μέσα από μια αισθητηριακή και ποιητική προσέγγιση που φλερτάρει με το ονειρικό, το τοπίο αναδύεται ως φορέας πολλαπλών χρονικοτήτων και αφηγήσεων στα φιλμ Όπως ο καπνός του (βραβευμένου στο Cinéma du Réel)  Άρμαντ Γέρβαντ Τουφενκιάν, Προς τα δυτικά, στη Ζαπάτα του (βραβευμένου στο Visions du Réel) Ντέιβιντ Μπιμ, Άνεμε, μίλησέ μου του Στέφαν Τζόρτζεβιτς (Βραβείο Καλύτερης Ταινίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Σαράγεβο), καθώς και στις ταινίες της Μαρίνας Γιώτη, της Μαρίνας Ξενοφώντος, της (βραβευμένης στη Viennale) Βικτόρια Σμιντ, της Έλενα Ντούκε και της Πολίν Ριγκάλ. Η τεχνητή νοημοσύνη εντάσσεται ως νέο αφηγηματικό εργαλείο στην ταινία της Εύης Στάμου, ενώ η κατασκευή της προσωπικής και της συλλογικής ιστορίας αναδύεται στα έργα του Ιβάν Μάρκοβιτς και της Μάρτα Ποπίβοντα.

Το φεστιβάλ θα έχει τη χαρά να υποδεχτεί τους/τις παραπάνω δημιουργούς για παρουσιάσεις και συζητήσεις με το κοινό. Παράλληλα, δύο στρογγυλά τραπέζια αφιερωμένα στις δημιουργικές τους πρακτικές θα συντονίσουν την Κυριακή 7/12 (Ταινιοθήκη) ο Σταμάτης Σχιζάκης, επιμελητής του Τομέα Φωτογραφίας και Οπτικοακουστικών Έργων του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ), και το Σάββατο 13/12 (Ταινιοθήκη) η Μαρία Θάλεια-Καρρά, επιμελήτρια και ιδρύτρια του TAVROS.

Επιλογή ταινιών: Νεφέλη Γκαμπάντ, Ιάκωβος Σκενδερίδης

Εδώ θα βρείτε πληροφορίες για όλες τις ταινίες του διαγωνιστικού τμήματος Reframing Images.