«The Uprising»: O Πολ Γκρίνγκρας μετατρέπει μια μεσαιωνική εξέγερση σε σύγχρονο πεδίο μάχης

Αν υπάρχει ένας σκηνοθέτης που έχει ταυτιστεί με το κινηματογραφικό χάος, τη νευρική κάμερα και την αίσθηση ότι ο θεατής βρίσκεται μέσα στα γεγονότα αντί να τα παρακολουθεί από απόσταση, αυτός είναι ο Πολ Γκρίνγκρας. Από τα "Bloody Sunday" και "United 93" μέχρι τις ταινίες του Jason Bourne, ο Βρετανός δημιουργός έχτισε μια ολόκληρη σχολή ρεαλισμού που επηρέασε όσο λίγοι το σύγχρονο σινεμά δράσης. Τώρα επιστρέφει με το "The Uprising", ένα ιστορικό δράμα που μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη την Εξέγερση των Χωρικών του 1381. Και, όπως δείχνει το πρώτο τρέιλερ, ο Γκρίνγκρας δεν έχει καμία διάθεση να εγκαταλείψει το στιλ που τον καθιέρωσε. Αντίθετα, αποφασίζει να κινηματογραφήσει τον Μεσαίωνα σαν να πρόκειται για σύγχρονη εμπόλεμη ζώνη.

ΣΧΕΤΙΚΑThe lost bus

Είναι ξεκάθαρο ότι δεν ενδιαφέρεται να παραδώσει ένα συμβατικό ιστορικό έπος. Όσοι περίμεναν μεγάλες πανοραμικές λήψεις κάστρων, προσεγμένες συνθέσεις και τη γνώριμη επιβλητικότητα των κλασικών παραγωγών εποχής, μάλλον θα χρειαστεί να αναθεωρήσουν. Ο σκηνοθέτης αντιμετωπίζει την Αγγλία του 14ου αιώνα ακριβώς όπως αντιμετώπισε το Ιράκ, την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου ή τις καταδιώξεις του Τζέισον Μπορν: με μια κάμερα που τρέχει μαζί με τους χαρακτήρες και μια σκηνοθεσία που δίνει την εντύπωση ότι τα γεγονότα συμβαίνουν μπροστά σου σε πραγματικό χρόνο.

Η νέα ταινία, την οποία ο ίδιος ο Γκρίνγκρας έγραψε και σκηνοθέτησε, θα κυκλοφορήσει στις 11 Σεπτεμβρίου 2026 από τη Focus Features και όλα δείχνουν ότι θα προηγηθεί φεστιβακή πρεμιέρα, πιθανότατα στη Βενετία. Το χρονοδιάγραμμα θυμίζει αρκετά την πορεία του προηγούμενου φιλμ του, το σίγουρα παραγνωρισμένο "The Lost Bus", που έκανε πρεμιέρα στο TIFF πριν αποκτήσει περιορισμένη κινηματογραφική διανομή μέσω της Apple και καταλήξει σύντομα στο streaming. Αυτή τη φορά, όμως, οι φιλοδοξίες δείχνουν σαφώς μεγαλύτερες.

Το "The Uprising" αφηγείται την ιστορία της Εξέγερσης των Χωρικών του 1381, μιας από τις σημαντικότερες κοινωνικές εξεγέρσεις στην ιστορία της Αγγλίας. Η σπίθα άναψε μέσα από έναν συνδυασμό οικονομικής εξαθλίωσης, πολιτικής δυσαρέσκειας και δυσβάσταχτης φορολογίας, στοιχεία που, αν κρίνει κανείς από το trailer, ο Γκρίνγκρας φροντίζει να παρουσιάσει με τρόπο που μοιάζει ανατριχιαστικά σύγχρονος.

Στον πρωταγωνιστικό ρόλο βρίσκεται ο Άντριου Γκάρφιλντ, ο οποίος υποδύεται έναν απλό αγρότη που οδηγείται σταδιακά στην εξέγερση. Η πρώτη εικόνα που βλέπουμε είναι ο χαρακτήρας του να συστήνεται ως ένας άνθρωπος που λύγισε κάτω από την καταπίεση και τις αβάσταχτες απαιτήσεις του Στέμματος. Όσο οι φόροι αυξάνονται και οι χωρικοί συνθλίβονται από την εξουσία, η προσωπική αγανάκτηση μετατρέπεται σε συλλογική οργή. Από εκεί και πέρα, η ταινία ακολουθεί την πορεία της εξέγερσης προς το Λονδίνο, με τον πρωταγωνιστή να γίνεται το πρόσωπο ενός κινήματος που διεκδικεί ελευθερία απέναντι στην αυθαιρεσία της εξουσίας. Δίπλα στον Γκάρφιλντ συναντάμε ένα ιδιαίτερα δυνατό σύνολο ηθοποιών, καθώς το καστ περιλαμβάνει τους Τζέιμι Μπελ, Στίβεν Ντίλεϊν, Τομ Χόλαντερ, Κόσμο Τζάρβις, Τόμασιν Μακένζι, Τζόνι Λι Μίλερ, Γούντι Νόρμαν και Κάθριν Γουότερστον.

Βέβαια, όσο ενδιαφέρον κι αν είναι το θέμα, είναι αδύνατο να μιλήσει κανείς για ταινία του Γκρίνγκρας χωρίς να αναφερθεί στη σκηνοθεσία του. Και εδώ ακριβώς ξεκινά η... γνωστή συζήτηση. Αν έχετε δει τις ταινίες "Bourne", ξέρετε πολύ καλά τι σημαίνει η χαρακτηριστική handheld κάμερα του σκηνοθέτη. Για κάποιους αποτελεί υπόδειγμα κινηματογραφικού ρεαλισμού. Για άλλους, είναι η εμπειρία που σε κάνει να ψάχνεις δραμαμίνη πριν καν ξεκινήσει η προβολή.

Ο Γκρίνγκρας έχτισε ολόκληρη την καριέρα του πάνω στην ιδέα ότι η ιστορία δεν πρέπει να παρουσιάζεται σαν εικονογραφημένο βιβλίο αλλά σαν ζωντανή εμπειρία. Από το "Bloody Sunday" μέχρι το "Captain Phillips", οι ταινίες του χαρακτηρίζονται από την αίσθηση ότι ο θεατής βρίσκεται παγιδευμένος μέσα στο γεγονός, χωρίς ασφαλή απόσταση και χωρίς τη δυνατότητα να παρατηρεί ψύχραιμα όσα συμβαίνουν. Η χαρακτηριστική handheld κάμερα του σκηνοθέτη, για εμάς υπόδειγμα κινηματογραφικού ρεαλισμού.

Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή τη φορά δοκιμάζει την ίδια μέθοδο πάνω σε ένα ιστορικό γεγονός που απέχει περισσότερους από έξι αιώνες από το σήμερα. Θα το δούμε σίγουρα.