Rita

Σύνοψη: Η Ρίτα, 7 χρονών, ζει το καλοκαίρι του 1984 στη Σεβίλλη με τον αδερφό, τον πατέρα και τη μητέρα της. Παρά τη διακαή επιθυμία της να πάει στην παραλία, ο πατέρας της δίνει προτεραιότητα στους ποδοσφαιρικούς αγώνες του Euro, και στο σπίτι αποφασίζει ο πατέρας της. Σταδιακά, η Ρίτα αντιλαμβάνεται ότι αυτό ίσως δεν είναι και το καλύτερο, ενώ η ατμόσφαιρα του σπιτιού γίνεται όλο και λιγότερο ασφαλής για τη μητέρα της.

Άποψη: Εν μέσω συζητήσεων και δικαστικών αποφάσεων που αφορούν το #MeToo κίνημα στην Ελλάδα στον καλλιτεχνικό και όχι μόνο χώρο, και ενώ η έμφυλη βία απειλεί γυναίκες κάθε ηλικίας σε όλο τον πλανήτη (με τις στατιστικές στην Ευρώπη -ιδιαίτερα μετά τη δίκη Πελικό- να σοκάρουν και να εξοργίζουν), κάνει πρεμιέρα στους κινηματογράφους η ταινία Ρίτα, το ντεμπούτο της γνωστής ηθοποιού Paz Vega, η οποία τοποθετεί τη δράση στη Σεβίλλη του 1984, και μας φέρνει αντιμέτωπες και αντιμέτωπους με την παιδική μας ηλικία και τον τρόπο που μεγαλώσαμε (που, δυστυχώς, για κάποια παιδιά παραμένει απαράλλαχτος μέχρι και σήμερα).

Ένα το δίχως άλλο δύσκολο θέμα, που η Vega (τη θυμόμαστε ως ηθοποιό στο Sex and Lucia, αλλά και στο Spanglish) προσεγγίζει με προσοχή και τρυφερότητα, παραχωρώντας τον πρωταγωνιστικό ρόλο στη μικρή Sofía Allepuz που υποδύεται εντυπωσιακά την 7χρονη Ρίτα, δίπλα στον εκπληκτικό Alejandro Escamilla που υποδύεται τον 5χρονο αδερφό της. Η σκηνοθέτρια δίνει έμφαση στα πρόσωπα, ιδιαίτερα των παιδιών, ενώ κινηματογραφεί έξυπνα τον πατέρα – μια φιγούρα κατά κύριο λόγο απούσα, εκτός από τις στιγμές που θέλει να επιβάλλει την τάξη, οπότε η παρουσία του γίνεται υπέρμετρα έντονη.

Υποδειγματική είναι, επίσης, η χρήση (ή η απουσία) του φωτός, με τα υποφωτισμένα πλάνα των κλειστών χώρων να τονίζουν τη βαριά ατμόσφαιρα του σπιτιού και το σκοτεινό μυστικό της οικογένειας. Η Vega, πολύ έξυπνα, κρατάει το άπλετο φως για τις στιγμές που η Ρίτα βρίσκεται έξω, κάτω από το φως του καλοκαιρινού ήλιου, στον δρόμο ή στην πισίνα που τόσο αγαπά. Εντύπωση κάνουν, επίσης, δεδομένου ότι μιλάμε για ντεμπούτο, και τα σφιχτά κάδρα που δείχνουν τα σώματα αποσπασματικά, σχεδόν κατακερματισμένα – μια επιλογή που θεωρούμε δεν μπορεί να είναι μόνο αισθητικής φύσεως.

Δυστυχώς, όμως, και παρά την επιείκεια για την ομολογουμένως φιλότιμη πρώτη προσπάθεια, η Ρίτα χάνει το παιχνίδι, αφού τελικά αδυνατεί να λειτουργήσει κινηματογραφικά. Πέρα από το πολύ σοβαρό και επίκαιρο μήνυμά της, πέρα από την ελκυστική αισθητική της, πέρα από μια θλιβερή ιστορία, η ταινία της Vega δεν έχει να επιδείξει πολλά.

Ο χρόνος κυλάει δύσκολα παρά τη σύντομη διάρκειά της, η πλοκή χωλαίνει, τα παράλληλα δράματα δεν είναι αρκετά δυνατά ώστε να μας εμπλέξουν και να επενδύσουμε συναισθηματικά. Τέτοιες ιστορίες είναι, φυσικά, σημαντικό να λέγονται, αλλά, μιας και η πραγματικότητα πολλές φορές τις ξεπερνάει, είναι απαραίτητο να προσφέρουν νέες οπτικές, βάθος, τροφή για σκέψη και χώρο για κοινωνική κριτική και δύσκολα συναισθήματα.

Εν κατακλείδι, η Paz Vega μας προσφέρει ένα ντεμπούτο ελπιδοφόρο, πλην όμως επιφανειακό, αναμενόμενο, και -αν εξαιρέσουμε το φοβερά φλέγον θέμα του- αρκετά βαρετό. Τονίζουμε, όμως, πως πρόκειται για μια πρώτη προσπάθεια, που περιέχει μάλιστα αρκετά αυτοβιογραφικά στοιχεία, και, κόντρα στην απογοήτευση, όταν η ώρα έρθει, θα είμαστε εδώ να δούμε το επόμενο εγχείρημα.