Misericordia

Σύνοψη: Η επιστροφή του Ζερεμί στη γενέτειρά του για την κηδεία του πρώην αφεντικού του, του φούρναρη του χωριού, εξελίσσεται σταδιακά σε μια δίνη παραδοξότητας, αιματηρών μυστηρίων και απρόσμενων σεξουαλικών εξελίξεων. Όσο η προσωρινή παραμονή του νεαρού στο σπίτι της χήρας του εκλιπόντος παρατείνεται, τόσο περισσότερο αρχίζει να επισκιάζεται από μια μυστηριώδη εξαφάνιση, τις απειλητικές διαθέσεις ενός γείτονα και τις παρεξηγήσιμες προθέσεις ενός ιερέα.

Άποψη: Πολύ ιδιαίτερο το νέο φιλμ του Alain Guiradie, ενδεχομένως κάποιος να το χαρακτήριζε ακόμη και χιτσκοκικό σε πολλές πτυχές του, φιλτραρισμένο όμως μέσα από μια queer οπτική για να ταιριάζει και με κάποιους από τους χαρακτήρες τους οποίους πλαισιώνει, αλλά βασικά κι επειδή αυτή αποτελεί το προσωπικό του δημιουργικό στίγμα. 

Η διάσταση της ηθογραφίας της γαλλικής επαρχίας προσφέρεται για γενναίες δόσεις ειρωνείας (όπως και η εσκεμμένη αντίστιξη των όμορφων εικόνων της εξοχής με τις βίαιες ή ύπουλες πράξεις αρκετών εκ των προσώπων της ιστορίας), αλλά κατά κάποιον τρόπο και για να “χτίσει” ένταση μέσω της αναμονής μέχρι να λάβουν χώρα μερικά πολύ κρίσιμα γεγονότα για την πλοκή που επισφραγίζουν περίτρανα την ταυτότητα του συνόλου.

Ο θεατής που περιμένει κάτι πιο μονοσήμαντο και προβλέψιμο ενδεχομένως να μπερδευτεί από την ποικιλία των υφών που αλληλεπικαλύπτονται, ο Guiradie όμως μέσα από διάφορες πινελιές είναι σαν να απευθύνει ανοιχτό προσκλητήριο σε οποιονδήποτε θέλει να διασκεδάσει μέσα από απρόσμενες οδούς, και πράγματι, αν κάποιος αφεθεί στον σκοτεινό χαβαλέ που εξυφαίνεται, το πιο πιθανό είναι να περάσει καλά. 

Βοηθάει και το ότι η ψυχολογία των ηρώων είναι αρκετά δουλεμένη, το ότι αυτοί ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένες ιδιότητες, επαγγελματικές, κοινωνικές ή άλλες, εδώ ευτυχώς δεν συνεπάγεται το ότι αναπτύσσονται και κάποιες δυναμικές που έχουν καθιερωθεί ως κινηματογραφικά κλισέ. 

Κάποιες από τις ερμηνείες του καστ αφήνουν ένα έντονο αποτύπωμα. Ο Félix Kysyl επιστρατεύει ένα ξεχωριστό μείγμα αμηχανίας και μοχθηρίας που λειτουργεί, αιχμαλωτίζοντας την προσοχή, επειδή ακριβώς ξεφεύγει από βολικές, μονοδιάστατες ταμπέλες που θα τον εγκλώβιζαν σ’ ένα απλό στερεότυπο “ψαριού έξω από το νερό” ή ενός τυπικού homme fatale από την άλλη μεριά (άλλωστε, το παζολινικό “Θεώρημα” είναι μια σταθερή αναφορά εντός του φιλμ).

Εξαιρετική είναι όμως και η Catherine Frot, με πολύ λεπτοδουλεμένες αντιδράσεις, σ’ έναν ρόλο που γίνεται όλο και πιο σύνθετος όσο περνάει η ώρα, με τη μόνιμη ψυχραιμία της και την προθυμία να κάνει τα πάντα πιο εύκολα να ερμηνεύονται διαφορετικά όσο οι καταστάσεις περιπλέκονται. 

Κάποιοι ενδέχεται και να περιφρονήσουν αυτό που είδαν, να το “μειώσουν” ως μια ιδιότροπη φάρσα, μια τέτοια ετυμηγορία όμως θα παρέβλεπε ότι ακόμη και κάτω από τις ίδιες τις κωμικές νότες κρύβονται κίνητρα που αφορούν ανθρώπους ακόμη και κατεστραμμένους σ’ έναν βαθμό εσωτερικά, άρα τα διακυβεύματα είναι οπωσδήποτε πολύ σοβαρά. 

Το “Misericordia” σίγουρα επιφυλάσσει πολλές εκπλήξεις στα 104 λεπτά της διάρκειάς του. Είναι μια πρόταση που δεν μπορεί να κατηγοριοποιηθεί εύκολα, και γι’ αυτό εκπέμπει κι έναν αέρα φρεσκάδας καλοδεχούμενο σε μια περίοδο που το ρίσκο στο σινεμά επιδιώκεται συνήθως και αυτό εκ του ασφαλούς.