Κράτα την ψυχή σου στο χέρι και περπάτα

Σύνοψη: Καθώς οι ισραηλινές στρατιωτικές δυνάμεις πολιορκούν τη Γάζα, η εγκλωβισμένη φωτογράφος Φατμά Χασόνα μεταφέρει μέσω βιντεοκλήσεων στη σκηνοθέτρια Σεπιντέ Φαρσί τις αντίξοες συνθήκες υπό τις οποίες προσπαθούν να επιβιώσουν οι Παλαιστίνιοι.

Άποψη: Τι να πεις για ένα ντοκιμαντέρ που έχει κριθεί ως καλό πριν καν το δει κανείς λόγω του ευαίσθητου θέματός του που δυστυχώς εξακολουθεί να είναι εν εξελίξει και δύσκολα θα βρεθεί οριστική λύση.

Υπάρχουν δύο δρόμοι που καλείται να εξετάσει κάποιος την ταινία της Iρανής δημιουργού Σεπιντέ Φαρσί: είτε ως ένα πολύτιμο τεκμήριο που αξίζει ως καταγραφή της πραγματικότητας, είτε ως κινηματογραφικό και άρα καλλιτεχνικό προϊόν τεκμηρίωσης.

Αν το δούμε με την δεύτερη προσέγγιση τότε είναι σίγουρα ένα ανέμπνευστο ντοκιμαντέρ ως προς τον τρόπο σύλληψής του με μια κάμερα να κοιτάει μια οθόνη κινητού επί σχεδόν δύο ώρες με μια δημιουργό που ουδέποτε κατάφερε να φτάσει στην Γάζα και έτσι ζητάει με βιντεοκλήσεις μια 24χρονη Παλαιστίνια να μιλήσει εκείνη για το βίωμα στην υπό βομβαρδισμό πόλη. Ένα ντοκιμαντέρ από το οποίο δεν μαθαίνουμε τίποτα καινούργιο για τα όσα φρικτά συμβαίνουν, ούτε πλουτίζει με κάποιο τρόπο το ίδιο το σινεμά ως προς τον τρόπο προσέγγισης.

Αν δούμε όμως την ταινία όχι σαν ταινία, αλλά σαν ένα βίντεο που προβάλλεται επί κινηματογραφικής οθόνης και λειτουργεί όπως τα Επίκαιρα πριν τις προβολές στα χρόνια του πολέμου, τότε έχουμε μια σπαρακτική αφήγηση χωρίς να συντελείται τίποτα σπαρακτικό.

Η νεαρή φέρελπις φωτογράφος Φάτμα Χασόνα διψά να βγει εκτός Γάζας και εκτός χώρας, να δει πώς υπάρχει ο υπόλοιπος πλανήτης, ενόσω μας μεταφέρει τις ελλείψεις από τις οποίες πλήττεται η καθημερινότητά της, όπως είναι και η απουσία σοκολάτας, όπως χαρακτηριστικά δηλώνει κάποια στιγμή αστειευόμενη επειδή μπορεί να φανεί πολυτέλεια εν καιρώ πολέμου. Κράτα την Ψυχή σου και Περπάτα είναι το σύνθημα σε τόσο δύσκολες και ανθρωπιστικά ακραίες καταστάσεις, με την ίδια με ένα χαμόγελο στα χείλη και ενώ ανά διαστήματα χάνεται η σύνδεση της βιντεοκλήσης και επιστρέφει δριμύτερη, μας περιγράφει την καθημερινότητά της και τις φιλοδοξίες της.

Μια συγκλονιστική μαρτυρία από έναν κόσμο που χάνεται και που όσο βασίζεται σε τρομοκρατικές οργανώσεις δεν θα λύνει τα ουσιώδη του ζητούμενα, ελευθερίας, δημοκρατίας και ανεξαρτησίας.

Αν κάτι είναι εύστοχο κινηματογραφικά και καθιστά ακόμα πιο σοκαριστική την όλη εμπειρία θέασης, είναι η απουσία του πολέμου σε πρώτο πλάνο. Όπως ο Τζόναθαν Γκλέιζερ άφησε εκτός κάδρου τα βασανιστήρια κατά το Ολοκαύτωμα από τους Ναζί, αφήνοντας μόνο μερικούς ήχους να μας τα θυμίζουν, έτσι και η ιρανή δημιουργός, πέρα από κάποιες φωτογραφίες υπενθύμισης της απόλυτης καταστροφής, αφήνει να εννοηθούν οι βομβαρδισμοί μέσα μόνο από τις αφηγήσεις ή τους ήχους.

Σίγουρα πιο ανώδυνο παρά καταγγελτικό, για όσους επιθυμούν ευθείες θέσεις, με την σκηνοθέτρια να στέκεται σε θέση ακροάτριας παρά συμμετέχουσας χωρίς να δηλώνει δική της θέση, για όσους προτιμούν ένα μη στρατευμένο σινεμά. Αν και ο Κώστας Βάρναλης έλεγε σοφά ότι υπάρχουν εκείνοι που κάνουν στρατευμένο σινεμά και εκείνοι που δεν ξέρουν πως κάνουν.