Κος Κανένας εναντίον Πούτιν

Σύνοψη: Όταν η Ρωσία εξαπολύει την εισβολή της στην Ουκρανία, τα δημοτικά σχολεία σε όλη τη χώρα μετατρέπονται σε χώρους στρατολόγησης για τον πόλεμο.
Αντιμέτωπος με το ηθικό δίλημμα του να εργάζεται μέσα σε ένα σύστημα προπαγάνδας και βίας, ένας θαρραλέος δάσκαλος καταγράφει όσα πραγματικά συμβαίνουν στο ίδιο του το σχολείο.

Αναγκασμένος να προωθεί αποκλειστικά μηνύματα εγκεκριμένα από το κράτος και σοκαρισμένος από τη μεταμόρφωση του σχολείου και της κοινότητάς του, παλεύει με ενοχές και ένα αίσθημα ανημποριάς.

Άποψη: Ένα ντοκιμαντέρ αλλιώτικο από τα άλλα, που κινείται ευφυώς ανάμεσα στο τρολάρισμα και στην πολιτική κριτική, ο κύριος Κανένας, το νικητήριο ντοκιμαντέρ στα φετινά Όσκαρ, έρχεται να αναδείξει όλη την παραδοξότητα και τον αυταρχισμό του πουτινικού και κατ΄επέκταση κάθε απολυταρχικού καθεστώτος.

Πέρα από τις πολεμικές σκηνές και τυμπανοκρουσίες που τόσες φορές έχουμε δει, ο Ταλάγκιν, μαζί με τον Μπορεντσάιν που οργάνωσε το υλικό της τσεχοδανέζικης παραγωγής, όταν σκηνοθέτης και υλικό διέφυγαν από την Ρωσία, συζητούν το ζήτημα του λαϊκισμού, της χειραγώγησης, της παραπληροφόρησης, θεμελιώδη στοιχεία κάθε δικτατορίας που επιδιώκει με αυτά τα μέσα να εδραιώσει, δικαιολογήσει και κανονικοποιήσει την εξουσία του.

Μέσα σε σχολικές τάξεις, τα παιδιά διδάσκονται για την παρακμή της Ευρώπης, για το πώς η Γαλλία δεν θα τα βγάλει πέρα γιατί δεν παράγει τίποτα, πολλώ δε μάλλον η Αγγλία, σε μια προσπάθεια να διδαχθούν τα παιδιά από μικρά την ρωσική υπεροχή, την δύναμη της μαμάς Ρωσίας.

Έτσι, έρχεται ο κύριος Κανένας, που από τον Οδυσσέα μέχρι τον Κάφκα είναι η φωνή κόντρα στην κυρίαρχη ιδέα και στην δύναμη, η ευφυΐα κόντρα στην σωματική ρώμη, και η προσαρμοστικότητα κόντρα στην ομοιομορφία.

Η ουσιαστικότερη κριτική που ασκεί η ταινία είναι ακριβώς η ίδια η απογύμνωση της υπάρχουσας κατάστασης στην χώρα.

Δεν φωνάζει ιδέες και συνθήματα, όπως θα έκανε ο Μάικλ Μουρ σε ένα αντίστοιχης θεματικής αντιεξουσιαστικό ντοκιμαντέρ. Απλώς αφήνει τα όπλα της κυβέρνησης Πούτιν να δείξουν από μόνα τους την τραγελαφικότητά τους, τον προπαγανδιστικό τους ρόλο και την πλήρη απουσία λογικής και ελέγχου.

Ο κύριος Κανένας θα μπορούσε να είναι ο καθένας από εμάς που δηλώνει την μη υποταγή του στην τρέλα αλλά και ο Πούτιν θα μπορούσε να είναι το οποιοδήποτε καθεστώς ή κυβέρνηση που έχει απονομιμοποιηθεί, έχει χάσει το λαϊκό του έρεισμα και πασχίζει να βρει υποστηρικτές μέσω της πλύσης εγκεφάλου.

Έχει μια σαφή διάθεση διακωμώδησης και παρωδίας, που στα σημεία θυμίζει λίγο την αυθόρμητη και αταξινόμητη παράθεση πολιτικών σχολίων του σινεμά του Ράντου Ζούντε, αλλά σε ένα αρκετά πιο τακτοποιημένο αφήγημα, καθιστώντάς το ένα από τα πιο επίκαιρα ντοκιμαντέρ.