Sujo

Σύνοψη: Μετά τη δολοφονία του εκτελεστή της μαφίας πατέρα του, ο 4χρονος Σούχο φυγαδεύεται όπως – όπως στο απομονωμένο σπίτι της θείας του. Εκείνη θα προσπαθήσει να τον κρατήσει κρυμμένο και ασφαλή, η εμπλοκή στη βία των καρτέλ όμως μοιάζει για τα νεαρά αγόρια της μεξικανικής επαρχίας σαν αναπόδραστo πεπρωμένο.

Άποψη: Ας ξεκινήσουμε με μια άσκηση αφαίρεσης: προσπαθήστε να φέρετε στο μυαλό σας κάθε ταινία που έχετε δει κι έχει βραβευτεί/αγαπηθεί/γίνει γνωστή μέσα από το κινηματογραφικό φεστιβάλ του Sundance. Τι είναι αυτό που απομένει αν τις αποδομήσουμε; Υπάρχει κάτι σαν κοινός πυρήνας (στιλιστικός, δραματουργικός ή και τα δύο) που κάνει αυτομάτως αυτές τις ταινίες «Sundance darlings»; Που μάς κάνει να αναγνωρίζουμε σχετικά γρήγορα ότι προέρχονται από τους κόλπους του συγκεκριμένου φεστιβάλ κι όχι κάποιου άλλου;

Το take της υπογράφουσας στην παραπάνω ερώτηση θα ήταν μάλλον αυτό: ταινίες low – budget, «χειροποίητες», με ελεγειακά μουντή, αποχρωματισμένη φωτογραφία και ρυθμό νατουραλιστικό, νωχελικό. Μικρά φιλμ που ακολουθούν κοινωνικά ευάλωτους ήρωες σε slice – of – life, γλυκόπικρες ιστορίες επιβίωσης, οι οποίες  (παρά τις όποιες καθ’ οδόν κακοτοπιές) συνήθως καταλήγουν καταφάσκοντας στη ζωή, με «χαρούμενα θλιμμένες» κατακλείδες.

Οι συν – σεναριογράφοι και συν – σκηνοθέτριες του Sujo, Αστρίντ Ροντέρο και Φερνάντα Βαλάντες, μοιάζουν να ακολουθούν πιστά αυτή τη συνταγή, μαρκάροντάς το ευδιάκριτα ως «sundance – άκι» στην προσπάθειά τους να μιλήσουν «για τα ορφανά αυτής της φλεγόμενης χώρας», όπως σημειώνουν στους τίτλους τέλους.

Ωστόσο, η ενσυναίσθηση κι η κοινωνική ευαισθησία δεν αρκούν όταν το αποτέλεσμα μοιάζει να έχει παραχθεί από AI generator που μελέτησε την οπτική και σεναριακή γλώσσα των (διεθνών) φιλμ που κατά κανόνα φεύγουν με βραβεία από τη Γιούτα.

Το pacing προσπαθεί να είναι υποβλητικό, αλλά εν τέλει οι όποιες μαγικές, λυρικές νότες ηχούν μάλλον φάλτσες, σα να «φυτεύτηκαν» βεβιασμένα στο φιλμικό σύμπαν για να «σπάσει» λίγο ο ρεαλισμός με ανάπαυλες ποιητικότητας.

Η πρόθεση των δυο δημιουργών να μιλήσουν με τρυφερότητα για τα θύματα του άτυπου εμφυλίου που μαστίζει την πατρίδα τους είναι σαφής, εντούτοις μοιάζουν να στερούνται της κινηματογραφικής γλώσσας που θα μετουσίωνε αυτήν την πρόθεση σ’ ένα επιδραστικό αποτέλεσμα.

Έτσι, αντί για μυσταγωγικός, ο ρυθμός καταλήγει μάλλον αργόσυρτος και πλαδαρός και το Sujo στις δύο και κάτι ώρες της διάρκειάς του παραμένει μια χρυσή μετριότητα, μιας και δεν διαθέτει ούτε κάποια στιβαρή γραφή αλλά ούτε και κάποιον αφοπλιστικό φορμαλισμό ως αντίβαρο: τα πάντα είναι φροντισμένα μεν, αλλά ουδέποτε αξιοσημείωτα.

«Δεν είναι κι εύκολο πράγμα να προσπαθείς να φτιάξεις ένα ρεαλιστικό φιλμ με υπερβατικά αισθητικά στοιχεία», θα πουν – ευλογότατα – κάποιοι. Ασφαλώς και δεν είναι. Πoλλώ δε μάλλον όταν δε λέγεσαι Ντέα Κουλουμπεγκασβίλι.