The lost bus

Ο Πολ Γκρίνγκρας έχει οικοδομήσει μια φιλμογραφία πάνω στην ένταση του πραγματικού χρόνου. Από το “United 93” και το “Captain Phillips” έως τα τρία Jason Bourne, η κάμερά του δεν παρατηρεί απλώς: εισβάλλει. Το “The Lost Bus” συνεχίζει αυτή την παράδοση, επιστρέφοντας σε ένα ιστορικό τραύμα – τη φονική πυρκαγιά Camp Fire του 2018 στην Καλιφόρνια – και επιχειρώντας να την αποδώσει όχι ως αφήγηση ηρωισμού αλλά ως βίωμα ασφυξίας.

Το “The Lost Bus” είναι το είδος της ταινίας που σε καθηλώνει στο κάθισμα – αρκεί να τη δεις στην αίθουσα (ή έστω σε όσο μεγαλύτερη οθόνη και με καλύτερο ήχο γίνεται) και όχι στο κινητό σου ή στο τάμπλετ ή στο λάπτοπ. Με τον Μάθιου ΜακΚόναχι στον ρόλο ενός οδηγού λεωφορείου που προσπαθεί να σώσει 23 παιδιά από την πύρινη λαίλαπα, το φιλμ λειτουργεί ως αληθινό disaster movie. Αν ξεπεράσεις το υπερβολικά επεξηγηματικό πρώτο ημίωρο, η διαδρομή αξίζει φουλ.

Ο Γκρίνγκρας έχει αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει πραγματικά γεγονότα σε εμπειρίες αγωνίας σχεδόν ντοκιμαντερίστικης έντασης. Εδώ επιστρέφει σε γνώριμο έδαφος: πραγματικό δράμα, ηρωισμός υπό πίεση, χρόνος που τρέχει. 

Ο Κέβιν ΜακΚέι του Μάθιου ΜακΚόναχι βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο της ζωής του. Η γυναίκα του τον έχει αφήσει, ο γιος του «τον μισεί και εύχεται να ήταν νεκρός», η μητέρα του χάνει σταδιακά την επαφή με την πραγματικότητα. Ακόμη και ο σκύλος του πεθαίνει στο πρώτο μέρος της ταινίας – λες και το σενάριο φωνάζει «ας τον κάνουμε όσο πιο δυστυχισμένο γίνεται». Σε μια σκηνή-καταιγισμό πληροφοριών, η εν διαστάσει σύζυγος απαριθμεί όλα τα τραύματά του στο τηλέφωνο, από τον δύσκολο πατέρα μέχρι την πρόσφατη απώλειά του, ώστε να μην υπάρχει καμία αμφιβολία: η ζωή του Κέβιν είναι χάλια. Είναι από εκείνες τις στιγμές που θυμίζουν ότι βλέπεις κατασκευασμένο δράμα.

Ευτυχώς, όταν ξεκινά η φωτιά, η ταινία αφήνει τις εξηγήσεις και πιάνει δράση. Η Camp Fire εξαπλώνεται «σαν τρένο χωρίς φρένα», και ο Κέβιν καλείται να παραλάβει 23 παιδιά από ένα δημοτικό σχολείο στο Paradise της Καλιφόρνια. Μαζί του, η δασκάλα Μέρι Λούντβιχ (Αμέρικα Φερέρα), που αποδεικνύεται εξίσου σημαντική παρουσία στην συναισθηματική υπόστρωση της εξέλιξης της πλοκής

Από τη στιγμή που το λεωφορείο μπαίνει στον δρόμο, το “The Lost Bus” γίνεται θρίλερ. Η κίνηση μπλοκάρει, ο καπνός «μπλοκάρει τον ήλιο», οι φλόγες πλησιάζουν απειλητικά. Ο Γκρίνγκρας και η ομάδα του δημιουργούν σκηνές πραγματικά τρομακτικές: η γη μοιάζει να καίγεται, ο ορίζοντας εξαφανίζεται, και η αίσθηση εγκλωβισμού είναι αποπνικτική. Υπάρχει μια σκηνή όπου η Μέρι κατεβαίνει από το λεωφορείο για να βρει νερό που θα ανεβάσει παλμούς ακόμα και στους πιο ψύχραιμους.

Ο ΜακΚόναχι αποδεικνύει για άλλη μια φορά γιατί παραμένει αξιόπιστος σταρ. Χωρίς υπερβολές, με ελεγχόμενη ένταση, μεταφέρει την αγωνία και την αποφασιστικότητα ενός συνηθισμένου ανθρώπου σε ακραίες συνθήκες. Δεν χρειάζεται τις υπερ-δραματικές λεπτομέρειες του σεναρίου για να μας κάνει να νοιαστούμε· το βλέπουμε στο πρόσωπό του, το σώμα του, ο τρόπος που κρατά το τιμόνι, η φωνή του που ραγίζει όταν προσπαθεί να καθησυχάσει τα παιδιά, αυτά αρκούν.

Δυστυχώς η ταινία στην χώρα μας προβλήθηκε απευθείας στο Apple TV+, και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη της ατυχία. Αυτό είναι σινεμά που θέλει ήχο στο τέρμα και σκοτάδι στην αίθουσα. Η ένταση λειτουργεί σωρευτικά.

Υπάρχουν, βέβαια, αδυναμίες. Το πρώτο ημίωρο είναι φορτωμένο με επεξηγήσεις που υποτιμούν τον θεατή. Κάποιες δραματικές κορυφώσεις μοιάζουν ελαφρώς προδιαγεγραμμένες. Αλλά όταν η ταινία επικεντρώνεται στην αποστολή –ένα λεωφορείο γεμάτο παιδιά που προσπαθεί να διαφύγει από την κόλαση– λειτουργεί υποδειγματικά. Και εκεί, στο όριο ανάμεσα στην αναπαράσταση και την ανάμνηση, ο Γκρίνγκρας παραμένει ένας από τους πιο ικανούς χρονικογράφους της σύγχρονης καταστροφής.

Το “The Lost Bus” είναι από εκείνες τις ταινίες που, αν τις πετύχεις στην τηλεόραση, θα δεις «το τελευταίο μισάωρο» χωρίς να το καταλάβεις. Έχει τον ρυθμό, την ένταση και την καθαρότητα στόχου ενός κλασικού disaster movie, όλα συγκροτούν ένα θέαμα που ακροβατεί ανάμεσα στο blockbuster και στο docudrama, με το επιπλέον βάρος ότι όλα αυτά συνέβησαν στ’ αλήθεια. Και μόνο γι’ αυτό, αξίζει να τη ζήσεις όπως πρέπει: δυνατά, συνεχόμενα, χωρίς διακοπές.