Breakdown: 1975

Σύνοψη: ΗΠΑ. 1975. Μια χρονιά πολιτικών και κοινωνικών αναταραχών εμπνέει μια σειρά από πρωτοποριακές ταινίες, όπως δείχνει και το ντοκιμαντέρ του βραβευμένου με Όσκαρ Μόργκαν Νέβιλ.

Άποψη: Δεκέμβριος 1975 και η 17 Νοέμβρη κάνει την πρώτη της εμφάνιση ως τρομοκρατική οργάνωση με την δολοφονία στελέχους της αμερικανικής πρεσβείας, αλλά τα πράγματα στην ίδια την Αμερική ήταν πολύ πιο τεταμένα όλη εκείνη την χρονιά.

Το σκάνδαλο Watergate που έριξε την κυβέρνηση Νίξον το 1974, η νέα εξουσία που προσπαθεί να διαχειριστεί τα απόνερα του πολέμου στο Βιετνάμ με την οριστική και τραυματική για την εθνική συνείδηση ήττα των Αμερικανών το 1975, οι έμφυλες και φυλετικές διεκδικήσεις, το πετρελαϊκό εμπάργκο των αραβικών χωρών στις ΗΠΑ λόγω της στήριξης της στο Ισραήλ και μια βαθιά οικονομική κρίση είναι μόνο μερικά από όσα προβλημάτιζαν την αμερικανική κοινωνία σε μια από τις καλύτερες χρονιές στην ιστορία του δυτικού σινεμά.

Είθισται να λέμε για κάποιες χρονιές, όπως στα 90s για το 1999, και το 1975 είναι πράγματι μια από αυτές που ξεχωρίζουν και ο σκηνοθέτης Μόργκαν Νέβιλ που συχνά αναμετράται στα ντοκιμαντέρ του με την πιο κουλτούρα, βλέπει την κοινωνία της εποχής μέσα από το σινεμά της έχοντας βέβαια και τους καλύτερους συντελεστές: Τζόντι Φόστερ να αφηγείται και Μάρτιν Σκορσέζε, Όλιβερ Στόουν, Έλεν Μπερνστιν. Τζος Μπρόλιν και Σεθ Ρογκεν είναι μόνο μερικοί από όσους μιλούν για αυτή την εμβληματική χρονιά και αν θεωρείτε τον χαρακτηρισμό τραβηγμένο απλώς ας θυμηθούμε: Dog Day Afternoon, Η Φωλιά του Κούκου, Three Days of the Condor, Funny Lady, Τα Σαγόνια του Καρχαρία, Barry Lyndon, Nashville, Love and Death, Rocky Horror Picture Show, και ενώ εξακολουθεί να παίζει ο δεύτερος Νονός που βγήκε Δεκέμβριο του 1974.

Η ταινία που είναι διαθέσιμη στο Netflix εξετάζει αυτήν την εποχή με έναν συνδυασμό αρχειακού υλικού, σκηνές από ταινίες και τηλεοπτικές εκπομπές και σειρές της εποχής  αλλά και τις προσεγγίσεις των καλεσμένων με τον Σκορσέζε φυσικά να έχει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον που τότε έβγαλε την Αλίκη που δεν μένει πια εδώ και υπήρξε θεμέλιος λίθος του λεγόμενου New Hollywood, της ομάδας που το διαμόρφωσε μαζί με τους Σπίλμπεργκ, Κόπολα, Ντε Πάλμα (που όπως αφηγείται ο Σκορσέζε απορούσε πώς γίνεται ο Μπέργκμαν να κάνει κάθε χρόνο καλή ταινία) και Λούκας ένα σινεμά πιο πολιτικό, πιο κοινωνικό, πιο καλλιτεχνικό, πιο auteur και πιο ψυχαγωγικό με επιτομή στο τελευταίο το Jaws που έφερε για πρώτη φορά και καθιέρωσε έκτοτε την ιδέα του καλοκαιρινού blockbuster.

Παρότι όλο αυτό γίνεται με έναν κάπως ασχημάτιστο τρόπο, βγάζοντας μια προχειρότητα στην παλέτα θεμάτων του ντοκιμαντέρ που απλώς μετακινείται από θέμα σε θέμα χωρίς να γίνεται οργανικά, και πάλι έχει μεγάλο ενδιαφέρον για κάθε σινεφίλ να συνδέσει τις ταινίες και τις θεματικές τους με τα πολιτικά και κοινωνικά τεκταινόμενα της εποχής, τι τους απασχολούσε και πώς φτάσαμε σε αυτή την κορύφωση που γρήγορα θα έπεφτε, καθώς τα ένδοξα 70s θα έδιναν την θέση τους στα αμφισβητούμενα κινηματογραφικού κύρους -εκτός νοσταλγικής ρετροτοπικής επαναπροσέγγισης- 80s.

Το αν είναι η καλύτερη χρονιά στο σινεμά όπως ισχυρίζεται ένας εκ των καλεσμένων είναι υπό συζήτηση, σίγουρα όμως είναι μια χρονιά πολύ δυνατή, με μεγάλη ποικιλία ειδών και μια χρονιά που το αμερικανικό σινεμά δεν κρύφτηκε και έθεσε την κοινωνία απέναντι στον καθρέφτη να κοιτάξει τον εαυτό της, φέρνοντας μαζί και έναν ευρωπαϊκό αέρα σκηνοθέτη-δημιουργού που επίσης θα ανανέωνε ουσιαστικά την ψυχή του αμερικανικού σινεμά.