Belen

Σύνοψη: Στην Αργεντινή του 2014, μια νεαρή γυναίκα φτάνει στα επείγοντα ενός νοσοκομείου με τρομερούς πόνους στην κοιλιακή χώρα. Αμέσως μετά την εισαγωγή της, η κατάστασή της επιδεινώνεται, ανακαλύπτει πως ήταν έγκυος και ξαφνικά βρίσκεται κατηγορούμενη για παράνομη άμβλωση.

Άποψη: Δεν υπάρχει τίποτα πιο εφευρετικό και τίποτα πιο τρομακτικό από την πραγματική ζωή. Όπως δεν υπάρχει και τίποτα πιο παραβιαστικό ή πιο φρικτό από το να παρεμβαίνουν στο σώμα και την ύπαρξή σου οι ίδιες οι αρχές που θα έπρεπε να σε προστατεύουν. Θα υπέθετε, λοιπόν, κανείς, πως μια ταινία που θέλει να πραγματευτεί αυτά τα ζητήματα, δεν θα χρειαζόταν και μεγάλη προσπάθεια για να μας καθηλώσει.

Καθώς, όμως, η πράξη συχνά απέχει από τη θεωρία, είναι καθ' όλα εφικτό να έχεις στα χέρια σου ένα εξαιρετικό, καίριο θέμα και μια ιστορία δυνατή από μόνη της, παρ' όλ' αυτά είτε λόγω απειρίας είτε λόγω έλλειψης σε τόλμη, να παραδίδεις τελικά μια ταινία συμβατική, πολύ πιο χαμηλών τόνων από αυτούς που το ίδιο της το πρώτο υλικό αποζητά.

Αυτή είναι και η περίπτωση της Belén, της δεύτερης ταινίας της Dolores Fonzi, η οποία επίσης συνυπογράφει το σενάριο (με τις Laura Paredes και Agustina San Martin), αλλά και πρωταγωνιστεί, στον ρόλο της φεμινίστριας δικηγόρου Soledad Deza. Δίπλα της, η Camila Plaate υποδύεται τη νεαρή Julietta (Belén). Και οι δύο είναι αξιοπρεπέστατες σαν παρουσίες, αδυνατούν, όμως, να μας συναρπάσουν. Η μεν Fonzi παραμένει σχεδόν αφύσικα συγκρατημένη ακόμα και σε στιγμές μεγάλου φόβου ή σύγχυσης (η σκηνή με το ποτήρι είναι τόσο κλισέ και ταυτόχρονα τόσο “μάτσο” που ίσως αφαιρεί παρά προσθέτει), ενώ η Plaate, ίσως και λόγω περιορισμένης εμπειρίας, δεν δείχνει να αντιλαμβάνεται πλήρως το βάρος αυτού που κουβαλά.

Belén είναι το όνομα που εφευρίσκει η δικηγόρος Soledad για να προστατεύσει την ανωνυμία της Julietta, όνομα το οποίο γίνεται σύνθημα στα χείλη χιλιάδων γυναικών στην Αργεντινή που απαιτούν το δικαίωμα στο σώμα τους και την ελευθερία της επιλογής – μια συνθήκη καθόλου δεδομένη, ακόμα και σήμερα. Η ταινία βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα που συνέβησαν στη χώρα, και πιο συγκεκριμένα στο βιβλίο Somos Belén, της Ana Correa, που τα καταγράφει.

Αυτός θα ήταν ένας λόγος παραπάνω για να παραμείνει το ενδιαφέρον μας αμείωτο, μα, δυστυχώς, εκεί ακριβώς που η ταινία θα έπρεπε να χτίζει την κορύφωση, εμείς αρχίζουμε να νιώθουμε πως βλέπουμε μια από τα ίδια.

Προβλέψιμα πλάνα, άτονη σκηνοθεσία, προβληματικός ρυθμός, έχουν σαν αποτέλεσμα τη διεκπεραιωτική, από πλευράς μας, θέαση. Τα σημεία στα οποία θα περιμέναμε να έχουμε τη μεγαλύτερη εμπλοκή είναι τα σημεία που μας βρίσκουν να αποστασιοποιούμαστε περισσότερο – όχι μια αποστασιοποίηση που λειτουργεί ως μηχανισμός άμυνας αλλά μια αποστασιοποίηση που έρχεται ως επακόλουθο του ελαφρώς χλιαρού σεναρίου και των άτολμων σκηνοθετικών επιλογών.

Η ιστορία της Belén είναι η ιστορία κάθε γυναίκας που βρέθηκε (βρίσκεται) αντιμέτωπη με ένα σύστημα που την καταπιέζει, της απαγορεύει να φροντίσει την εαυτή της και το σώμα της, παίρνει αποφάσεις για λογαριασμό της – και δεν διστάζει να την τιμωρήσει αν τυχόν διαμαρτυρηθεί. Αυτή η ιστορία είναι εξαιρετικά σημαντικό να συνεχίσει να λέγεται – ξανά και ξανά, έως ότου το σύστημα αλλάξει. Δεδομένου, όμως, πως, όσο και να μπαίνει συχνά το ένα μέσα στο άλλο, άλλο κινηματογράφος και άλλο πραγματικότητα, ακόμα και αν ζυγίζει τόνους ολόκληρους η αλήθεια σου, από μόνη της, για να γράψεις κινηματογραφική ιστορία, δεν φτάνει.