Berlinale 26 - Κλόι Ζάο: "Η τέχνη είναι σημαντική όσο το φαγητό"
Με το Hamnet, η Κλόι Ζάι διανύει μια υπέροχη κινηματογραφική χρονιά καθώς μετά το υπέροχο και βραβευμένο με Όσκαρ καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας Nomadland, είχαμε θορυβηθεί με το Eternals, αλλά με την μεταφορά του best seller Hamnet μας θύμισε ότι δικαίως απολαμβάνει του θαυμασμού. Ενώ περιμένει να βρεθεί στα Όσκαρ σε λιγότερο από ένα μήνα, βρήκε λίγο χρόνο και βρέθηκε μαζί μας στην Μπερλινάλε και συγκεκριμένα στο Berlinale Talents, που παραδοσιακά φιλοξενεί σπουδαία ονόματα της παγκόσμιας κινηματογραφικής βιομηχανίας για να μοιραστούν τον τρόπο που δουλεύουν και να εμπνεύσουν φερέλπιδες κινηματογραφιστές. «Μου αρέσει το Berlinale Talents. Ένας κήπος να αναδείξεις τις ρίζες σου» θα χαρακτηρίσει η δημιουργός τον θεσμό στον οποίο παραβρέθηκε.
ΣΧΕΤΙΚΑBerlinale: H Tρίσια Τατλ μένει, αλλά με αντισημιτικό χαλινάρι
Ένα μέρος της συζήτησης λογικό είναι να επικεντρωθεί στο Hamnet, μια ταινία που αγαπήθηκε και σχολιάστηκε έντονα φέτος. «Κάναμε αρκετές αλλαγές από το βιβλίο. Στο βιβλίο η τελευταία σκηνή τελειώνει με δύο λέξεις, αλλά η λογοτεχνία λειτουργεί διαφορετικά. Ο κινηματογράφος είναι μια νεότερη γλώσσα 130 χρόνων από τον γραπτό λόγο της λογοτεχνίας. Έτσι για το τέλος γράψαμε 25 σελίδες». Η Ζάο παραδέχτηκε και τις αλλαγές που έκανε χάρη στον παραγωγό της ταινίας, τον μοναδικό Στίβεν Σπίλμπεργκ. «Ήθελε την δική μου εκδοχή στην ιστορία. Καταλαβαίνει πόσο διαφορετικός είναι ο κάθε δημιουργός. Μου έκανε παρατηρήσεις που ήταν καίριες. Δεν τις άκουσα όλες. Πέντε ήταν οι βασικές, έκανα τις τρεις. Η μία ήταν ότι στο βιβλίο υπάρχουν πολλές σκηνές που η μάνα μετά τον θάνατο του παιδιού είναι μόνη στο σπίτι και θρηνεί. Ήταν γύρω στα 15 με 20 λεπτά πρόσθετα που θα έμπαιναν. Και μου είπε ‘παρακαλώ κόψε το, το ξέρω είναι σημαντικό αλλά το κοινό δεν θα το διαχειριστεί όλο αυτό’». Από την άλλη, σε σχέση με τον θρήνο και την απώλεια που είναι και τα βασικά στοιχεία της πλοκής της ταινίας και για κάποιους ίσως ήταν πολύ έντονο και εκβιαστικό συναισθηματικά, για εκείνη «δεν υπάρχει όριο στον θρήνο, δεν έχει χρόνο ούτε τέλος, έχει κάθε χρώμα».
Μια ταινία της που επίσης βασίστηκε σε βιβλίο και προκάλεσε πολλά θετικά σχόλια και βραβεύσεις είναι το Nomadland με την σπουδαία Φράνσις ΜακΝτόρμαντ σε ρόλο πρωταγωνίστριας και παραγωγού. Αφού εξήρε το ότι την εμπιστεύτηκε, το οποίο και θεωρεί ως πολύ σημαντικό, να βρεις το άτομο που θα σε εμπιστευτεί, ως προς την σεναριακή διαδικασία αυτό που ήθελε είναι να γίνει «πιο απλό, μινιμαλιστικό και αισθαντικό». Ενώ όμως συχνά συνεργάζεται και με μη επαγγελματίες ηθοποιούς, εκεί βασίστηκε στην έμπειρη ΜακΝτόρμαντ. «Δεν έχει σημασία αν είναι επαγγελματίες ή μη. Η δική μου δουλειά είναι να φτιάξω ένα περιβάλλον να είναι αληθινό, πραγματικό. Συνήθως οι επαγγελματίες μπορούν να διαχειριστούν καλύτερα το από κάτω κείμενο, το κρυφό νόημα ενώ οι μη επαγγελματίες το ασυνείδητο. Τους αφήνω στις πρόβες να κάνει ο καθένας την δική του δουλειά αλλά αν με χρειαστούν είμαι εκεί. Γενικά δεν κάνω πολλές πρόβες. Συζητάμε τους χαρακτήρες».
Αν Nomadland και Ηamnet είναι δύο σημεία σημαντικά στην καριέρα της, πώς ξεκίνησαν όλα. «Στα τέλη της ηλικίας των 20 είχα μια κρίση ηλικίας. Και είδα ότι μπορείς να πας σε σχολή κινηματογράφου. Πολλοί από εμάς είμαστε μπερδεμένοι. Δεν ξέρουμε ακριβώς και γινόμαστε δημιουργοί για να διοχετεύσουμε την ενέργεια. Είναι ωραίο να κάνεις ταινίες. Ξεκίνησα στο Sundance. Πήγα εκεί γιατί κανείς δεν ήθελε να βάλει λεφτά στην πρώτη μου ταινία. Τις πρώτες ταινίες τις έκανε χωρίς λεφτά, αλλά ήμουν εγώ. Έκανα αυτό που ήθελα. Η δεύτερη ταινία είναι πιο δύσκολη από την πρώτη. Στην πρώτη δεν περιμένουν κάτι, στην δεύτερη περιμένουν, σου βάζουν πλέον μια ταυτότητα ως δημιουργό». Παρά τους περιορισμούς, τα εμπόδια, τις δυσκολίες, ένα κορίτσι από την Κίνα, κατάφερε να είναι μια από τις σημαντικότερες φωνές του σύγχρονου αγγλόφωνου σινεμά με δύο υποψηφιότητες για Όσκαρ σκηνοθεσίας. «Η τέχνη είναι μια πνευματική πρακτική. Δεν είναι χόμπι για μένα. Είναι τόσο σημαντικό όσο το φαγητό. Ο κάθε άνθρωπος έχει την ικανότητα, την φλόγα να δημιουργήσει».
Ακριβώς επειδή για εκείνη είναι κάτι το πνευματικό και μαγικό, αντίστοιχα μεταφυσικά της έρχονται τα σενάρια και οι ιδέες. «Δεν ξέρω γιατί επιλέγω τις ιστορίες. Πολλές φορές ακούω να λένε πράγματα που μου αρέσουν ή διαβάζω κάποια έξυπνα στις κριτικές και τα λέω σαν δικά μου. Οι ιστορίες υπάρχουν έξω από το παρόν, το παρελθόν και το μέλλον. Είμαστε απλά το σωστό άτομο την σωστή στιγμή της ζωής για να πει την ιστορία».
Τέλος, αναφέρθηκε και σε όλη αυτή την συζήτηση σχετικά με το σινεμά και τον τρόπο παρακολούθησης του. Σπίτι ή στην αίθουσα; Σινεμά ή πλατφόρμες. Η Ζάο εστίασε κάπου αλλού. «Σπαταλάμε πολλή ενέργεια για το πόσο μεγάλη είναι η οθόνη και τι ποιότητα έχει. Αλλά δεν είναι αυτό, είναι αυτό (δείχνοντας προς εμάς). Η ενέργεια είναι μέρος της προβολής, πόση ενέργεια υπάρχει στο δωμάτιο. Πολλές φορές ξεχνάμε αυτό το μέρος της συζήτησης».
ΣΧΟΛΙΑ
Εμφάνιση σχολίων