Οι 10 αγαπημένες ταινίες του Μάικλ Μαν

Ο Mάικλ Μαν, τέσσερις φορές υποψήφιος για Όσκαρ και αδιαμφισβήτητη μορφή του σύγχρονου αμερικανικού σινεμά, επιστρέφει στο σημείο όπου ο δημιουργός εκθέτει τον ίδιο του τον κινηματογραφικό καμβά: τις αγαπημένες του ταινίες. Από το Jericho Mile και το Thief έως το Heat και το The Insider, η φιλμογραφία του είναι μια διαρκής αναμέτρηση με το σκοτάδι και την ταυτότητα· και οι επιλογές του για τη λίστα του Sight and Sound δείχνουν τον ίδιο τον χάρτη της δημιουργικής του γεωγραφίας.

ΣΧΕΤΙΚΑO Λεονάρντο Ντι Κάπριο στο sequel του Heat

Δεν είναι τυχαίο ότι πρώτη έρχεται η αποκαλυπτική όπερα του Φράνσις Φορντ Κόπολα, Apocalypse Now. Ο Mαν την περιγράφει ως «ένα σκοτεινό, υψηλής τάσης ταξίδι ταυτότητας, που βυθίζεται στην υπερφόρτωση, την ερημιά και τον μηδενισμό, σε μια όπερατική και ταυτόχρονα χειροπιαστή αφήγηση. Ένα αριστούργημα». Στην ίδια αμερικανική σφαίρα δεσπόζει βέβαια και το Citizen Kane του Όρσον Ουέλς: «Το Citizen Kane ήταν ένα ορόσημο», σημειώνει, χαρακτηρίζοντάς το ως «μια γραμμική αφήγηση ζωής που επανασυντίθεται σε μια μυθιστορηματική αφήγηση από ερευνητές που αναζητούν το νόημά της».

Η λίστα ανοίγει και στον διεθνή μοντερνισμό: ο Αϊζενστάιν με το Θωρηκτό Ποτέμκιν. «Ο Eisenstein όχι μόνο έθεσε το θεωρητικό θεμέλιο για το μεγαλύτερο μέρος του μοντερνιστικού κινηματογράφου του 20ού αιώνα», γράφει ο Mαν, «αλλά το 1924 δημιούργησε ένα από τα μεγάλα κλασικά του σινεμά, εφαρμόζοντας τη διαλεκτική στο μοντάζ, στη σύνθεση και στο νόημα. Η επιρροή του στον βρετανικό, τον γερμανικό του μεσοπολέμου και τον αμερικανικό κινηματογράφο είναι τεράστια».

Από το Biutiful του Ινιάριτου και το Raging Bull του Σκορσέζε, μέχρι το Confessions του Νακασίμα, οι επιλογές του Μαν είναι ένα είδος προσωπικού ημερολογίου. Για τον Ντράγιερ και το Πάθος της Ζαν ντ’ Αρκ, τονίζει: «η εμπειρία του θείου μεταδίδεται από την οπτικοποίηση του ανθρώπινου προσώπου: κανείς άλλος δεν έχει συνθέσει και υλοποιήσει την ανθρώπινη μορφή quite like Dreyer». Ενώ για το Pale Flower του Σινόντα, αρκεί μία κίνηση: «μόνο για τις απίστευτες αρχικές του σκηνές».

Αν στις ταινίες του Mαν η βία και η μοναξιά αποκτούν υπαρξιακή πυκνότητα, εδώ αποκαλύπτεται η πηγή τους: ο ίδιος ο κινηματογράφος ως αέναη περιπέτεια της μορφής και της συνείδησης. Οι επιλογές αναλυτικά: 

• Apocalypse Now (Francis Ford Coppola, 1979)
• Battleship Potemkin (Sergei Eistenstein, 1924)
• Biutiful (Alejandro González Iñárritu, 2010)
• Dr. Strangelove or: How I Learned to Love The Bomb (Stanley Kubrick, 1964)
• Citizen Kane (Orsen Welles, 1941)
• The Passion of Joan of Arc (Carl Theodor Dreyer, 1928)
• Raging Bull (Martin Scorsese, (1980)
• Out of the Past (Jacques Tourneur, 1947)
• Pale Flower (Masahiro Shinoda, 1964)
• Confessions (Tetsuya Nakashima, 2010)